คอลัมนิสต์

จำฝังใจ...ตำรวจจับแพะ!!

จำฝังใจ...ตำรวจจับแพะ!!

29 ต.ค. 2557

จำฝังใจ...ตำรวจจับแพะ!! : โลกตำรวจ โดยผศ.ดร.ปนัดดา ชำนาญสุข

                 "พวกคุณเห็นแก่ประโยชน์ของตัวเอง โดยไม่คิดถึงตำรวจบ้างเลย" นายตำรวจใหญ่ต่อว่าสื่อมวลชนที่พยายามจะซักถามข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับคดีอาชญากรรมที่เป็นที่สนใจในรูปแบบ "อยากได้เร็วก่อนใคร อยากได้ลึกกว่าใคร อยากนำเสนอก่อนใคร"

                 เร็ว ลึก และก่อน ตามที่สื่อมวลชนต้องการนั้นอาจทำให้เนื้อหาสาระของข้อมูลข่าวสารบิดเบือนไปจากความเป็นจริง รวมถึงมีผลกระทบต่อความก้าวหน้าในการทำคดีด้วย

                 "คม ชัด ลึก" อาจไม่เร็วแต่มุ่งเน้นให้ความสำคัญกับความถูกต้อง เที่ยงตรง เชื่อถือได้ นี่คือแก่นสารที่สำคัญของการบริหารจัดการข้อมูล ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลด้านใดก็ตาม รวมถึงข้อมูลเกี่ยวกับการติดตามจับกุมผู้กระทำผิดในคดีอาชญากรรมต่างๆ มาดำเนินคดีด้วย มิใช่มุ่งเน้นแต่ความเร็วแต่ขาดความเที่ยงตรง เชื่อถือได้

                 “จ้อซะจนตำรวจในพื้นที่ทำงานลำบาก ไม่ได้ทั้งตัวคนร้ายไม่ได้ทั้งพยาน หลุดหมด” นายตำรวจผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่ที่มีเหตุคดีอาชญากรรมบ่นหัวเสียกับการให้ข่าวที่มากเกินไปของนายตำรวจใหญ่ที่ไม่ได้มีหน้าที่หลักเกี่ยวกับคดี แต่กลับให้ข่าวแก่สื่อมวลชนจนส่งผลกระทบต่อการทำงานในการติดตามคดี และการรวบรวมพยานหลักฐานและพยานบุคคลแวดล้อมต่างๆ

                 ถึงแม้ว่าประชาชนในสังคมจะให้ความสนใจและติดตามความคืบหน้าในการดำเนินคดีที่เกิดขึ้นมากเพียงใดก็ตาม แต่การให้ข้อมูล ข่าวสารต่างมีความจำเป็นอย่างมากที่ต้องดำเนินการด้วยความรอบคอบ และตระหนักถึงความอ่อนไหวของข้อมูลเสมอ

                 การจับผู้กระทำผิดได้อย่างถูกต้อง และทันท่วงทีมีความสำคัญมากกว่าการแถลงข่าวต่อสังคมมิใช่หรือ ?

                 กว่าจะดำเนินการจับกุมตัวผู้ต้องหาได้นั้น ตำรวจต้องใช้ความรู้ ความสามารถ ในการทำงานเพื่อรวบรวมพยานหลักฐานต่างๆ จนกระทั่งมั่นใจได้ว่าผู้ต้องหานั้นได้กระทำผิดจริงซึ่งเป็นไปตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนดไว้

                 แต่บ่อยครั้งที่การให้ข่าวอย่างไม่ระมัดระวัง การนำเสนอข้อมูลข่าวสารที่ไม่ได้ตระหนักถึงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นตามมา ส่งผลให้มีการบิดเบือน เปลี่ยนแปลง กลับคำให้การทั้งในส่วนของผู้ต้องหา หรือพยานด้วยเหตุผลนานัปการ

                 รวมไปถึงการหาวิธีการต่างๆ ในการทำลายพยานหลักฐานสำคัญต่างๆ ด้วย

                 ด้วยเหตุนี้ จึงจะเห็นได้ว่า นักสืบมือดี หรือ ตำรวจมืออาชีพจะไม่นิยมจ้อหน้าจอ เพราะคำนึงถึงประสิทธิผลในการทำงานมากกว่าการให้ความสำคัญต่อการจดจำของผู้ชมเพื่อให้เกิดการรู้จัก คุ้นชื่อแต่อย่างใด !!

                 น่าเสียดายที่วัฒนธรรมการมุ่งเน้นการกระทำ การลงมือปฏิบัติทำงานในทางลับเพื่อเร่งรัด สืบสวนดำเนินคดีให้บรรลุเป้าหมายให้สำเร็จและมีประสิทธิภาพของตำรวจในห้วงระยะหลังมานี้ถูกกลืนกลายด้วยวิถีการเป็นพระเอกจอแก้วเพื่อโชว์ผลงาน

                 จนทำให้สื่อมวลชนจำนวนไม่น้อยต่างก็ลืมไปด้วยเช่นกันว่าน้ำหนักของการนำเสนอข้อมูลข่าวสารแต่ละประเภทนั้นควรจะเป็นเช่นไรจึงจะเกิดผลดีต่อสังคมและประเทศชาติ

                 หรือว่านายใหญ่ของตำรวจ พล.ต.อ.สมยศ พุ่มพันธุ์ม่วง ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ต่างหากที่จำเป็นต้องปรับเปลี่ยนวิธีคิดของตำรวจผ่านการให้ความเชื่อมั่นแก่ตำรวจว่า นายมิได้พิจารณาผลงานของตำรวจจากภาพปรากฏบนสื่อมวลชนแขนงต่างๆ มิได้ให้คุณค่าแก่การเป็นพระเอกจอแก้ว แต่ให้ความสำคัญกับทองเนื้อแท้

                 ตำรวจของแท้ ต้องพูดน้อย ต่อยหนัก!!

                 “นายเขาเห็นหน้าบ่อย เขาก็จำได้ ก็เหมือนประชาชนแหละ เขาเห็นออกมาแสดงความเห็นทางทีวีบ่อยๆ ยิ้มไปยิ้มมาดูสุภาพอ่อนโยน เขาก็คิดว่า นายตำรวจคนนี้ดีนะ ทำไมตำรวจคนอื่นไม่เห็นดีแบบคนนี้เลย ยิ้มแย้มแจ่มใส มีอัธยาศัยดี” นายตำรวจพูดถึงที่มาของวิถีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของตำรวจที่เพี้ยนไปจากอดีตอย่างเห็นได้ชัด

                 ถึงแม้ว่าจะเข้าใจว่า การสื่อสารของสื่อมวลชน และประชาชนผ่านการใช้สื่อต่างๆ นั้นมีผลกระทบต่อรูปคดี ประสิทธิภาพในการบริหารจัดการคดีอาชญากรรมที่เกิดขึ้นส่วนหนึ่ง

                 แต่ตำรวจก็ไม่สามารถปฏิเสธได้ว่า ถึงเวลาแล้วที่ตำรวจจะต้องปรับระบบการบริหารจัดการงานตำรวจครั้งใหญ่ให้สังคมไทยและสังคมโลกเกิดความเชื่อมั่น เชื่อถือ ศรัทธาระบบการบริหารงานตำรวจ ซึ่งหมายถึงการอำนวยความยุติธรรมของตำรวจด้วย

                 สิ่งที่ปฏิเสธไม่ได้คือ

                 ความยุติธรรม คือ การรับรู้ของประชาชน

                 การที่ประชาชนจะรับรู้ว่าตำรวจปฏิบัติงานด้วยความยุติธรรมหรือไม่นั้น มีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันกับประสบการณ์เดิม อารมณ์ ความรู้สึก ทัศนคติอันเกิดขึ้นจากการมีประสบการณ์ตรง หรือแม้แต่การรับฟัง รับรู้มาในลักษณะของประสบการณ์เชิงอ้อมด้วย นั่นหมายความว่า

                 ตำรวจจะคิดแต่เพียงว่า...ตำรวจรู้ดีว่า ตำรวจทำในสิ่งที่ถูกต้อง ถูกกฎหมาย ไม่ได้จับแพะ แต่เพียงเท่านั้นอาจจะไม่ใช่คำตอบที่ถูกนัก

                 หากผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติมีความตั้งใจจริงที่จะทำให้ตำรวจเป็นที่รักของประชาชน ดังที่เขียนไว้ในนโยบายการบริหารราชการ!!

                 แต่การทำให้ตำรวจทุกนายตระหนักและกระทำอย่างสม่ำเสมอว่าทุกประสบการณ์ของประชาชนที่พบเจอปะทะสังสรรค์กับตำรวจนั้นล้วนถูกเก็บจำเป็นประสบการณ์ที่ฝังใจแทบทั้งสิ้น สิ่งที่ตำรวจไทยลืมไม่ได้และไม่ควรลืมคือ

                 มนุษย์ส่วนใหญ่ มักจดจำแต่สิ่งที่ไม่ดี...ที่เรียกว่า จำฝังใจ