รู้จัก'จอมพลสฤษดิ์'จริงหรือ? | คมชัดลึก

             “นับวันจะเหมือนจอมพลสฤษดิ์เข้าไปทุกที”

             “นี่เรามันอยู่ในยุคจอมพลสฤษดิ์”

             ถ้อยวลีทำนองนี้ปรากฏในสื่อโซเชียลมากขึ้น แต่ก็เป็นเสียงสะท้อนที่ดังมาจากฝ่ายไม่เอา “เผด็จการทหาร”

             ขณะที่บรรดา “ติ่งทหาร” กลับชื่นชอบชื่นชม “ต้องเด็ดขาดแบบจอมพลสฤษดิ์”

             เอาเข้าจริง ผู้ที่ชอบหรือชัง จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ในวันนี้ จะมีสักกี่คนที่ “เข้าใจ เข้าถึง” วิธีคิดแบบจอมพลสฤษดิ์ และส่วนใหญ่แสดงทัศนะตามกระแสโซเชียล อ่านหนังสือไม่กี่บรรทัด ก็กดไลค์ กดแชร์ทันที

             สังคมไทยกลายเป็น “สังคมความเชื่อ” ไม่ใช่ “สังคมความรู้”

             ดังนั้น ผู้ที่อยากรู้จักตัวตนและความคิดจอมพลสฤษดิ์ ขอแนะนำให้ไปอ่านหนังสือเล่มนี้ “การเมืองระบบพ่อขุนอุปถัมภ์แบบเผด็จการ” (Thailand : The politics of Despoyic Paternalism) โดย ทักษ์ เฉลิมเตียรณ

             บอกตรงๆ ว่า “การเมืองระบบพ่อขุนอุปถัมภ์แบบเผด็จการ” เป็นหนังสือวิชาการที่อ่านเข้าใจง่าย ไม่ต้องปีนบันไดอ่าน

             ในหนังสือเล่มนี้ อาจารย์ทักษ์จะไม่พยายามที่จะกล่าวหา หรือยกย่องจอมพลสฤษดิ์ ขณะเดียวกันได้ศึกษาในสิ่งที่จอมพลสฤษดิ์กระทำในด้านการเมือง อันทำให้จอมพลสฤษดิ์ประสบผลสำเร็จในฐานะเป็นผู้นำทางการเมืองที่ได้รับการเคารพนับถือ การเกลียดชัง การเชื่อฟัง และเหนือสิ่งอื่นใดก็คือ ความเกรงกลัว

             ฐานความคิดทางการเมืองของจอมพลพลสฤษดิ์ แตกต่างจากจอมพล ป.พิบูลสงคราม เพราะจอมพลสฤษดิ์ ไม่ได้รับการศึกษาจากต่างประเทศ

             จอมพลสฤษดิ์ จึงมีลักษณะพ่อขุน กล่าวคือ เป็นเสมือนบิดาปกครองครอบครัว โดยมีความเมตตาและเอื้ออาทร แต่ขณะเดียวกันก็ใช้ความเด็ดขาดในการปราบปราม “ความชั่วร้าย” ของสังคม ซึ่งสอดคล้องกับความคิดเรื่องเผด็จการผู้อารี (bonevolent dictatorship) โดยนัยหนึ่งเป็นการเอาลักษณะผู้นำของสุโขทัย คือแบบพ่อลูก มาผสมกับผู้นำของอยุธยาคืออำนาจเด็ดขาด เข้าลักษณะใช้ทั้งพระคุณและพระเดช

             นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์คนหนึ่ง ได้แสดงความเห็นว่า ผู้นำซึ่งมีบุคลิกแบบจอมพลสฤษดิ์ ยังไม่เคยปรากฏซ้ำสอง แม้จะมีผู้พยายามเลียนแบบ

             ในสภาวะสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป ซึ่งทวีความซับซ้อนขึ้นนี้ ยังมีข้อสงสัยเป็นอย่างมากว่า จะใช้ระบบผู้นำเด็ดขาดในลักษณะ “ข้าพเจ้ารับผิดชอบแต่ผู้เดียว” ได้หรือไม่

             ผู้นำแบบ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา มีความเหมือนและความต่างจากจอมพลสฤษดิ์

             จอมพลสฤษดิ์เป็นผลิตผลของ “สงครามเย็น” แต่ พล.อ.ประยุทธ์ เป็นผลิตผลของ “สงครามสี”

             สำหรับส่วนที่เหมือนกันคือ จอมพลสฤษดิ์ กับ พล.อ.ประยุทธ์ มีลักษณะผสมของผู้นำแบบสุโขทัย และผู้นำแบบอยุธยา

             อ่านเยอะๆ เอาความรู้นำความเชื่อ ยับยั้งชั่งใจ อย่ารีบกดไลค์ กดแชร์ ทำได้แค่นี้ก็รู้ทันมนุษย์การเมืองทุกระบอบ