คอลัมนิสต์

แค่เรื่องเล็กๆ ?ในโลกของตำรวจ

แค่เรื่องเล็กๆ ?ในโลกของตำรวจ

10 ส.ค. 2559

แค่เรื่องเล็กๆ ?ในโลกของตำรวจ : โลกตำรวจ ผศ.ดร.ปนัดดา ชำนาญสุข คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

          ในขณะที่ยุคสมัยและสังคมไทยได้เปลี่ยนแปลงไปตามบริบทการเปลี่ยนแปลงของสังคมโลกและส่งผลกระทบอย่างมากมายต่อการก่ออาชญากรรมและก่อให้เกิดความไม่ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินที่มีทั้งจำนวนและความรุนแรงที่เพิ่มมากขึ้น

          อีกทั้งการแผ่ขยายของระบบทุนนิยมและวัตถุนิยมที่ครอบงำวิถีการดำเนินชีวิตของคนในสังคมไทย ได้ส่งผลให้ “เงิน” กลายเป็นปัจจัยที่มีความสำคัญและมีความจำเป็นต่อการดำเนินชีวิต ก่อร่างสร้างความมั่นคงให้แก่ชีวิตของตนเองและครอบครัว และเงินยังก่อให้เกิดอำนาจแก่ผู้ที่มีทุนหรือมีเงินมากด้วย

          จะทำอะไรถ้ามีเงิน? และมีอำนาจ ?

          การได้มาซึ่งเงินและอำนาจหากผิดทำนองครองธรรม ผิดกฎหมายย่อมก่อให้เกิดความเดือดร้อนต่อผู้อื่นและการอยู่ร่วมกันในสังคม

          ที่มาของการกระทำผิดกฎหมายทั้งในมิติของอาชญากรรม และมิติของอุบัติเหตุทางถนนที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตและทรัพย์สินของผู้อื่นที่อยู่ร่วมกันในสังคมนั้น ส่วนหนึ่งเกิดขึ้นจากความต้องการเงินและอำนาจในการกระทำสิ่งใดๆ เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ตนเองด้วย

          การคิดได้เพียงแค่ “การสร้างจิตสำนึก” ของคนในสังคมเป็นคำพูดลอยๆ ที่ล้าสมัย และไม่สามารถปฏิบัติได้จริงอย่างเป็นรูปธรรม เนื่องจากยังไม่สามารถกำหนดวิธีการ กระบวนการ และการประเมินผลอย่างเป็นรูปธรรมของวิธีการสร้างจิตที่ไม่มีสำนึก ให้กลายเป็นจิตสำนึกที่ดีได้

          ยกตัวอย่างเช่น การสร้างจิตสำนึกในการรักษาวินัยจราจร? นั้น รูปธรรมของกระบวนการสร้างจิตสำนึกคืออะไร?

          เมื่อจิตใจหรือการให้คุณค่าทางจิตตกต่ำ หากแต่ความต้องการทางวัตถุกลับเพิ่มขึ้นอย่างไม่มีที่สิ้นสุดและเรียนรู้จากประสบการณ์ทั้งทางตรงและทางอ้อมว่า “อำนาจจะทำให้ผู้ครอบครองอำนาจได้ในสิ่งอยากได้ แม้ว่าไม่ควรจะได้ก็ตาม”

          เช่น เมื่อมีอำนาจก็สามารถขับรถฝ่าฝืนกฎจราจรได้? อย่างไม่หวั่นเกรงการบังคับใช้กฎหมาย

          ที่มาของวิธีคิด และวิธีการใช้ชีวิตตามที่กล่าวข้างต้นย่อมส่งผลกระทบต่อผลลัพธ์ของพันธกิจสำคัญของสำนักงานตำรวจแห่งชาติอย่างหลีกเลี่ยงไม่พ้น

          นั่นคือ การสร้างความมั่นคงปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนโดยใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือที่สำคัญ

          ด้วยเหตุของบริบททางสังคมและวัฒนธรรมเช่นนี้ ย่อมมีความจำเป็นที่ทรัพยากรบุคคลหรือกำลังพลและระบบงานของสำนักงานตำรวจแห่งชาติจำเป็นต้องได้รับการพัฒนาอย่างเหมาะสมเพื่อให้สามารถปฏิบัติภารกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ

          “สถานีตำรวจ” คือหน่วยที่สำคัญที่สุดของสำนักงานตำรวจแห่งชาติที่ไม่มีใครสามารถปฏิเสธความจริงในข้อนี้ได้

          ในยุคสมัยที่ พล.ต.อ.อดุลย์ แสงสิงแก้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ดำรงตำแหน่งเป็นผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาตินั้น มีวิถีวัฒนธรรมที่ถูกสร้างขึ้นและพัฒนาอย่างมากคือ

          “การปรับเปลี่ยนสภาพการทำงานของสถานีตำรวจในทุกๆ ด้าน ไม่เว้นแม้กระทั่งเรื่องความสะอาด”

          การไม่เว้นแม้กระทั่งเรื่องความสะอาดนั้น อาจถูกมองว่า “เป็นการให้ความสำคัญกับเรื่องเล็กๆ” แต่ถ้าพิจารณาอย่างพินิจพิเคราะห์และมีข้อมูลอย่างรอบด้านก่อนการสรุปความคิด โดยละวางอคติ จะพบว่าผู้นำที่ให้ความสำคัญกับทุกๆ เรื่องแม้ว่าจะเป็นเรื่องเล็กๆ น้อยๆ ที่ไม่มีใครใส่ใจ และถูกละเลย ถูกมองข้าม หากแต่มีความสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งในการสร้างบรรยากาศของการทำงานที่มีวินัย มีประสิทธิภาพ และมีความเป็นตำรวจมืออาชีพนั้น

          หัวหน้าสถานีตำรวจต้องละเอียด ต้องใส่ใจ ต้องรอบคอบ พิถีพิถัน

          หากเรื่องง่ายๆ เรื่องเล็กๆ ยังมองข้าม แล้วเรื่องใหญ่ๆ เรื่องสำคัญ เรื่องเร่งด่วนจะทำได้อย่างใด?

          “โรงพักคือจุดแตกหัก” เป็นคำพูดที่อดีต ผบ.ตร.อดุลย์พยายามพูดสอนแก่พี่ๆ น้องๆ ตลอดเวลาที่ดำรงตำแหน่งผู้บังคับบัญชา

          ย้อนกลับมาพิจารณาบริบทของการทำงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจในปัจจุบัน การทำงานปกป้องชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนในยุคที่เด็กเล็กสามารถใช้คอมพิวเตอร์ได้อย่างมืออาชีพ

          ยุคที่ความไม่ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินทวีจำนวนและความรุนแรง ซึ่งจำเป็นอย่างยิ่งที่สำนักงานตำรวจแห่งชาติจะต้องมีการพัฒนาระบบงาน ระบบสนับสนุนในการทำงาน และระบบการพัฒนาศักยภาพของกำลังพลในการทำงานที่เหมาะสมสอดคล้องกับสภาพสังคม

          หากแต่เสียงบอกเล่าของตำรวจจำนวนหนึ่งที่ไม่ได้อยู่ห่างจากเมืองหลวงมากนักกลับเล่าว่า

          “ปัญหาที่สำคัญสุด คือคนในหน่วยงาน(สถานีตำรวจ)ที่ไม่ให้ความร่วมมือกัน บางสถานีตำรวจไม่ได้ช่วยกันขนาดที่จะขอความร่วมมือกันได้”

          “บางครั้งเจ้าหน้าที่บางคนยังถามอยู่เลย จะก๊อปงานลงแฟลชไดร์ทำยังไง”

          “ดูเหมือนทำงานซ้ำซ้อน รายงานแล้วรายงานอีก”

          นี่คือตัวอย่างเล็กๆ แต่ถ้าคิดให้ไกลอาจคิดได้ว่า

          “แค่เรื่องเล็กๆ ยังทำไม่ได้ แล้วเรื่องใหญ่ๆ...???????????”

          อาชญากรคิดไปไกลมากแล้ว แต่ตำรวจไทยยังใช้คอมพิวเตอร์ไม่เป็น ยังคงมีให้เห็นอยู่จำนวนไม่น้อยเลย!!!!!!!!