คุณค่ายุติธรรม | คมชัดลึก

ไม่ว่าจะเป็นชาวบ้านรากหญ้าภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคอีสาน หรือในจังหวัดชายแดนภาคใต้ก็ตาม ผมคิดว่าเขาก็มีความรู้สึกนึกคิดและความหมายของความยุติธรรมที่เป็นตัวของตัวเอง แต่มีบางกลุ่มเหมือนกันนะครับที่ตอบผมว่าไม่รู้เหมือนกันว่าความยุติธรรมมีความหมายกับตัวเขาอย่างไร

 ผมรู้แต่ว่าผมมีหน้าที่ต้องทำให้คนไทยจับต้องความยุติธรรมได้ เคยพูดกับชาวบ้านว่าต้องทำให้ความยุติธรรมกินได้เพราะถ้าคนไทยไม่มั่นใจว่าความยุติธรรมกินได้เขาจะศรัทธาความยุติธรรมน้อยลง ตรงนี้จะอันตรายต่อสังคม

 ผมแปลความว่าคนไทยควรจะมองว่าความยุติธรรมมีอยู่ในวิถีชีวิตประจำวันของเขาและความยุติธรรมเป็นสิ่งที่คนไทยศรัทธาและเชื่อมั่นว่ามีอยู่ในสังคมจริงสามารถสัมผัสหรือแสวงหาความยุติธรรมได้ไม่ยากเย็นนัก นั่นคือเกษตรกรควรจะขายผลิตผลได้ราคาอย่างเป็นธรรมเหมาะสมกับต้นทุนและหยาดเหงื่อแรงงานที่ลงไป ถ้าเขาต้องการสินเชื่อเพื่อการลงทุนจะมีโอกาสได้รับการพิจารณาสินเชื่ออย่างตรงไปตรงมา และหากฝนฟ้าไม่ปรานีหรือผลิตผลตกต่ำไม่ได้ราคา ดังนั้นการผิดนัดชำระสินเชื่อควรได้รับการพิจารณาอย่างเหมาะสมกับสถานการณ์เศรษฐกิจ ระบบสหกรณ์ที่มีอยู่จะได้รับการส่งเสริมและดูแลอย่างทั่วถึงและไม่เกิดลักษณะสองมาตรฐานหรือมีการเลือกปฏิบัติที่ชาวบ้านเรียกว่า เล่นพรรคเล่นพวก

 ความยุติธรรมกับความเป็นธรรมในสังคมจึงเป็นเรื่องที่เกี่ยวเนื่องเชื่อมโยงกัน ความยุติธรรมจึงไม่ใช่เพียงแค่รู้หรือไม่รู้ตัวบทกฎหมายเท่านั้น และไม่ใช่เพียงการขอพึ่งบารมีศาลยุติธรรมให้ตัดสินชี้ขาดข้อพิพาทเท่านั้น แต่ชาวบ้านต้องการเห็นว่าได้รับความเป็นธรรมตามที่ควรจะได้รับในแต่ละเรื่องของการดำเนินชีวิตประจำวัน

 คุณค่าของความยุติธรรมในสายตาของชาวบ้านเป็นเช่นนี้ เราจะบริหารคุณค่าความยุติธรรมให้ชาวบ้านได้รับอย่างเท่าเทียมกันได้อย่างไร เป็นโจทย์ที่ผู้บริหารบ้านเมืองทั้งฝ่ายการเมืองและข้าราชการประจำ ทั้งส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และท้องถิ่นต้องนำมาคิดและใส่ใจให้มาก ตัวอย่างง่ายๆ ข้างต้น ถ้าทุกคนเห็นว่าเป็นเรื่องของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์กระทรวงเดียวเช่นปัจจุบันเกษตรกรก็มีสภาพเช่นที่เป็นปัจจุบันคือได้รับความเป็นธรรมบางเรื่องบางอย่างที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ แต่ความเป็นจริงแล้วเกษตรกรทั่วประเทศไม่ได้รับรู้เรื่องอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายที่แบ่งกระทรวง ทบวง กรมไว้ในกฎหมาย แต่ด้วยธรรมชาติเขาต้องการความเป็นธรรมที่ควรได้รับ ตรงนี้แหละที่ผมพูดว่าชาวบ้านเขามีคุณค่าความยุติธรรมของเขา

 พูดถึงเรื่องปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ก็เป็นเรื่องของคุณค่าความยุติธรรมอยู่ด้วยเช่นกัน ถ้าคิดกันอย่างตรงไปตรงมา มีเหตุผลร้อยแปดประการที่จะมีคนกลุ่มหนึ่งคิดแบ่งแยกดินแดน และคนกลุ่มนั้นก็มีเหตุผลเข้าข้างตนเองหลายประการเช่นกันที่จะทำการโดยใช้ความรุนแรงอย่างที่เห็นกัน ประเด็นความไม่เป็นธรรมในสังคมในจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่สะสมมานานก็เป็นเรื่องที่พูดกันทั่วไปเช่นกัน ถ้าจะว่ากันไปหากเห็นว่าประเด็นนี้เป็นประเด็นสำคัญ การแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ด้วยการสร้างความเป็นธรรมให้เกิดขึ้นก็ไม่ยากเย็นอะไร และสามารถอธิบายให้คนไทยทั่วประเทศเข้าใจปัญหาได้อย่างตรงประเด็น การแก้ไขปัญหาจะง่ายขึ้นด้วยการมองเห็นคุณค่าของความยุติธรรมที่สอดคล้องกับปัญหาท้องถิ่นที่มีพี่น้องมลายูมุสลิมอยู่เป็นประชากรส่วนใหญ่ การแก้ไขปัญหาด้านการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมที่สอดคล้องกับคุณค่าความยุติธรรมแบบนี้ก็จะตรงประเด็นมากกว่าคิดแบบกรุงเทพฯ โมเดล

 มองแบบคุณค่าควบคู่กับแบบปริมาณทั้งเงิน งาน และคนที่ทุ่มเทไปกับการแก้ปัญหาของชาติจะได้ไม่เสียเปล่าเพราะน่าจะถูกใจชาวบ้านมากกว่าเช็คใบเดียว