อนาคตโรฮิงญากับไทย
อนาคตโรฮิงญากับไทย : โลกสาระจิปาถะ โดยกวี จงกิจถาวร
ครั้งนี้ถือเป็นครั้งแรกที่รัฐบาลไทยสามารถเล่นบทเป็นพระเอกในการเข้ามาช่วยแก้ปัญหาชาวโรฮิงญาที่ต้องเป็นเหยื่อของกลุ่มค้ามนุษย์ ทั้งในไทยและภูมิภาค
ที่ผ่านมา เรามีน้ำใจรับคนเหล่านี้เข้ามาพักพิงชั่วคราวเพื่อรักษาตัว ทั้งๆ ที่พวกที่เข้ามากับขบวนการค้ามนุษย์ที่ติดสินบน เนื่องจากมีเจ้าหน้าที่และคนในพื้นที่ร่วมมือกัน จนกลายเป็นขบวนการค้ามนุษย์ที่ทำรายได้ดีให้แก่กลุ่มอาชญากรรมข้ามชาติ มาในช่วงนี้มีข่าวคราวเกี่ยวกับชาวโรฮิงญาเข้ามาเยอะก่อนฤดูมรสุมจะมา ทำให้ถูกปล่อยเกาะ เนื่องจากประเทศในภูมิภาคมีมาตรการเข้มงวดขึ้นในการตรวจตราชายฝั่งทะเล
วิกฤติที่เจอในทะเลอันดามันขณะนี้มีลักษณะเหมือนกับวิกฤติที่เกิดขึ้นในยุโรปในตอนนี้เช่นกัน เพราะว่ามีผู้ลี้ภัยแอฟริกาเป็นจำนวนมากข้ามน้ำข้ามทะเลเพื่อชีวิตที่ดีกว่าในอิตาลี เพราะมีที่ตั้งใกล้กับแอฟริกาเหนือคือลิเบีย ผู้นำในสหภาพยุโรปจำเป็นต้องจัดประชุมพิเศษหลายครั้งเพื่อหามาตรการแก้ไขด่วน เพื่อป้องกันไม่ให้คนแอฟริกาเหล่านี้ไหลทะลักเพิ่มออกมา
ไทยก็เหมือนอิตาลีเป็นประเทศหน้าด่านที่กลุ่มค้ามนุษย์ใช้เป็นทางผ่านไปประเทศอื่นๆ โดยเฉพาะมาเลเซีย ที่ต้องการแรงงานมุสลิมในสวนปาล์ม ฉะนั้นจึงไม่แปลก นายกรัฐมนตรีประยุทธ์ จันทร์โอชา ได้เรียกร้องให้ประเทศเพื่อนบ้านเกี่ยวข้องกับโรฮิงญาให้มาประชุมที่กรุงเทพฯ ในวันที่ 29 พฤษภาคมนี้ เพื่อหาทางแก้ไขที่ยั่งยืนต่อไป
ก่อนอื่น ไทยต้องใช้วิกฤติอันนี้ให้เป็นโอกาส ไทยเราถูกติเตียนเป็นประจำ เพราะว่าเป็นทางผ่านของผู้ลี้ภัย แรงงานเถื่อน ซึ่งอยู่ในกระบวนการค้ามนุษย์ทั้งนั้น ในปี 2009 รัฐบาลอภิสิทธิ์โดนโจมตีมากๆ เนื่องจากมีข่าวออกมาว่า กองทัพเรือผลักดันเรือที่มีชาวโรฮิงญาอยู่ข้างใน ตั้งแต่ตอนนั้นไทยพยายามดึงประเทศที่เกี่ยวข้องเข้ามาเพื่อแก้ไขปัญหานี้ ตอนนั้นลำบาก เนื่องจากพม่ายังไม่ได้มีปฏิรูปการเมืองอย่างจริงจัง ตอนนี้ประเทศนี้กำลังเป็นดาร์ลิ่งของต่างประเทศ ไทยจำเป็นต้องดึงพม่าเข้ามาแก้ปัญหานี้ให้ได้
ที่ผ่านมา ผู้นำพม่าไม่ยอมรับว่าคนเหล่านี้เป็นคนพื้นเมือง ถือว่าเป็นคนบังกลาเทศ หรือ Banglali ที่ชาติอาณานิคมอังกฤษนำเข้ามาและต่อมาเลยตั้งรกรากอาศัยอยู่ ตอนนี้สัมพันธ์ไทย-พม่าดีมาก การแก้ปัญหาเรื่องนี้อาจได้ทำดีกว่าปีก่อนๆ มันยังเป็นเรื่องละเอียดอ่อนที่ทั้งไทยและพม่าต้องระวัง
เดือนหน้ารายงานการลักพามนุษย์ของสหรัฐอเมริกาจะออกมา ถ้าไทยยังถูกทำโทษอยู่ในระดับสาม เช่นเดียวกับเกาหลีเหนือที่ไม่ได้ทำอะไรละก็ รัฐบาลไทยคงไม่พอใจและอาจจะมีมาตรการตอบโต้ ในช่วงหนึ่งปีที่ผ่านมา รัฐบาลชุดนี้ได้ใช้อำนาจเด็ดขาด แก้ไขกฎหมาย จับเจ้าหน้าที่ หัวหน้าขบวนการค้ามนุษย์ เจ้าของเรือกดขี่แรงงาน เป็นต้น ในระยะยาวมันกระทบกระเทือนสัมพันธ์ไทย-สหรัฐอเมริกาอย่างแน่นอน
ไทยควรจะยอมรับความจริงว่า ที่ผ่านมาเราชอบทำอะไรแบบไม่โปร่งใส รัฐบาลมักบอกว่า เราเป็นชาวพุทธใจดี รับผู้ลี้ภัย แล้วปล่อยให้เจ้าหน้าที่ในพื้นที่ดูแลจนกลายเป็นเรื่อง มีการติดสินบน ครั้งนี้เราควรมีความโปร่งใสมากที่สุด จะเปิดศูนย์ชาวโรฮิงญาชั่วคราวเพื่อไม่ให้ไปตายในทะเล ถ้าเรารับเข้ามาเราต้องมีการวางแผนว่า ทั้งแพ็กเกจมันมีอะไร รับเข้ามาเท่าไร ประเทศไหนจะช่วยแค่ไหน โดยเฉพาะประเทศที่ชอบดีแต่พูด
เราจะมีอำนาจต่อรองก็ต่อเมื่อเราทำแบบต่อเนื่อง และโปร่งใส ถ้าทำได้ประเด็นเรื่องโรฮิงญาอาจจะมีโอกาสที่มีมาตรการแก้ไขถาวรในบริบทภูมิภาค ต่อมาอาเซียนอาจจะเข้ามามีบทบาท เรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่ที่อาเซียนดูดายไม่ได้ ที่ผ่านมา พม่าวีโต้ทุกครั้งที่จะมีการถกประเด็นนี้
ในปัจจุบันพม่ากำลังเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น อาจจะยอมรับปัญหานี้มากขึ้น เพื่อหาแนวทางแก้ไขแบบยั่งยืนต่อไป ลึกๆ พม่ารู้ดีว่า ปัญหาโรฮิงญาเหมือนกับปัญหาการพัฒนาประชาธิปไตยมันจะอยู่คู่ฟ้าในการเมืองภูมิภาคและในกรอบอาเซียนต่อไป