คอลัมนิสต์

'แกม เลย์'นักสู้เพื่อรากหญ้าเขมร

'แกม เลย์'นักสู้เพื่อรากหญ้าเขมร

14 ก.ค. 2559

'แกม เลย์'นักสู้เพื่อรากหญ้าเขมร : มนุษย์สองหน้า  โดยแคน สาริกา

          การเมืองเขมรเดือดพล่านขึ้นมาทันที หลังจาก Global Witness เปิดโปงความมั่งคั่งของตระกูล “ฮุน” และตามมาด้วยการสังหารโหดนักวิจารณ์การเมืองปากกล้า

          สายวันอาทิตย์ที่ 10 กรกฎาคม 2559 แกม เลย์ นักวิจารณ์การเมืองอิสระ เดินทางมาแวะดื่มกาแฟในร้านสะดวกซื้อสตาร์มาร์ท บริเวณสถานีบริการน้ำมันคาลเท็กซ์ กลางกรุงพนมเปญ ซึ่งเป็นวิถีปกติของเขา

          แกม เลย์ ไม่ได้สังเกตความผิดปกติ เมื่อมีชายคนหนึ่งบุกเข้ามาประชิด และจ่อปืนยิงเข้าที่ศีรษะ 3 นัด ร่างของนักวิจารณ์การเมืองล้มฟุบจมกองเลือด

          ข่าวแกม เลย์ ถูกยิง! มีการส่งต่อผ่านมือถือ และสื่อโซเชียล ภายในไม่กี่นาที ชาวเขมรที่รักและศรัทธาเขา ก็แห่มาชุมนุมกันเต็มลานจอดรถปั๊มน้ำมัน

          แฟนเพจสม รังสี ผู้นำพรรคฝ่ายค้าน ได้โพสต์ภาพของแกม เลย์ ถูกยิงแบบไม่เซ็นเซอร์ ก็เหมือนโหมไฟแห่งความโกรธแค้นให้มวลชนที่ภักดีต่อพรรคซีเอ็นอาร์พี
          
          มวลชนได้กันตำรวจไม่ให้มายุ่งกับศพ และพวกเขาได้ร่วมกันเคลื่อนย้ายศพแกม เลย์ ออกจากวัด เดินไปรอบๆ พนมเปญ

          ความตายของ แกม เลย์ เหมือนจะปลุกให้คนเขมรลุกขึ้นมากุมชะตากรรมตัวเอง โดยเย็นวันนั้น มวลชนนับพันคนได้แห่ศพไปตามท้องถนน พร้อมส่งเสียงด่ารัฐบาลอย่างโกรธแค้น

          ทางชีวิตของแกม เลย์นั้น มีชื่อเสียงจากการจัดรายการวิทยุ และเป็นนักวิจารณ์การเมืองอิสระ

          ในอดีต แกม เลย์ เป็นชาวเขมรที่ไปอาศัยอยู่ในสหรัฐ หลังสงครามเขมร 4 ฝ่ายยุติ เขาจึงเดินทางกลับบ้านเกิดทำงานเป็นนักวิจัยสังคม และจัดตั้งองค์กรภาคประชาชน ตามแนวทางส่งเสริมประชาธิปไตยรากหญ้า โดยนำพาชาวเขมรที่ยากไร้ต่อสู้เพื่อสิทธิชุมชน ปกป้องทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

          มิทันข้ามวัน โฆษกสำนักงานตำรวจแห่งชาติกัมพูชา แถลงว่า จับกุมตัวมือปืนที่ยิงแกม เลย์ ได้ และคนร้ายสารภาพว่า มีแรงจูงใจในการสังหาร อันเนื่องมาแกม เลย์ ยืมเงินมา 3 พันดอลลาร์ และไม่ใช้คืน

          ถัดมา สื่อมวลชนที่ได้เกาะติดข่าวอาชญากรรมชิ้นนี้ โดยบุกไปบ้านมือปืนคนนั้น พบว่า เขามีฐานะปานกลางไม่ได้มีเงินทองมากมายนัก ซึ่งภรรยาของมือปืนไม่เชื่อว่าสามีจะยิงคนโดยสมัครใจ หากแต่มีคนที่บังคับให้สามีเธอกระทำเช่นนั้นแน่นอน

          ทำนองเดียวกัน ภรรยาของแกม เลย์ ก็เชื่อว่า มันเป็นฆาตกรรมทางการเมือง

          ท่าทีของพรรคฝ่ายค้าน ย่อมพุ่งเป้าไปที่พรรคฝ่ายรัฐบาล โดยอ้างอิงว่า ก่อนตาย 2 วัน แกม เลย์ ไปออกรายการสนทนาการเมืองทางวิทยุเอเชียเสรี และในวันนั้น แกม เลย์ ได้วิพากษ์กรณี Global Witness เปิดเผยรายงานอาณาจักรธุรกิจตระกูล “ฮุน”

          ดังที่ทราบกัน กลางสัปดาห์ที่แล้ว Global Witness เอ็นจีโอต่างชาติ ที่เล่นเรื่องคอร์รัปชั่นและสิ่งแวดล้อม ได้ออกรายงานฉบับใหม่ Hostile Takeover ตีแผ่โครงสร้างธุรกิจของ “ตระกูลฮุน” โดยให้รายละเอียดว่าตลอดระยะเวลา 30 ปีในตำแหน่งผู้ทรงอำนาจที่สุดในกัมพูชา ฮุน เซนและตระกูลของเขาสร้างเนื้อสร้างตัวขึ้นมาอย่างไรและครอบครองอะไรบ้างในประเทศ

          ยกตัวอย่างครอบครัวของสมเด็จฮุน เซน มีบริษัทจดทะเบียนในครอบครองถึง 114 แห่ง มีทุนรวมกันมากกว่า 200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในจำนวนนี้ 103 บริษัทลูกๆ ของฮุน เซน นั่งเป็นประธาน และเป็นผู้บริหารด้วยตัวเอง 44 บริษัท

          รายงานชิ้นนี้ สร้างความไม่พอใจให้แก่สมเด็จฮุน เซน และลูกๆ เป็นอย่างมาก

          ฝ่ายรัฐบาลเชื่อว่า เอ็นจีโอต่างชาติจับมือลับๆ กับพรรคซีเอ็นอาร์พี ปล่อยข้อมูลชิ้นนี้ออกมาเพื่อดิสเครดิตสมเด็จฮุน เซน และครอบครัว

          การเมืองเขมรยังคงมีความตึงเครียด พรรครัฐบาลงัดพรรคฝ่ายค้าน เอ็นจีโอรัฐบาลก็เป็นคู่กัดเอ็นจีโอต่างชาติ

          เหมือนจะเป็นอนาธิปไตย แต่กลุ่มฮุน เซน ยังคุมสถานการณ์ได้ หากแต่วันใด ฮุน เซน วางมือ ก็น่าสยองขวัญอยู่ไม่น้อย