เด่นโซเชียล

หยุดถามเก่าหรือใหม่ โซเชียลลาว ไม่พอใจผู้เชี่ยวชาญไทย วิจารณ์พระใต้น้ำโขง

โซเชียลลาว ไม่พอใจ ผู้เชี่ยวชาญฝั่งไทย หลายคนวิจารณ์ตั้งข้อสงสัย พระใต้น้ำโขงกับอายุ พระพุทธรูป ที่อ้างอิงมากกว่า 500 ปี

โลกออนไลน์ฝั่งลาวเริ่มแสดงความไม่พอใจภายกลังจากที่ ผู้เชี่ยวชาญจากฝั่งไทยหลายท่าน แสดงความคิดเห็นต่อประเด็น กรณีการขุดพบ พระพุทธรูปที่สปป.ลาว พร้อมกับวัตถุุโบราณหลายชิ้นกลางแม่น้ำโขงฝั่งเมืองต้นผึ้ง แขวงบ่อแก้ว โดยพระพุทธรูป สำริดองค์ใหญ่ องค์แรกมีหน้าตักกว้างประมาณประมาณ 1.7 เมตร สูงประมาณ 2 เมตร และอีกองค์กว้างประมาณ 1 เมตร โดยยังคงมีสภาพที่สมบูรณ์งดงาม เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคมที่ผ่านมา พร้อมกับคาดว่าเป็นพระพุทธรูปโบราณมีอายุมากกว่า 500 ปี

 

หยุดถามเก่าหรือใหม่ โซเชียลลาว ไม่พอใจผู้เชี่ยวชาญไทย วิจารณ์พระใต้น้ำโขง

 

อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง 

โดยเฟซบุ๊กเพจ World Forum รายงานว่าชาวลาวไม่พอใจ ที่ผู้เชี่ยวชาญฝั่งไทย หลายคนกำลังวิจารณ์  ตั้งข้อสงสัย เกี่ยวกับอายุ พระพุทธรูป ที่อ้างอิงมากกว่า 500  ปี  ขุดค้นพบที่ริมแม่น้ำโขง เมืองต้นผึ้ง แขวงบ่อแก้ว 16/05/2024 ผู้เชี่ยวชาญหลายแขนง ในไทยตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับโลหะไม่สึกกร่อน  และวิธีเทคโนโลยี สร้างหล่อสมัยก่อน  

 

ปัจจุบันพระพุทธรูป ยังไม่มีการเปิดเผยแน่ชัดว่าสร้างยุคไหน  และอายุอ้างที่ 500 ปี+ แต่ยังไม่มีการตรวจสอบประวัติ และตรวจสอบทางวิทยาศาสตร์  ซึ่งจากความเห็นส่วนใหญ่แตกต่าง บอกว่า กล้าวิจารณ์สิ่งศักดิ์สิทธิ์  เล่นกับความศรัทธา ขอให้บาป อยากได้เหรอ อิจฉา   ฯลฯ ความเห็นส่วนมากไม่พอใจ

 

หยุดถามเก่าหรือใหม่ โซเชียลลาว ไม่พอใจผู้เชี่ยวชาญไทย วิจารณ์พระใต้น้ำโขง

นอกจากนี้ ดร.ไชยณรงค์ เศรษฐเชื้อ อาจารย์ประจำคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า อย่าดราม่าจนเลยเถิด เห็นดราม่าในสื่อหลักบางสำนักและสื่อโซเชียลเกี่ยวกับพระพุทธรูปที่พบใต้หาดของแม่น้ำโขงฝั่งเมืองต้นผึ้ง สปป.ลาว ตรงข้ามกับอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงรายแล้ว ผมรู้สึกเป็นห่วงมาก ๆ โดยเฉพาะมิติความสัมพันธ์ระหว่างคนไทยกับเพื่อนบ้านที่ดิ่งลงเหว แม้ไม่ได้เป็นนักประวัติศาสตร์ศิลป์ แต่ผมก็อยากเสนอข้อมูลเท่าที่พอรู้และความเห็น เผื่อว่าจะทำให้คนไทยบางพวกมีสติ ไม่แสดงความเห็นเลยเถิดไปมากกว่านี้

 

ประเด็นที่หนึ่ง 

 

 

พระพุทธรูปองค์ใหญ่องค์ล่าสุดพร้อมฐานพระที่มีสภาพสมบูรณ์จากหาดทรายกลางแม่น้ำโขงฝั่งเมืองต้นผึ้ง แขวงบ่อแก้ว สปป.ลาว งดงามมากครับ ถือว่าเป็นประติมากรรมรูปเคารพชิ้นเอกชิ้นหนึ่งได้

 

ในเชิงศิลปะ นี่คือพระสมณโคดม ปางมารวิชัยเป็นศิลปะล้านนาสกุลช่างเทิง-เชียงราย มีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 21-22 มีลักษณะร่วมกับพระพุทธรูปศิลปะล้านช้าง เห็นได้จากพระพักตร์เสี้ยม เม็ดพระศกเล็ก มีไรพระศก ที่สำคัญ ช่างมีเทคนิคการหล่อโลหะต่างสีมาประกอบเข้าด้วยกันอย่างบรรจง ซึ่งไม่พบในศิลปะสกุลช่างอื่น ๆ 

 

 

ประเด็นที่สอง พระใหม่หรือพระเก่า?

 

 

ผมไม่รู้ว่าคนที่บอกว่าพระที่พบอายุไม่เกิน 200 ปี ไม่เกิน 50 ปี หรือพระทำใหม่ เอาอะไรมาพูด แต่หากดูบริบทที่แวดล้อม นอกจากพระองค์นี้เป็นประติมากรรมพระพุทธรูปอายุราวพุทธศตวรรษที่ 21-22 ดังที่กล่าวไปแล้ว นักประวัติศาสตร์ศิลป์ ระบุว่าพระพุทธรูปองค์อื่นๆ ที่พบก่อนหน้านี้ก็มีทั้งศิลปะล้านนา ศิลปะล้านนาสกุลช่างเชียงราย-เทิงที่ผสมศิลปะล้านช้าง และศิลปะล้านช้าง ขณะที่เสาวิหารประดับลวดลายแบบล้านนาและจีนที่กำหนดอายุได้ราวพุทธศตวรรษที่ 21 ศิลปะเหล่านี้สอดคล้องกันทั้งหมด

 

ขณะที่พระทำใหม่หรือพระไม่เกิน 200 ปี ไม่มีศิลปะแบบนี้ครับ เพราะฝีมือเชิงช่างไม่มีทางที่จะทำได้

 

สำหรับพวกที่ตั้งข้อสังเกตว่า เป็นพระถอดพิมพ์ ผมก็มีคำถามกลับว่า ใช้พระองค์ไหนมาถอดพิมพ์? หาช่างหล่อที่ไหนมาถอดพิมพ์? และมีโรงหล่อไหนในโลกนี้ที่จะหล่อได้งดงามแบบนี้? ช่วยหาช่างที่มีฝีมือเชิงช่างชั้นครูแบบนี้และโรงหล่อที่หล่อพระได้งดงามแบบนี้มาให้ได้ก่อนครับ ถ้าหาได้ก็ต้องยกให้เป็นเทพของช่างหล่อในยุคปัจจุบันได้เลยครับ

 

ส่วนที่บอกว่าทำขึ้นมาแล้วไปฝังทรายเพื่อสร้างกระแส ก็มีคำถามว่าคุ้มไหมที่จะทำแบบนั้น พระสำริดขนาดใหญ่นะครับ ไม่ใช่พระทองเหลืององค์เล็ก ๆ  การสร้างต้องลงทุนมหาศาลมาก ไหนจะค่าช่าง ค่าโรงหล่อ ค่าโลหะ ถ้าจะทำแบบที่กล่าวหา เขาก็คงลงทุนทำกันแค่หล่อทองเหลืองเท่านั้น ไม่มีใครบ้าที่จะหล่อสำริดแบบนี้หรอกครับ

 

ที่สำคัญอีกประการ หากซูมองค์พระดูจะพบคราบแคลเซียมบริเวณพระชานุ (เข่า) และอีกหลาย ๆ จุด ขององค์พระ คราบแคลเซียมนี่แหละครับที่ใช้พิจารณาความเป็นพระเก่ากับพระทำใหม่ ถ้าไม่เก่า ไม่มีคราบแคลเซียมครับ 

 

สำหรับผมเมื่อพิจารณาจากศิลปะ บริบทแวดล้อม และคราบแคลเซียม ฟันธงได้เลยครับว่าพระองค์นี้เป็นพระเก่า 

 

 

ประเด็นที่สาม สำริดจมน้ำนานเนื้อจะเปื่อยยุ่ยจริงหรือ?

 

 

มีคนอ้างตัวว่าเป็นนักโลหะวิทยามือฉมัง เป็นศิษย์เอกเทพเจ้าแห่งวิชาโลหะวิทยาเมืองไทย ที่เป็นผู้แปลและแต่งตำราโลหะวิทยาคนแรกของประเทศไทย บอกว่า หากสำริดจมน้ำไม่ถึง 100 ปี ก็จะยุ่ย ผุ กร่อน ทะลุจนพรุนไปหมด ไม่มีเหลือเป็นองค์พระพุทธรูปสมบูรณ์แบบอย่างที่ขุดเจอ

 

ประเด็นนี้ คนฟังถ้าไม่คิดก็คงคล้อยตามทันที แต่ผมตอบได้เลยว่าไม่จริงเสมอไป ประติมากรรมสำริดที่อยู่ใต้ดิน มีความชื่นสูง ฝนตกทุกปี อายุนับพันปี ที่ขุดพบในประเทศไทย ตั้งแต่ยุคทวารวดีมา ก็ยังสมบูรณ์เต็มไปหมด หรือแม้แต่ที่อยู่ในโคลนที่มีน้ำก็ยังสมบูรณ์ เช่นที่สำนักข่าว  BBC รายงานข่าวเมื่อ 9 November 2022 สรุปได้ว่า นักโบราณคดีชาวอิตาลีค้นพบประติมากรรมสำริด 24 ชิ้น ซึ่งเชื่อกันว่ามีอายุย้อนกลับไปถึงสมัยโรมันโบราณ

 

ประติมากรรมเหล่านี้ถูกค้นพบใต้ซากปรักหักพังที่เต็มไปด้วยโคลนของห้องอาบน้ำโบราณในซาน กัสเชียโน เดย บาญญี เมืองบนยอดเขาในแคว้นเซียนา ห่างจากกรุงโรมไปทางเหนือประมาณ 160 กม. มีอายุประมาณ 2,300 ปี โดยเป็นประติมากรรมเทพีไฮเจีย เทพเจ้าอพอลโล และเทพเจ้ากรีก-โรมันอื่น ๆ

 

รูปปั้นส่วนใหญ่ซึ่งพบจมอยู่ใต้น้ำใต้ห้องอาบน้ำพร้อมกับเหรียญทองแดง เงิน และเหรียญทองประมาณ 6,000 เหรียญ มีอายุระหว่างศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสต์ศักราช ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 1 (ดูภาพสุดท้ายประกอบ และหากใครที่อยากอ่านเพิ่มเติมดูลิงค์ข้างล่างในช่องคอมเมนท์ได้ครับ)

 

ผมเชื่อว่า การที่ประติมากรรมเหล่านี้ไม่เปื่อยยุ่ย เช่นเดียวกับพระพุทธรูปที่ค้นพบในหาดทรายแม่น้ำโขงใน สปป.ลาว เพราะช่างผสมโลหะสำริดที่ลงตัวและทนทานมาก ซึ่งช่างกลโรงงานหรือนักโลหะวิทยามือฉมังในยุคปัจจุบันไม่สามารถทำได้หรอกครับ เพราะความรู้ไม่ถึง

 

 

ประเด็นที่สี่ ไทยดราม่าจนเลยเถิด

 

 

กรณีพบพระพุทธรูปครั้งนี้ สำหรับคนลาวและสื่อโซเชียลของลาวส่วนใหญ่เขาก็มีความปลื้มปิติยินดี ขณะที่สื่อไทยและสื่อโซเชียลไทยก็สนใจประเด็นนี้มาก แต่ที่น่าห่วงก็คือ ตอนนี้ประเด็นในโซเชียลของไทยมันไปไกลจนถึงขั้นเหยียดคนลาวอย่างหนัก บางคนที่อ้างตัวว่าเป็นนักโลหะวิทยาตัวยงนำพระพุทธรูปที่พบเหยียดไปถึงเพศสตรีและ LGBTQ ด้วย 

 

ตอนนี้ประเด็นอายุพระไม่สำคัญแล้วหละ เพราะเรื่องอายุถูกนำไปใช้เป็นเครื่องมือของคนไทยบางกลุ่มเหยียดเพื่อนบ้านอย่างจงใจ

 

อ่านความเห็นคนไทยในโลกโซเชียลแล้ว น่าเศร้ามาก และทำให้มีคำถามว่า คนไทยบางจำพวกทำไมถึงมีกมลสันดาน (habitus) แบบนี้? บทเรียนเกี่ยวกับเพื่อนบ้านที่ผ่านมามีมากมาย ทำไมจึงไม่เรียนรู้บ้างว่าจะอยู่ร่วมกับเพื่อนบ้านอย่างอารยชนอย่างไร 

 

สำหรับผม พฤติกรรมเหล่านี้ใครไม่อาย แต่ผมอายแทนคนไทยมาก และอยากขอโทษเพื่อนมิตรชาวลาวที่ประเทศไทยมีคนจำพวกนี้

ข่าวยอดนิยม