แก้มลิง | คมชัดลึก

            มีนโยบายหนึ่งของท่านนายกรัฐมนตรีคนปัจจุบัน พล.อ.ประยุทธ จันทร์โอชา ที่กำลังขับเคลื่อนอยู่ในเวลาขณะนี้ ผมมั่นใจว่าน่าจะมีประโยชน์ทั้งปัจจุบันและอนาคต นั่นคือการจัดสรรงบประมาณทำแก้มลิงในพื้นที่ชนบท เพื่อแก้ไขปัญหาอุทกภัย รวมถึงการสร้างที่เก็บน้ำเพื่อใช้ในด้านการเกษตรขณะเดียวกัน

            ชาวบ้านเบี้ยน้อยหอยน้อย รบมือกันเกรียวกราว เพราะเหมือนช่วยชาวบ้านทางอ้อม

            เป็นการโยนแหหรือเบ็ดให้แก่ชาวบ้าน ไม่ต้องคอยรับเงินค่าชดเชยจากรัฐบาล เหมือนแบมือขอเงินพ่อแม่อยู่ทุกวัน การโยนเงินให้ สร้างจิตสำนึกใหม่ที่ไม่ดี ชาวบ้านเกิดความรู้สึกใหม่ เป็นค่านิยมใหม่ทุกปี คือน่าจะมีภัยมาในทุกฤดูกาล เพื่อรอเงินช่วยเหลือ อุทกภัย ภัยแล้ง รวมถึงเงินจำนำข้าว ขายข้าวให้รัฐบาลดีกว่าเจ้าของโรงสี

            ค่านิยมอย่างนี้ เพิ่งจะเกิดขึ้นในยุคหลังๆ น่าจะถึงยุครัฐสวัสดิการ ที่รัฐบาลอุ้มชูประชาชนเหมือนลูกในอุทร

            แต่ถึงอย่างไร ก็ต้องสอนให้พี่น้องประชาชนยืนได้บนลำแข้งของตนเอง และเข้าใจหลักการใช้ชีวิตแบบเศรษฐกิจพอเพียงที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงแนะนำไว้แก่ชาวโลก เพราะเป็นหลักสัจธรรมแห่งชีวิต

            สังคมมนุษย์ควรเอื้อเฟื้อแบ่งปันกัน และใช้ชีวิตอย่างพอเพียง

            แก้มลิงก็คือพระราชดำริของในหลวง ที่แนะนำการขุดสระเพื่อกักเก็บน้ำไว้ใช้ในไร่นา

            อำเภอสามเงาได้สระน้ำหรืออ่างเก็บน้ำมาห้าสิบลูก ใช้งบประมาณขุดแห่งละห้าหมื่นบาท โดยให้ช่างองค์การบริหารส่วนตำบลในพื้นที่ออกแบบแปลน รูปลักษณ์ เพื่อให้เหมาะสมกับไร่นาป่าเขาในพื้นที่การเกษตร กระจายกันไปในแต่ละตำบล ในสัดส่วนที่ควรจะเป็น

            หลักการก็คือ จะต้องไม่ไปขุดในพื้นที่ป่า หรือเขตป่าชุมชนหรือป่าสงวน ควรที่จะมีหลักฐานทางที่ดินยืนยันว่า มีชาวบ้านในพื้นที่ยินยอมให้ใช้ที่ดินของตนเองเป็นที่ขุดสระแก้มลิง ขนาดของแก้มลิง กว้างประมาณยี่สิบกว่าเมตร ยาวประมาณสามสิบกว่าเมตรเช่นกัน ความลึกไม่น่าจะเกินห้าเมตร โดยคำนวณจากเนื้อดินเป็นสำคัญ นอกเหนือจากการตรวจรับตามหลักราชการ

            ผมออกไปตรวจสอบทุกลูก ดูสภาพแก้มลิงว่าเหมาะสมกับสภาพของพื้นที่ดินในแต่ละตำบลหมู่บ้านหรือไม่ งานแต่ละแห่งมีปัญหาด้วยกันทั้งนั้น แบบแปลนสามารถยืดหยุ่นได้ตามสภาพ เพื่อให้เหมาะสมกับพื้นที่

            บางแห่งอยู่บนที่สูง แม็คโครเจาะลงไป เจอก้อนหินใหญ่ก็ต้องขุดเลี่ยง ดังนั้น สภาพอ่างบางลูก บางทีไม่ตรงแน่วเหมือนอ่างในฝัน บางแห่งโย้ยื่น เหมือนผู้หญิงอุ้มท้อง อ่างบางลูกก็เป็นแนวยาวกว่าปกติ บางแห่งเน้นความกว้างและยาวเท่าๆ กัน เพราะเนื้อที่ดินจำกัด กลับไปเน้นที่ความลึกให้มากยิ่งขึ้น เนื้อปริมาณดินเป็นเครื่องวัดผลงาน

            บางตำบล แก้มลิงกระจายอยู่ตามหัวไร่ปลายนา รวมถึงเรือกสวนที่เขียวสะพรั่ง

            บางตำบล เหมือนจะอยู่กลางป่าแพะ รอให้ฝนเทลงมา เพื่อจะให้สายน้ำจากลำห้วยหลั่งไหลลงมาจนเต็มอ่างน้ำ

            นี่คือสิ่งที่เกษตรกรได้รับ มันมีค่ากว่าเงิน เพราะมีน้ำไว้ใช้ตลอดฤดูแล้งที่อาจจะมีมากยิ่งขึ้นในปีหน้าที่จะถึงนี้