หลังการเก็บเกี่ยวพืชผลทางการเกษตร เกษตรกรทุกรายต้องจำกัด สิ่งที่เหลือจากผลผลิต ด้วยการนำไปทิ้ง หรือเผาทำลายทิ้ง กลายเป็นปัญหาหมอกควัน PM 2.5 ที่ต้องเผชิญต่อเนื่องมาหลายปี เช่นเดียวกับการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ที่มีการเผา "ซังข้าวโพด"

จ.น่าน เมืองแห่งการท่องเที่ยวแบบธรรมชาติ "สมาชิกชุมชนบ้านศรีบุญเรือง" ซึ่งส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม โดยเฉพาะการปลูก "ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์" ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ขายกันแบบ "เมล็ดข้าวโพด" ชาวบ้านจะสีกะเทาะเอาเมล็ดออกแล้ว เหลือแต่ "ซังข้าวโพด" ที่จะถูกทิ้งหรือนำไปเผาทำลายเป็นจำนวนมาก 

การเผาสิ่งที่เหลือจากผลผลิตทางการเกษตรในที่โล่งแจ้ง ทำให้เกิดควัน กลายเป็นปัญหาหมอกและควันที่พื้นที่ภาคเหนือจากเผชิญทุก ๆ ปี 

สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ได้เข้าไปสนับสนุนองค์ความรู้ให้ชาวบ้าน "สมาชิกชุมชนบ้านศรีบุญเรือง"  ตั้งแต่กระบวนการเผาแบบไร้ควัน การผลิตภัณฑ์ถ่านอัดแท่งจากซังข้าวโพด และการเพิ่มมูลค่าถ่านโดยการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ "ถ่านดูดกลิ่น"

ซังข้าวโพดไร้ค่า สู่ถ่านดูดกลิ่น ติดแบรนด์ "ศรีบุญเรือง ถ่านชาร์โคล"


ให้เป็นสินค้าทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาของชุมชน ขอรับรองมาตรฐาน "มผช."  และผลักดันให้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าของชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม สนับสนุนการจัดทำฉลากสินค้า บรรจุภัณฑ์ เป็นการสร้างโอกาสในการเพิ่มรายได้ให้แก่สมาชิกในชุมชน โดยได้ยื่นจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า "ศรีบุญเรือง ถ่านชาร์โคล" เลขที่ 200126553 ในวันที่ 15 กรกฎาคม 2563 มีวิสาหกิจชุมชนเป็นเจ้าของ 
ซึ่งผลิตภัณฑ์ "ถ่านดูดกลิ่นจากซังข้าวโพด" ได้ใบรับรองคุณภาพตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.) ถ่านดูดกลิ่น และอนุญาตให้แสดงเครื่องหมายมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชนถ่านดูดกลิ่น เรียบร้อยแล้ว ตามมาตรฐานเลขที่ มผช.180/2560

คุณสมบัติผลิตภัณฑ์ "ถ่านดูดกลิ่น" จากซังข้าวโพด บ้านศรีบุญเรือง ยังผ่านการคัดเลือกเข้ารอบ โครงการพัฒนาต่อยอดผลิตภัณฑ์ด้วยทรัพย์สินทางปัญญาให้แก่ผู้ประกอบการวิสาหกิจรายย่อยและขนาดย่อมในกลุ่ม BCG Economy ของกรมทรัพย์สินทางปัญญา โดยผ่านการเข้ารอบ 1 ใน 20 ผลิตภัณฑ์สุดท้ายจาก 102 ผลิตภัณฑ์ที่ส่งประกวดทั่วประเทศ และสอดคล้องกับโมเดลเศรษฐกิจแบบใหม่ (BCG Model)

จุดเด่นของ  "ศรีบุญเรือง ชาร์โคล" ถ่านดูดกลิ่น (Zero waste) คือ การที่สมาชิกในกลุ่มใส่ใจการผลิตทุกขั้นตอน ผสมวัฒนธรรมและภูมิปัญญาของชุมชน (Hand-Made) ตั้งแต่กระบวนการเผาซังข้าวโพด จนถึงการบรรจุเพื่อเตรียมจำหน่าย โดยถุงที่ใช้บรรจุถ่านดูดกลิ่นจากซังข้าวโพด ตัดเย็บด้วยฝีมือของสมาชิกกลุ่มและสมาชิกในชุมชนบ้านศรีบุญเรือง ทำจากผ้ากระสอบที่นำกลับมาใช้ใส่สิ่งของต่าง ๆ ได้ด้วย

"ศรีบุญเรือง ชาร์โคล"  ใช้ดูดกลิ่นอับ ขับกลิ่นไม่พึงประสงค์ได้อย่างดี เพียงแค่แกะซองด้านนอก แล้วนำไปวางไว้ตามที่ต่าง ๆ  ผึ่งแดดเดือนละครั้งและนำกลับมาใช้ซ้ำได้หลายครั้ง และนอกจากดูดกลิ่นได้อย่างดี "ผงถ่าน" ยังสามารถนำไปผสมเป็นวัสดุปลูกพืชทำให้ดินร่วนซุย อีกด้วย