รู้กฎหมาย...ก่อนรับ "รีวิว"โฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพ | คมชัดลึก

 

          บัญชีรายชื่อศิลปินดาราและเซเลบริตี้กว่า 50 คน ที่เจ้าหน้าที่ตำรวจจะเรียกเข้าให้ปากคำ กรณี "รีวิว” ผลิตภัณฑ์สุขภาพของบริษัท เมจิกสกิน จำกัด ผ่านทางโซเชียลมีเดีย เนื่องจากอาจเข้าข่ายโฆษณาเกินจริงหรือโฆษณาอันเป็นเท็จ ภายหลังมีการบุกทลายโรงงานผลิต เมื่อเป็นเช่นนี้ ก่อนรับรีวิวผลิตภัณฑ์สุขภาพ โดยเฉพาะเครื่องสำอางและผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องรู้ว่ามีกฎหมายควบคุม แม้จะได้ค่าตอบแทนสูงถึง 6 หลัก

          ภก.สมชาย ปรีชาทวีกิจ รองเลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) กล่าวว่า ศิลปินดาราที่ทางตำรวจจะมีหมายเรียกเนื่องจาก อย.มีข้อมูลชัดเจนว่า กระทำการโฆษณาที่ผิดกฎหมายที่ อย.ควบคุมดูแล ทั้งในเรื่องของโฆษณาอาหารเสริมโดยไม่ขออนุญาต ตาม พ.ร.บ.อาหาร 2522 หรือการโฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพที่โอ้อวดสรรพคุณเกินจริง ซึ่งมีทั้งประเด็นเรื่องของผิวขาวใส การลดสัดส่วน เป็นต้น จึงได้รวบรวมข้อมูลส่งให้ตำรวจเพื่อออกหมายเรียกมาสอบสวน

 

 

          “การจะรู้ว่าผลิตภัณฑ์สุขภาพปลอมหรืออันตราย หากขายหรือโฆษณาค่อนข้างโอ้อวดเกินจริง ผู้บริโภคต้องระวัง เช่นเดียวกับคนที่จะไปรับโฆษณาให้เขายิ่งต้องระวัง เพราะหากโฆษณาอะไรที่เป็นเท็จโอ้อวดเกินจริง ก็จะมีความผิดด้วย ไม่ว่าผลิตภัณฑ์นั้นจะถูกหรือผิดกฎหมายก็ตาม แต่หากผลิตภัณฑ์นั้น อย.ตรวจสอบพบว่าผิดกฎหมาย เช่น เครื่องสำอางเมจิกสกินตอนนี้ หากไปค้นดูในระบบของ อย. ก็จะแจ้งสถานะว่ามีการเพิกถอนออกไปแล้ว” ภก.สมชายกล่าว

          สำหรับกฎหมายที่ อย.ควบคุมดูแล ซึ่งเกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์ที่มักพบว่าศิลปินดาราและบุคคลที่มีชื่อเสียงรับโฆษณาด้วยการ “รีวิว” ผ่านโซเชียลมีเดีย มี 3 ฉบับ ได้แก่ พ.ร.บ.เครื่องสำอาง พ.ศ.2558 มาตรา 41 การโฆษณาเครื่องสำอางต้องไม่ใช้ข้อความที่ไม่เป็นธรรมต่อผู้บริโภคหรือใช้ข้อความที่อาจก่อให้เกิดผลเสียต่อสังคมส่วนรวม เช่นข้อความที่เป็นเท็จหรือเกินความจริง, ข้อความที่จะก่อให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญเกี่ยวกับเครื่องสำอาง, ข้อความที่แสดงสรรพคุณที่เป็นการรักษาโรค, ข้อความที่ทำให้เข้าใจผิดว่ามีสรรพคุณบำรุงกาม เป็นต้น

 

 

 

          มาตรา 42 การโฆษณาจะต้องไม่กระทำด้วยวิธีการอันอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพร่างกายหรือจิตใจ หรือขัอต่อศีลธรรมอันดีงามของประชาชนหรือเกิดความเดือดร้อนรำคาญแก่ผู้บริโภค ผู้ฝ่าฝืน 2 มาตรานี้ จะต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 1 แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

          พ.ร.บ.อาหาร พ.ศ.2522 ซึ่งผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร จัดอยู่ในการควบคุมของกฎหมายฉบับนี้ ในมาตรา 40 ห้ามโฆษณาคุณประโยชน์คุณภาพ หรือสรรพคุณของอาหารอันเป็นเท็จ หรือเป็นการหลอกลวงให้เกิดความหลงเชื่อโดยไม่สมควร ผู้ฝ่าฝืนต้องระวางโทษจําคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 3 หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ มาตรา 41 ผู็ใดประสงค์จะโฆษณาคุณประโยชน์คุณภาพ หรือสรรพคุณ ของอาหารเพื่อประโยชน์ในทางการค้า ต้องขออนุญาตก่อน เมื่อได้รับอนุญาตแล้วจึงจะโฆษณาได้ โทษปรับไม่เกิน 5,000 บาท

          พ.ร.บ.ยา พ.ศ. 2510 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 88 การโฆษณาขายยาต้องไม่เป็นการโอ้อวดสรรพคุณยาว่าสามารถบำบัดบรรเทา รักษาหรือป้องกันโรคได้หายขาด, ไม่แสดงสรรพคุณเป็นเท็จหรือเกินจริง, ไม่แสดงสรรพคุณว่าสามารถบำบัด บรรเทา รักษาโรคที่ สธ.กำหนด เช่น เบาหวาน มะเร็ง อัมพาต วัณโรค หัวใจ ไต เป็นต้น มาตรา 88 ทวิ การโฆษณายาต้องได้รับอนุญาตก่อน มาตรา 89 ห้ามโฆษณาโดยไม่สุภาพ หรือโดยการร้องรำทำเพลง แสดงความทุกข์ทรมานของผู้ป่วย มาตรา 90 ห้ามมิให้โฆษณาขายยาโดยวิธีแถมพกหรือออกสลาก ผู้ใดฝ่าฝืนต้องระวางโทษปรับไม่เกิน 1 แสนบาท

 

 

 

          ลักษณะการโฆษณาที่ต้องเฝ้าระวัง
          1.เครื่องสำอาง
          การโฆษณาที่ก่อให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญ เช่น ครีมหน้าขาวใสถาวร, ผิวใหม่ขาวใสได้ทันที, ป้องกันสิว ฝ้า กระ, ยับยั้งกระบวนการสร้างเม็ดสีผิวที่ผิดปกติ, ขยายเสน่ห์ อกสวย, ช่วยกระชับทรวงอกและขยายทรวงอกให้ดูอวบอิ่ม เต่งตึงได้รูป, สวยเพรียว กระชับไว เพียงมีเวลา 10-15 นาที เป็นต้น

          2.อาหาร
          การโฆษณาคุณประโยชน์ของอาหารเป็นเท็จหรือหลอกลวงให้เกิดความหลงเชื่อโดยไม่สมควร เช่น ทำให้ผิวขาวเนียน เปล่งปลั่ง ลดรอยเหี่ยวย่น สิว กระ จุดด่างดำ, ลดน้ำหนักส่วนเกินได้ปลอดภัย รวดเร็ว, บำรุงร่างกาย เช่น สมอง หัวใจ สายตา, ยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อโรค, สร้างภูมิคุ้มกันให้ร่างกาย, ยืนยันว่ามีผลการศึกษาทางวิทยาศาสตร์แต่ไม่ได้ระบุเอกสารอ้างอิงใด เป็นต้น

          3.ยา
          การโฆษณาโดยมีการรับรอง ยกย่องสรรพคุณยาจากบุคคลอื่น เช่น แพทย์, การโฆษณาที่มีการขายยาที่มีการแถมหรือออกสลากรางวัล, การโฆษณาสรรพคุณว่าสามารถป้องกันโรคหรือรักษาโรคได้หายขาด เช่น ใช้คำ ยอดเยี่ยม หายแน่ ปลอดภัย ไม่มีผลข้างเคียง, การโฆษณาสรรพคุณยาเกินจริง เช่น โฆษณารักษาเอดส์ มะเร็ง หรือโฆษณายาระบายว่าลดน้ำหนัก ลดไขมัน

          คำ/ข้อความ ที่ไม่อนุญาตให้ใช้ในการโฆษณาอาหาร
          ยอด ดีเลิศ เด็ดขาด อันดับหนึ่ง สุดยอด เยี่ยมยอด วิเศษ ปาฏิหาริย์ บริสุทธิ์ โดดเด่น หนึ่งเดียว ชั้นเลิศ