เรื่องน่ารู้ "ยิ่งลักษณ์” จำนำข้าว | คมชัดลึก

           ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ได้มีคำพิพากษาเมื่อวันที่ 27 ก.ย. ที่ผ่านมา ให้จำคุก น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี เป็นเวลา 5 ปี โดยระบุว่ามีความผิดฐานปล่อยปละละเลยให้มีการทุจริตในการระบายข้าวซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการรับจำนำข้าว

            แม้ว่าถึงตอนนี้คดีน่าจะจบลงแล้ว  เนื่องจาก “ยิ่งลักษณ์”หลบหนีคดี ในขณะที่กฎหมายลูกฉบับใหม่เกี่ยวกับวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง กำหนดให้จำเลยต้องเดินมายื่นอุทธรณ์ด้วยตัวเอง แต่ก็มีหลายเรื่องที่น่ารู้เกี่ยวกับคดีนี้ “คมชัดลึกออนไลน์” รวบรวมไว้ 

           เริ่มโครงการรับจำนำข้าวเมื่อไหร่

           รัฐบาลพรรคเพื่อไทย ใช้นโยบายรับจำนำข้าวเปลือกในปีการผลิต 2554/2555 โดยยกระดับราคารับจำนำข้าวเปลือก เป็นตันละ 15,000 บาท ซึ่งได้ประกาศเป็นนโยบายตอนหาเสียงเลือกตั้ง รวมทั้งแถลงนโยบายต่อรัฐสภา และประกาศเริ่มโครงการรับจำนำผลผลิตข้าวจากชาวนาหมดทุกเมล็ดในวันที่ 7 ต.ค. 2554

         

          มีใครบ้างร้องให้ตรวจสอบเรื่องทุจริตในโครงการรับจำนำข้าว

           ตุลาคม-พฤศจิกายน 55  มีการยื่นเรื่องต่อ ป.ป.ช.  3 ครั้ง ให้ตรวจสอบโครงการรับจำนำข้าว ได้แก่  พรรคการเมืองใหม่,องค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย)  และน.พ.วรงค์ เดชกิจวิกรม อดีต ส.ส.พิษณุโลก พรรคประชาธิปัตย์ โดยโฟกัสไปที่การทุจริตระบายข้าวแบบจีทูจี ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการรับจำนำข้าว

         

            อภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาล “โครงการรับจำนำข้าว”

            25-27  พ.ย. 55 นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ในฐานะผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร  นำ ส.ส.ฝ่ายค้าน ยื่นอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาลประเด็นทุจริตโครงการรับจำนำข้าว โดยเฉพาะการขายข้าวแบบรัฐต่อรัฐ (จีทูจี)

           ยื่นตรวจสอบซ้ำโครงการรับจำนำข้าว

            5 มิ.ย. 56 น.พ. วรงค์  เดชกิจวิกรม  อดีต ส.ส.พิษณุโลก พรรคประชาธิปัตย์  ยื่น ป.ป.ช. ให้ตรวจสอบการระบายข้าวค้างเก่าในโครงการรับจำนำข้าวปี 2554/2555  เป้าหมายในการยื่นเน้นไปที่คณะกรรมการนโยบายข้าวแห่งชาติและ น.ส. ยิ่งลักษณ์   ในฐานะประธานคณะกรรมการนโยบายข้าวแห่งชาติ 

                          

            ป.ป.ช.เริ่มไต่สวนเกี่ยวกับโครงการรับจำนำข้าว 

            28 ม.ค.57   ป.ป.ช. ตั้งคณะกรรมการชุดใหญ่ไต่สวน น.ส. ยิ่งลักษณ์ ในคดีโครงการรับจำนำข้าว

           ใช้เวลาไต่สวนนานเท่าไหร่

            ป.ป.ช. ใช้เวลาไต่สวนข้อเท็จจริง 21 วัน โดยในวันที่18 ก.พ.2557  ป.ป.ช. มีมติให้มีหนังสือเรียก น.ส.ยิ่งลักษณ์ ผู้ถูกกล่าวหามารับทราบข้อกล่าวหาในวันที่  27 ก.พ.57

           ป.ป.ช. มีมติส่งเรื่องให้ถอนถอน  “ยิ่งลักษณ์ ” 

           8  พ.ค. 57  ป.ป.ช. มีมติเอกฉันท์ 7 ต่อ 0  ชี้มูลความผิด น.ส. ยิ่งลักษณ์  ในโครงการรับจำนำข้าว ส่งเรื่องให้ สนช. ดำเนินการถอดถอน  

            

          ป.ป.ช. มีมติชี้มูลความผิดอาญา “ยิ่งลักษณ์”  

          17 ก.ค. 57 ป.ป.ช. มีมติเอกฉันท์  7 ต่อ 0 ชี้มูลความผิด น.ส.ยิ่งลักษณ์  ในโครงการรับจำนำข้าว ในส่วนคดีอาญา

          อัยการสูงสุดสั่งฟ้องคดีอาญา“ ยิ่งลักษณ์” และ สนช.มีมติถอดถอนวันเดียวกัน 

          23 ม.ค. 58   ช่วงเช้า อัยการสูงสุดสั่งฟ้อง น.ส. ยิ่งลักษณ์ ในข้อหา เป็นเจ้าพนักงานละเว้นปฏิบัติหน้าโดยมิชอบ ตามมาตรา 157 ประมวลกฎหมายอาญาและมาตรา 123/1 พ.ร.บ. ป.ป.ช. ต่อมาช่วงเที่ยง สนช.มีมติถอดถอน น.ส. ยิ่งลักษณ์ ด้วยคะแนน 190 ต่อ 18 เสียง ส่งผลตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี 

         อัยการสูงสุดยื่นฟ้องคดีอาญาต่อศาล

         19 ก.พ. 58  อัยการสูงสุดยื่นฟ้อง น.ส. ยิ่งลักษณ์ ต่อศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง  ข้อหาปล่อยปละละเลยให้เกิดการทุจริต ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 157  และ พ.ร.บ. ป.ป.ช. มาตรา 123/1

         

          ศาลฎีกาฯ สั่งให้ “ยิ่งลักษณ์” มาศาลทุกนัดและให้ประกันตัว

          19 พ.ค. 58  ศาลฎีกาฯนัดพิจารณาคดีครั้งแรก และสั่งให้ น.ส.ยิ่งลักษณ์  มาศาลทุกครั้งในการไต่สวนพยานทั้งฝ่ายโจทก์-จำเลย และให้ประกันตัวด้วยเงินสด 30 ล้านบาท

          อัยการยื่นเพิ่มเอกสารเกี่ยวกับการระบายข้าว

          ก่อนการไต่สวนพยานจะเริ่มขึ้น อัยการได้ยื่นเพิ่มเติมเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการระบายข้าวเกือบ 7 หมื่นแผ่นต่อศาลฎีกาฯ จากเดิมที่เอกสารในชั้นกล่าวหาของ ป.ป.ช. มีเพียง 329 แผ่น

          

          ไต่สวนพยานโจทก์

          15 ม.ค. 59 เริ่มไต่สวนพยานโจทก์นัดแรก

          ไต่สวนพยานจำเลยนัดแรก “ยิ่งลักษณ์” แถลงด้วยวาจาเปิดคดี

             5 ส.ค. 59 “ ยิ่งลักษณ์” ยืนแถลงด้วยวาจาในห้องพิจารณาคดีเพื่อเปิดคดีในส่วนของจำเลย ใช้เวลาถึง 1 ชั่วโมง

            ไต่สวนพยานนัดสุดท้าย

            21 ก.ค. 60 ไต่สวนพยานจำเลยนัดสุดท้าย

            รวมพยานโจทก์-พยานจำเลย 

            ไต่สวนพยานโจทก์ 10 นัด 15 ปาก  ไต่สวนพยานจำเลย 16 นัด 30 ปาก

           

           “ยิ่งลักษณ์” แถลงปิดคดีด้วยวาจา

           1 ส.ค. 60   น.ส.ยิ่งลักษณ์ แถลงปิดคดีด้วยวาจา คำแถลงมีความยาว 19 หน้า 6 ประเด็น

           นัดพิพากษา “ยิ่งลักษณ์”ไม่มาศาล

           ศาลฎีกาฯนัดฟังคำพิพากษา 25 ส.ค.60 แต่ “ยิ่งลักษณ์” หนีคดีไม่มาศาล ศาลฎีกาฯออกหมายจับเพื่อนำตัวมาฟังคำพิพากษาในวันที่ 27 ก.ย. 60

           ศาลจำคุก 5 ปี ปล่อยให้มีการทุจริตในการระบายข้าวจีทูจี

           27 ก.ย.60 ศาลฎีกาฯอ่านคำพิพากษาลับหลังจำเลย เนื่องจากไม่ได้ตัว “ยิ่งลักษณ์” มาศาล โดยศาลฎีกาฯ พิพากษาว่า “ยิ่งลักษณ์” ไม่ระงับยับยั้งปล่อยให้มีการทุจริตในการระบายข้ายจีทูจี เป็นการละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยทุจริต  ลงโทษบทหนักสุดตามพ.ร.บ. ป.ป.ช. มาตรา 123/1จำคุก 5ปี และออกหมายจับแบบไม่มีอายุความ เพื่อนำตัวมาบังคับตามคำพิพากษา โดยอาศัยอำนาจตามกฎหมาย ป.ป.ช. ปี 58 ที่ไม่ให้นับอายุความหากจำเลยหนีคดีไปหลังมีคำพิพากษา

                                   

           ใช้เวลาพิจารณาคดีนาน 2 ปี 7เดือน

           นับแต่วันที่อัยการยื่นฟ้องต่อศาลฎีกาฯจนถึงวันที่มีคำพิพากษาใช้เวลาทั้งสิ้น 2 ปี 7 เดือน

           กฎหมายลูกฉบับใหม่เกี่ยวกับวิธีพิจารณาคดีอาญาของนักการเมืองมีผลบังคับใช้ 

           29 ก.ย. 60  พ.ร.ป.วิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2560มีผลบังคับใช้  ซึ่งในมาตรา 25 วรรคสาม ระบุ ไม่ให้นับอายุความกรณีจำเลยหนีคดีหลังมีคำพิพากษา เท่ากับตอกย้ำว่า“ยิ่งลักษณ์” หนีคดีไปนานเท่าไหร่ ก็ไม่มีวันขาดอายุความ ต้องหนีคดีตลอดชีวิต

                

           อุทธรณ์คดี

           การอุทธรณ์คดีต่อที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา ต้องอุทธรณ์ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ศาลมีคำพิพากษา ทั้งนี้ พ.ร.ป. วิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ.2560  มาตรา 61  ระบุว่า จําเลยจะยื่นอุทธรณ์ได้ต่อเมื่อแสดงตนต่อเจ้าพนักงานศาลในขณะยื่นอุทธรณ์ ดังนั้นหากถือตามกฎหมายฉบับนี้“ยิ่งลักษณ์”จะมอบหมายให้ทนายความดำเนินการแทนในเรื่องยื่นอุทธรณ์ไม่ได้ เว้นแต่ศาลฎีกาฯจะเห็นว่าจำเลยมีสิทธิอุทธรณ์ได้ตามรัฐธรรมนูญปี 60 

            ในกรณี“ยิ่งลักษณ์”เดินทางมาศาลเพื่ออุทธรณ์ ศาลก็จะออกหมายขังควบคุมตัวเพราะสัญญาประกันตัวหมดลงแล้วเนื่องจากผิดสัญญาไม่มาศาลในนัดฟังคำพิพากษาครั้งแรก หากต้องการได้ประกันตัวต้องยื่นหลักทรัพย์ประกันตัวใหม่ แต่ขึ้นอยู่กับศาลว่าจะให้ประกันตัวหรือไม่

           

            ห้ามลงสมัครรับเลือกตั้ง ส.ส.ตลอดชีวิต

            หากคดีอาญาถึงที่สุด“ยิ่งลักษณ์” ต้องห้ามลงสมัคร ส.ส. เนื่องจากเคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดว่ากระทำผิดตามกฎหมาย ป.ป.ช.และผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ  ทั้งนี้เป็นไปตามรัฐธรรมนูญปี2560 มาตรา 98 (9,10)

            นอกจากนี้ยังมีคดีแพ่งเรียกให้“ยิ่งลักษณ์”ชดใช้ค่าเสียหายในโครงการรับจำนำข้าว

            จุดเริ่มต้นเรียกค่าเสียหาย

             12 ก.พ. 58 ป.ป.ช. ทำหนังสือถึงกระทรวงการคลัง ให้เรียกค่าเสียหายจาก น.ส. ยิ่งลักษณ์ ในโครงการรับจำนำข้าว

           เคาะเรียกค่าเสียหายทางแพ่ง 

           21ก.ย.59 นายมนัส แจ่มเวหา อธิบดีกรมบัญชีกลาง ในฐานะประธานคณะกรรมการพิจารณาความรับผิดทางแพ่ง ของกระทรวงการคลัง  ลงนามรับรองมติที่ประชุมคณะกรรมการพิจารณาความรับผิดทางแพ่ง ที่ให้เรียกค่าเสียหาย น.ส.ยิ่งลักษณ์ จำนวน 35,717 ล้านบาท คิดเป็นสัดส่วน 20% ของมูลค่าความเสียหาย 178,586 ล้านบาท  และนำเสนอต่อ รมว.คลัง

            13 ต.ค.59  รมว.คลัง เซ็นคำสั่งทางปกครองให้ น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชดใช้ค่าเสียหายโครงการรับจำนำข้าว 35,717 ล้านบาท ภายใน 30 วัน

            

          “ยิ่งลักษณ์”ฟ้องเพิกถอนคำสั่งเรียกค่าเสียหาย

          23 พ.ย.59  น.ส.ยิ่งลักษณ์ ยื่นฟ้อง พล.อ. ประยุทธ์  จันทร์โอชากับพวก ต่อศาลปกครองกลางเพื่อให้สั่งเพิกถอนคำสั่งทางปกครอง ที่ให้ชดใช้ค่าเสียหายในโครงการรับจำนำข้าว พร้อมไปกับยื่นคำร้องขอให้ทุเลาการบังคับคดีเป็นการชั่วคราวไว้ก่อน 

          ศาลปกครองยกคำร้องขอทุเลาการบังคับคดี 

         10 เม.ย. 60  ศาลปกครองกลาง ยกคำร้องขอทุเลาการบังคับคดี โดยเห็นว่า ยังไม่มีการใช้มาตรการบังคับทางปกครองยึดหรืออายัดทรัพย์สินของ น.ส.ยิ่งลักษณ์ แต่อย่างใด

         “ยิ่งลักษณ์ ”ยื่นคำร้องขอทุเลาการบังคับคดีครั้งที่ 2

         19 ก.ค.60  น.ส. ยิ่งลักษณ์ ยื่นคำร้องขอทุเลาการบังคับคดีเป็นครั้งที่ 2  โดยอ้างว่าเริ่มมีการอายัดบัญชีเงินฝากในธนาคารของ น.ส.ยิ่งลักษณ์  ซึ่งศาลปกครองกลางได้พิจารณาคำร้องแล้วได้ให้กระทรวงการคลังและกรมบังคับคดีชี้แจงถึงเหตุผลที่ต้องทำการยึด อายัด ทรัพย์สินของ น.ส.ยิ่งลักษณ์ ซึ่งทั้ง 2 หน่วยงาน ได้ชี้แจงเป็นเอกสารมายังศาลปกครองกลางแล้ว ขณะนี้ศาลปกครองกลางกำลังรวบรวมพยานหลักฐานทั้งหมดเพื่อมีคำสั่งต่อไป