รำลึก'ขบวนการ 26 ตุลา 1999' | คมชัดลึก

                 เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม ที่ผ่านมา มีข่าวเล็กๆ ชิ้นหนึ่งจากเว็บไซต์วิทยุเอเชียเสรี กล่าวถึง ขบวนการลาวเพื่อสิทธิมนุษยชน ที่มีศูนย์กลางอยู่ในกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ได้ออกแถลงการณ์แสดงความเป็นห่วงต่อชะตากรรมของแกนนำกลุ่มนักศึกษา ซึ่งได้จัดการประท้วงแบบสันติอยู่ที่นครหลวงเวียงจันทน์ เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 1999 และทางการลาวได้จับกุมแกนนำเหล่านั้นไป จนถึงวันนี้ยังไม่มีใครทราบข่าวว่าเป็นตายร้ายดีอย่างไร

                 "ขบวนการ 26 ตุลาคม 1999" ได้ก่อเกิดขึ้นจากการล่มสลายในทางเศรษฐกิจ และการเมืองของสหภาพโซเวียต ทำให้นักศึกษาลาวที่ไปศึกษาต่อในยุโรปตะวันออก ที่ได้รับอิทธิพลแนวคิดประชาธิปไตย ได้จัดการชุมนุมเรียกร้องให้รัฐบาลลาว เปิดกว้างด้านสิทธิเสรีภาพ

                 ต่อมา อิทธิพลของแนวคิดดังกล่าว ได้รับการเผยแพร่ในกลุ่มขบวนการนักศึกษาลาวภายในประเทศ จึงมีการวางแผนจัดการชุมนุมเรียกร้องให้รัฐบาลลาวลาออกทั้งคณะ และดำเนินการปฏิรูปทางการเมืองด้วยการจัดให้มีการเลือกตั้งในระบบหลายพรรคการเมือง เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 1999

                 นับเป็นการเรียกร้องประชาธิปไตย และท้าทายเผด็จการชนชั้นกรรมาชีพเป็นครั้งแรกในรอบ 24 ปี ภายหลังการยึดครองอำนาจทางการเมืองอย่างเบ็ดเสร็จ โดยพรรคประชาชนปฏิวัติลาว ตั้งแต่วันที่ 2 ธันวาคม 1975 เป็นต้นมา

                 แม้ว่าความพยายามดังกล่าวของขบวนการนักศึกษาลาว จะไม่ประสบผล เนื่องจากถูกทางการลาวจับกุมก่อนที่จะเคลื่อนขบวนประท้วงก็ตาม หากแต่เหตุการณ์ดังกล่าวนี้ ได้สะท้อนให้เห็นถึงการท้าทายอำนาจทางการเมืองของพรรคประชาชนปฏิวัติลาวอย่างชัดเจน

                 จากวันนั้นจนถึงวันนี้ ก็ยังมีกระแสเรียกร้องประชาธิปไตยทั้งในลาวและในต่างประเทศ ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ เพื่อยุติการผูกขาดอำนาจทางการเมืองในลาว โดยพรรคพรรคเดียว

                 สองปีมานี้ สื่อสังคมออนไลน์ในลาว ได้ขยายตัวอย่างรวดเร็ว นับตั้งแต่ปี 2010 ที่ลาวได้เริ่มใช้การสื่อสารระบบ 3G และยกระดับขึ้นเป็นระบบ 4G นับจากปลายปี 2012 ปรากฏว่ามีผู้ใช้โทรศัพท์มือถือแล้วมากกว่า 4.3 ล้านเลขหมาย หรือ 65% ของจำนวนประชากรลาว 6 ล้านคนในปัจจุบัน

                 ในจำนวนดังกล่าว มีอยู่มากกว่า 8 แสนคนที่ใช้เฟซบุ๊ก ทวิตเตอร์ และไลน์ โดยคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็นมากกว่า 1 ล้านคนในปลายปี 2014

                 การใช้สื่อสังคมออนไลน์ของชาวลาว ก็ไม่ต่างจากชาวไทย ที่แชร์กันสารพัดเรื่อง ทั้งการบ้าน การมุ้ง และการเมือง

                 ที่น่าสนใจคือมีเฟซบุ๊กจำนวนหนึ่ง ได้วิพากษ์วิจารณ์ทางการเมือง และโจมตีการนำของพรรคประชาชนปฏิวัติลาวและรัฐบาลลาว

                 ด้วยเหตุนี้ เหียม พมมะจัน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงไปรษณีย์และโทรคมนาคมของลาว จึงดำเนินมาตรการตรวจตราการใช้สื่อสังคมออนไลน์ในลาว เนื่องจากปรากฏว่าได้มีการใช้สื่อสังคมออนไลน์ไปในทางที่ไม่สร้างสรรค์มากขึ้นทุกวัน

                 วันที่ 10 ตุลาคม 2557 ทองสิง ทำมะวง นายกรัฐมนตรี สปป.ลาว ได้ออก "พระราชกำหนดการคุ้มครองข้อมูลข่าวสาร ผ่านอินเตอร์เน็ต" ซึ่งมี 8 หมวด 28 มาตรา

                 พูดง่ายๆ ทางการลาวออกกฎหมายกำกับการใช้โซเชียลมีเดีย เพราะการใช้สื่อใหม่อย่างเสรี มันก่อให้เกิดผลกระทบต่อความมั่นคงแห่งชาติ จึงต้องมีการดำเนินมาตรการควบคุมสื่อสังคมดังกล่าวอย่างเข้มงวดที่สุด

                 ในมาตรา 10 ระบุชัดว่ามีข้อมูลใดบ้างที่ไม่อนุญาตให้เผยแพร่ผ่านอินเตอร์เน็ต โดยข้อมูลที่ถูกห้ามเด็ดขาดก็คือ "การโกหก หลอกลวง ชวนเชื่อประชาชนที่อยู่ภายในและต่างประเทศ ต่อต้านพรรคประชาชนปฏิวัติลาว รัฐบาลแห่ง สปป.ลาว หรือทำลายสันติภาพ ความเป็นเอกราช และอธิปไตย ความเป็นเอกภาพ และความวัฒนาถาวร ของ สปป.ลาว"

                 นอกจากนี้ รัฐบาลยังจัดสร้างเครือข่าย "สมาคมออนไลน์ลาว" โดยเป็นการรวมตัวของแฟนเพจชื่อดังของลาวไว้ตอบโต้ฝ่ายตรงข้าม และชี้แจงข้อมูลข่าวที่ไม่ถูกต้อง

                 สำหรับแฟนเพจที่วิจารณ์พรรคประชาชนปฏิวัติลาว จะเป็นของกลุ่มคนลาวที่อยู่ในต่างประเทศ ซึ่งบางกลุ่มมีเป้าหมายทางการเมือง ไม่ต่างจากขบวนการลาวฝ่ายขวาในอดีต

                 การเปิดประเด็นข่าวเรียกร้องให้รัฐบาลลาว ปล่อยตัวแกนนำ "ขบวนการ 26 ตุลา 1999" ก็เป็นกลยุทธ์หนึ่งในการต่อสู้ของกลุ่มต่อต้านศูนย์อำนาจเวียงจันทน์

                 อีกไม่กี่วันข้างหน้า ก็จะถึงวันเฉลิมฉลองครบรอบ 39 ปีแห่งการก่อตั้ง สปป.ลาว สายลมแห่งการเปลี่ยนแปลงยังไม่พัดหวน แต่มีลมป่วนบ้างเป็นบางเวลา