ร่วงโรย โดยเดียวดาย | คมชัดลึก

             เปลวเพลิงที่เผาผลาญอาคารโรงภาพยนตร์จักรวาล ย่านดินแดง เมื่อเช้ามืดวันที่ 20 กันยายน แม้เป็นเพียงข่าวเล็กๆ ตามสื่อต่างๆ เพราะมิติของประเด็นได้เหือดหายไปพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงของอาคารจากเมื่อประมาณสิบปีก่อน จนกลายมาเป็นที่เก็บม้วนผ้าของพ่อค้าแถบถิ่นนั้นในวันนี้

             หากแต่อย่างน้อยเหตุการณ์ที่ถูกบันทึกไว้ในฐานะข่าวแบนๆ ขาดมิติจนแทบจะไม่มีใครสนใจดูหรือติดตามอ่านแล้วนี้ กลับทำหน้าที่เสมือนดั่งเสียงเคาะจากนาฬิกาพาย้อนยุค ปลุกจิตวิญญาณของผู้ยังอาลัยโหยหากลิ่นอายโรงหนังยุคเก่าก่อนขึ้นมาอีกครั้ง หลังจากที่โลกบันเทิงที่เคยนำพาเรื่องราวโลดแล่นบนเนื้อฟิล์มเซลลูลอยด์ถึงกาลพังพาบศิโรราบให้แก่โรงภาพยนตร์ระบบดิจิทัลหลายปีมาแล้ว

             การดิ้นรนครั้งสุดท้ายของโรงหนังจักรวาลเมื่อประมาณ 10 ปีก่อน ได้ปรับเปลี่ยนชื่อจาก โรงภาพยนตร์ “จักรวาลเธียเตอร์" เป็น ”จักรวาล เดอะ เธียเตอร์" พร้อมๆ กับรูปโฉมที่ใกล้เคียงกับโรงหนังชั้น 1 ซึ่งก็อยู่ในอาการเจียนตายใกล้เคียงกัน ด้วยการติดตั้งตู้คาราโอเกะ ตู้เกม และเครื่องคั่วข้าวโพด (ป๊อปคอร์น) อีกสัญลักษณ์หนึ่งของวิถีบันเทิงในโรงภาพยนตร์

             ถ้าหากจะขานชื่อแหล่งบันเทิงเหล่านี้ ผู้อยู่ในวัยข้ามเส้นครึ่งร้อยมาแล้วหรือจ่อๆ จะถึง น่าจะพอจำภาพวันวานกันได้ แต่สำหรับเด็กรุ่นใหม่อาจต้องถามไถ่กันว่า มันคืออะไร ถ้าไม่มีคำ ราม่า หรือเธียเตอร์ พ่วงท้าย อาทิ ศาลาเฉลิมไทย ศาลาเฉลิมกรุง พาราไดซ์ เอ็มไพร์ แมคเคนน่า อีเอ็มไอ ฮอลลีวู้ด ลงไปจนถึงระดับโรงรองชั้น 2 ฉายควบ อย่าง เฉลิมบุรี เพชรราม่า นครหลวง ราม่า พระโขนงเธียเตอร์ แคปปิตอล คาเธย์ เทียวกัวเทียน โอเดียน ฯลฯ

             กาลเวลาร่วงโรยของโรงภาพยนตร์ทุกระดับเริ่มต้นขึ้นในห้วงยามที่เครื่องเล่นวิดีโอเทปเริ่มผลิตออกมาในรูปแบบของคอนซูเมอร์โปรดักส์สู่ท้องตลาดเครื่องใช้ไฟฟ้า ที่สามารถต่อพ่วงกับช่องรับสายอากาศทีวีแล้วกดเพลย์ ดูหนังจากม้วนวีเอชเอส ทั้งที่ซื้อหามาหรือร้านเช่าที่ผุดขึ้นอย่างรวดเร็ว (อยู่ในยุคเดียวกับที่ปรากฏในบทเพลงของแอ๊ด คาราบาว ที่ว่า “ความสุขเล็กน้อย นี่ว่าจะถอยวิดีโอ มาฉายดูหนังโป๊ที่กลาดเกลื่อนเมืองไทย”) แม้กระทั่งฟอร์แมตของซอฟต์แวร์จะเปลี่ยนไปเป็นแผ่นดีวีดี และวีซีดี (ที่มีเล่นกันเฉพาะในกลุ่มคนเอเชีย) ทุกครัวเรือนก็ยังสามารถต่อสายสัญญาณเล่นกับทีวี 14 นิ้ว ได้อยู่ดี

             แม้ว่า บทสุดท้ายของโกดัก อีสต์แมน ผู้ผลิตฟิล์ม 35 มม. จะเนิ่นนานกว่าที่คาดการณ์กันเอาไว้ เพราะบริษัทแห่งนี้ยังอุตส่าห์มีลมหายใจอยู่ในช่วงที่การบันทึกภาพระบบดิจิทัลเข้ามาแย่งทุกพื้นที่ของการนำเสนอผ่านภาพ ไม่ว่าจะเป็นงานภาพนิ่ง พรีเซ็นเตชั่น จนถึงระบบการฉายภาพบันเทิงในโรงภาพยนตร์ต่างๆ

             แต่อายุที่ค่อนข้างยืนยาวของบริษัทผู้ผลิตฟิล์มก็ไม่ได้ช่วยให้กิจการฉายหนังที่ยังอาศัยมีชีวิตอยู่ต่อมา แม้จะหายใจรวยรินเต็มทน ได้อยู่ต่อไป ในเมื่อนิยามของ ”ภาพยนตร์” ขยับขยายจากฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์ เป็นไฟล์ภาพ นั่นหมายถึงรูปแบบการนำเสนอที่จะต้องปรับเปลี่ยนไปชนิดหน้ามือเป็นหลังมือ หรือพูดอีกอย่างก็คือ เป็นการปฏิวัติวงการเลยทีเดียว

             ในช่วงของการเปลี่ยนผ่าน กิจการหนังต่างจังหวัด และหนังกลางแปลงที่ซบเซาลงเป็นลำดับ พยายามปรับตัวด้วยการเปลี่ยนระบบการฉายเป็นแบบผสมผสาน ซึ่งก็คือใช้หลอดให้แสงสว่างสีนวลแทนไฟอาร์คอย่างในอดีต ทำให้ทั่วประเทศไทยได้เห็นนามสกุลบนจอหนังเปลี่ยนแปลงจาก ”ภาพยนตร์” เป็น ”ซีนอน” ซึ่งหมายถึงหลอดไฟที่ใช้แทน

             แม้จะเหลืองานให้ความบันเทิงเฉพาะคนฉาย กับเจ้าภาพ อย่างเช่น งานเทศกาลของศาลเจ้า งานแก้บน และงานศพอีกเล็กน้อย แต่มันก็ไม่ได้ช่วยประทังชีวิตให้พวกเขาอยู่รอดต่อไปได้อีกสักระยะ ในเมื่อ ”ซอฟต์แวร์” ทั้งหลายเริ่มถูกเปลี่ยนเป็น ”ไฟล์หนัง” ที่พวกเขาไม่อาจนำเสนอผ่านอุปกรณ์ที่เหลืออยู่

             ซึ่งทั้งหมดล้วนมีปลายทางอยู่ทีพิพิธภัณฑ์ที่ไหนสักแห่ง หรือไม่ก็ในบ้านของนักเล่นของเก่ากระเป๋าหนัก เช่นเดียวกัน สำหรับอีกหลายชีวิต ผู้เคยอยู่เบื้องหลังความบันเทิงระดับ ”บ้านๆ” พวกเขาไม่มีเงินทุนนับล้านบาทปรับเปลี่ยนอุปกรณ์เพื่อมาประกอบกิจการที่มีแต่เจ๊ง เพราะนั่นมันมีแต่คนบ้าเท่านั้นที่จะทำ

             ช่วงเวลาของการเปลี่ยนผ่าน คนรักหนังหลายๆ คนคงใจหายกับการจากไปของหลายสิ่งที่ควรจะอยู่ในความทรงจำ อย่างน้อยก็ควรจะมีสถานที่อีกบางแห่งเก็บรวบรวม ”วัตถุโบราณ” เหล่านั้นมันไว้ แม้ก่อนหน้าจะเริ่มมีแล้วก็ตาม

             ก่อนหน้าที่โรงภาพยนตร์จักรวาลจะเปิดให้พ่อค้าผ้าม้วนเช่า ไม่มีใครรู้เลยว่า เครื่องฉาย เลนส์ รีล ม้วนฟิล์ม ฯลฯ เดินทางไปอยู่ที่ไหน ที่สำคัญคือ ยิ่งเวลาผ่านพ้นไป สิ่งของเหล่านี้ยิ่งมากค่ากับคนรุ่นหลังขึ้นเป็นลำดับ

             “จักรวาล เดอะ เธียเตอร์” เป็นแค่หนึ่งในอีกหลายร้อยหลายพันโรงที่ร่วงโรยไปก่อน อย่างเดียวดาย

....................................

(หมายเหตุ : ที่มาของภาพ https://www.facebook.com/ceclip/videos/1727231207397542/)