คอลัมนิสต์

โศกนาฏกรรมที่ปารีส

โศกนาฏกรรมที่ปารีส

09 ม.ค. 2558

โศกนาฏกรรมที่ปารีส : บทบรรณาธิการประจำวันที่ 9 มกราคม 2558

               นับเป็นข่าวช็อกโลกระดับโศกนาฏกรรมรับศักราช 2015 โดยแท้ กับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 7 มกราคม ที่ผ่านมา เมื่อกลุ่มคนร้าย 3 คน บุกเข้าไปในอาคารสำนักงานหนังสือพิมพ์รายสัปดาห์แนวเสียดสีที่ชื่อ ชาร์ลี เอบโด ใจกลางกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส แล้วใช้ปืนอาก้า และเครื่องยิงจรวดยิงถล่มกองบรรณาธิการเป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิต 12 คน โดยมีบรรณาธิการ และการ์ตูนนิสต์รวมอยู่ด้วย นอกจากนี้มีผู้ได้รับบาดเจ็บสาหัส 4 คน เหตุยิงถล่มสำนักงานสื่อกลางปารีสครั้งนี้ เป็นการโจมตีครั้งร้ายแรงที่สุดในฝรั่งเศสในรอบ 40 ปี และอุบัติขึ้นในช่วงที่ฝรั่งเศสและเมืองหลวงประเทศยุโรปวิตกว่าจะได้รับผลกระทบจากสงครามในอิรักและซีเรีย ซึ่งมีพลเมืองยุโรปหลายร้อยคนเดินทางไปร่วมรบกับกลุ่มไอเอส และฝรั่งเศสเองก็เป็นประเทศหนึ่งที่สนับสนุนการโจมตีไอเอสทางอากาศ

               อย่างไรก็ตาม เชื่อกันว่า สาเหตุการสังหารหมู่นี้มาจากความโกรธแค้นที่หนังสือพิมพ์ ชาร์ลี เอบโด ดูหมิ่นผู้นำทางศาสนาของชาวมุสลิม ประเทศในยุโรปพากันประณามการกระทำอันทารุณโหดร้ายครั้งนี้ โดยคริสตอฟ เดอลัวร์ หัวหน้ากลุ่มผู้สื่อข่าวไร้พรมแดน บอกในวันเกิดเหตุว่า นับเป็นวันวิปโยคของสื่อมวลชนฝรั่งเศส เป็นความพยายามข่มขู่ และจำกัดเสรีภาพสื่อมวลชน ขณะที่หนังสือพิมพ์หลายฉบับในประเทศอังกฤษร่วมแสดงจุดยืนสนับสนุนสื่อมวลชนในฝรั่งเศส ด้านไฟแนนเชียล ไทม์ส ได้นำเสนอบทวิจารณ์ที่แม้จะเขียนแสดงความเห็นเอาไว้ว่า การกระทำของชาร์ลี เอบโด ที่ยั่วยุชาวมุสลิม เป็นเรื่องไร้สาระ แต่ก็เห็นว่าไม่ควรมีข้อสงสัยในเรื่องความกล้ากับสิทธิของสื่อในการนำเสนอ อีกทั้งยังเห็นว่าเสรีภาพสื่อจะไม่มีความหมาย หากผู้ปฏิบัติไม่รู้สึกเป็นอิสระ

               เหตุการณ์ครั้งนี้ ถือเป็นเรื่องละเอียดอ่อนอย่างยิ่ง ไม่เพียงเฉพาะแต่ในด้านความมั่นคงในระดับโลกเท่านั้น หากแต่ยังเกี่ยวเนื่องไปถึง สิทธิเสรีภาพในการแสดงออกของสื่อมวลชน และการใช้ความรุนแรงด้วยวิธีการก่อการร้ายผลาญคร่าชีวิตผู้คน บ่อยครั้งที่นักข่าวต้องสังเวยชีวิตไปกับความขัดแย้งของสองโลกที่ยืนอยู่คนละขั้ว หากแต่กรณีที่เกิดขึ้นกับชาร์ลี เอบโด ก็น่าพิจารณาถึง "เนื้อหาสาระ" ที่พวกเขาสื่อสารสู่สังคม อันแม้จะอยู่ในบริบทของการ์ตูน และการเสียดสีในรูปรอยของงานศิลปะ ที่แตกต่างไปจากข่าวสารที่ตรงไปตรงมาไม่ปรุงแต่ง หากแต่ประเด็นสำคัญที่นำเสนอนั้น ย่อมยากจะปฏิเสธได้ว่า กระทบกระเทือนต่อจิตใจ ความศรัทธาเชื่อถือของพี่น้องร่วมโลกอีกศาสนาหนึ่ง นี่จึงเป็นเรื่องอันควรคำนึงถึง "ขอบเขตแห่งเสรีภาพ" ไปพร้อมกัน ทั้งวันนี้และในอนาคตที่โลกของเราถูกทำให้เขม็งเกลียวและเปราะบางมากขึ้นเป็นลำดับ

               ประเด็นต่อมา แม้ว่า จะมีความกังขาถึงเนื้อหาสาระที่นำเสนอโดยชาร์ลี เอบโด หากแต่การตอบโต้ด้วยวิธีการรุนแรง ใช้อาวุธสงครามเข้าประหัตประหารอย่างโหดเหี้ยมทารุณชนิดที่เพื่อนร่วมโลกไม่สมควรกระทำต่อกันได้เลยนั้น ย่อมแน่นอนว่า ทั่วโลกจะต้องรุมประณาม เพราะไม่ว่าสื่อหนังสือพิมพ์ในประเทศที่ได้ชื่อว่า มีเสรีภาพมากที่สุด จะนำเสนอเนื้อหาสาระออกมาอย่างไร พวกเขาก็สมควรได้รับการตอบโต้ในรูปลักษณ์ของการกระทำที่อารยชนพึงจะทำต่อกันได้ อย่างน้อยที่สุดก็ไม่เป็นการขยายความรุนแรงออกไป หากแต่ปฏิบัติการโหดครั้งนี้กลับเป็นตัวเร่งให้พื้นที่การแสดงออกอย่างปลอดภัยลดน้อยถอยลง ไม่เว้นไว้สำหรับชาติพันธุ์ ศาสนาใดบนโลกที่เต็มไปด้วยความขัดแย้งอย่างทุกวันนี้