สถานการณ์ความมั่นคงตะวันออกกลาง ปี 2559 | คมชัดลึก

 

                      เป็นปีที่สิบเอ็ดติดต่อกันแล้ว ที่ช่วงปลายปีต่อต้นปี จะมีการนำเสนอบทความสี่ตอน วิเคราะห์คาดการณ์แนวโน้มของโลกในปีหน้า แบ่งออกเป็นภูมิภาคอาเซียน เอเชีย ตะวันออกกลาง และยุโรป โดยบทความชิ้นนี้จะเป็นตอนที่สาม โดยประเมินสถานการณ์ด้านความมั่นคงของภูมิภาคตะวันออกกลางในปี 2559

 

                      อาหรับสปริงผ่านไปสี่ปีพร้อมกับความป่นปี้ของชีวิตผู้คน บ้านเรือนโบราณสถานจำนวนมาก ขณะที่กระแสเรียกร้องประชาธิปไตยเงียบกริบ สู้เสียงลูกปืนใหญ่และระเบิดพลีชีพไม่ได้ การโดดเข้ามาเล่นเกมถล่มไอเอสของชาติมหาอำนาจไม่น่าที่จะทำให้การก่อการร้ายลดลง ในทางกลับกัน ความไม่ลงรอยกันของเครมลินและนาโตนี่เองที่ทำให้กลุ่มย่อยๆ ต้องคงอาวุธของคนไว้สู้รบกันในสถานการณ์ที่ไม่มีทางออกนี้ คู่ปรปักษ์อิหร่านกับซาอุดีอาระเบียจะทำสงครามตัวแทนกันหนักหน่วงขึ้น ขณะที่อิสราเอลจะเปิดแผลเก่าโดดลงมาร่วมวงความขัดแย้งอันซับซ้อนหลายชั้นกับเขาด้วย

 

                      แม้ว่าการถล่มกลุ่มเพชฌฆาตไอเอสด้วยกำลังขนาบจากทั้งรัสเซียและจากพันธมิตรจะสามารถหยุดรั้งความคืบหน้าของพวกนี้ได้บ้าง แต่ก็ทำให้สงครามซีเรียจะไม่มีทางจบสิ้นไปเร็ววัน รัฐบาลของบาชาร์ อัล อัสซาด ปักหลักได้หลังจากที่เกือบถูกตีตกทะเล ด้วยการสนับสนุนจากทหารรัสเซียทั้งบนดินและบนฟ้า ระบอบนี้จะมั่นคงเพียงพอที่จะยืนหยัดข้อเรียกร้องเดิมของตนต่อชาติตะวันตก คนเหนื่อยจะยังคงเป็นฝ่ายต่อต้านที่ต้องเจอศึกหนักขึ้น โดยการช่วยเหลือของนาโตยังจำกัดอยู่แต่การโจมตีไอเอสมากกว่าอัสซาด ผู้ลี้ภัยชาวซีเรียยังคงไหลหลั่งอยู่ชายแดนตุรกีและชายน้ำเมดิเตอร์เรเนียนเช่นเดิม

 

                      ขณะที่ซีเรียแตกเป็นสามก๊ก อิรักซึ่งเป็นสามส่วนมานานแล้วสถานการณ์ก็ดุเดือดไม่แพ้กัน การที่ไอเอสยังคิดพื้นที่สำคัญของประเทศเอาไว้ได้ ยิ่งทำให้สถานะของของเคอร์ดิสถานและกลุ่มชีอะห์ มั่นคงมากขึ้นในภาคเหนือและภาคใต้ของอิรักตามลำดับ สงครามแย่งชิงพื้นที่ไปมาในตอนกลางของประเทศไม่ได้ทำให้อิรักดีขึ้นเลย

 

                      ไอเอสในปี 2559 ยังเป็นกลุ่มที่เข้มแข็งอันตราย เพราะขยายเครือข่ายและแนวทางการต่อสู้แบบตายเพื่อโลกหน้าต้องฆ่าผู้บริสุทธิ์ พวกเขายิ่งใหญ่น่ากลัวเหนือกว่าอัล-ไกดา สามารถต่อกรกับมหาอำนาจด้วยการสู้รบหลากหลายรูปแบบ ที่สำคัญคือเงินถึง อุดมการณ์จับใจ และแสวงประโยชน์จากความขัดแย้งหรือความกลัวของทุกฝ่ายได้อย่างเหมาะเจาะ ลิเบียและอียิปต์จะเสี่ยงต่อเหตุการณ์สะเทือนขวัญมากขึ้น ความจริงก็ทั้งโลกนั่นแหละ

 

                      ความขัดแย้งระหว่างอิหร่านกับซาอุดีอาระเบียจะรุนแรงขึ้น ส่งผลให้ศึกเยเมนหนักหน่วงขึ้นเช่นกัน ด้วยความชำนาญในการชักใยอยู่เบื้องหลังของซาอุฯ การกวาดล้างชีอะห์ในหลายที่ทั่วโลกจะมีมากขึ้น แต่ซาอุฯ เองไม่ชำนาญในการรบตรงหน้าทำให้กลุ่มฮูตียังมีอิทธิพลในเยเมนยอกอกซาอุฯ ต่อไป ในปี 2559 นี้ตุรกีจะเข้ามาเกี่ยวข้องกับภูมิภาคนี้มากขึ้น ความไม่สงบในดินแดนภาคใต้ของพวกเขาทำให้ตุรกีเป็นจุดอ่อนของยุโรปด้วย และในปี 2559 นี้เองที่ปัญหาเดิมที่เคยเงียบไปแต่ไม่มีวันหมดอย่างอิสราเอลกับปาเลสไตน์รื้อฟื้นขึ้นมาใหม่ การเกี่ยวข้องของยิวในซีเรียอาจนำไปสู่อะไรที่ไม่คาดคิดก็ได้ แม้ว่าเฮซบอลเลาะห์กำลังไม่ว่างกับไอเอสก็ตาม

 

 

 

 

-------------------