'พิมพ์เขียวรัฐธรรมนูญ' | คมชัดลึก

              นี่อาจเป็นปรากฏการณ์ของรัฐธรรมนูญชั่วคราวที่มีการใส่ "พิมพ์เขียว" ของรัฐธรรมนูญฉบับในอนาคต ลงไป

              สเปกของรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่สรุปง่ายๆ ต้องประกอบด้วย 1.รับรองความเป็นราชอาณาจักรแบ่งแยกมิได้ 2.สร้างประชาธิปไตยแบบไทยๆ 3.สร้างกลไกตรวจสอบ และขจัดการทุจริต 4.สร้างกลไก ในการตรวจสอบผู้เคยถูกคำพิพากษาหรือคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายเรื่องการทุจริต ไม่ให้เข้ามาดำรงตำแหน่งทางการเมืองอย่างเด็ดขาด 5.สร้างกลไกให้เจ้าหน้าที่รัฐ และผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พรรคการเมือง ไม่ถูกครอบงำหรือชี้นำจากบุคคลใดโดยไม่ชอบ

              6.สร้างกลไกเสริมสร้างความเข้มแข็งหลักนิติธรรม คุณธรรม จริยธรรม ธรรมาภิบาล 7.สร้างกลไกป้องกันนโยบายประชานิยมที่สร้างความเสียหาย 8.สร้างกลไกตรวจสอบการใช้เงินหลวง 9.สร้างกลไกป้องกันมิให้ทำลายหลักการสำคัญของรัฐธรรมนูญ และ 10.สร้างกลไกผลักดันให้มีการปฏิรูปเรื่องสำคัญต่อไป  นอกจากนี้ยังเขียนให้พิจารณาความจำเป็นและความคุ้มค่าขององค์กรอิสระ อีกด้วย

              เนื้อหาทั้ง 10 ข้อมีทั้งที่ดี และที่น่าสงสัยว่าจำเป็นขนาดนั้นเชียวหรือ และอาจถึงขั้นจำกัดการใช้อำนาจของรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งชนิดที่แทบกระดิกไม่ได้ แต่ที่น่าสนใจคือ การบรรจุ "สเปก" เช่นนี้บอกถึงวิธีคิดอะไรได้บ้าง

              คำถามแรกคือ ย่อมจะเกิดข้อสงสัยขึ้นได้ว่า รัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะได้รับการยอมรับในฐานะกฎหมายสูงสุดของคนทั้งประเทศหรือไม่ หรือเอาง่ายๆว่า จำนวนคนที่คิดว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะเป็นฉบับ "ถาวร" จริงๆ นั่นจะมีมากมายจนเป็นหลักประกันของคำว่า "ถาวร" ก็น่าจะยังเป็นปัญหา

              เอาแค่กระบวนการร่างก็ปรากฏชัดแล้วว่า หลายคนปฏิเสธที่จะเข้าร่วม เพราะกระบวนการที่มาไม่ถูกต้อง หรือหากจะไปใช้บังคับคนให้มาเข้าร่วมนั้น ก็ย่อมไม่ได้ประโยชน์อันใดมากไปกว่าการเข้าร่วมแบบหลอกๆ ยิ่งใส่ตัวแบบในการร่างเข้าไปด้วยแล้วกระบวนการก็เป็นเพียงตรายางประทับเท่านั้น

              นอกจากนั้นคำอธิบายเรื่องการใส่ "ตัวแบบ" เข้าไปในรัฐธรรมนูญชั่วคราว ว่าเพื่อไม่ให้การรัฐประหาร "เสียของ" หมายความว่ารัฐประหารครั้งนี้ คสช. มี "ของ" ที่ไม่อยากให้เสีย หรือ เป้าประสงค์บางอย่างที่อยู่ในใจ ซึ่งแน่นอนว่า "เป้าหมาย" ของ คสช. อาจไม่ตรงใจกับคนทั้งบางกลุ่ม ซึ่งอาจจะเป็นกลุ่มใหญ่ที่สุดของประเทศก็เป็นได้

              รัฐธรรมนูญนั้นถือเป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศ ที่ต้องเป็นที่ยอมรับของคนทั้งประเทศ ดังนั้นต้องมีความชอบธรรมทั้งกระบวนการจัดทำและเนื้อหา ดังนั้นหากปราศจากการยอมรับสภาพความน่าเชื่อถือของรัฐธรรมนูญฉบับนี้อาจจะอยู่ในระดับเดียวกับ รัฐธรรมนูญปี 2534 หรือ ระดับเดียวกับ รัฐธรรมนูญปี 2550 ที่แม้บังคับใช้ แต่กลับไม่ใช่สิ่งที่ทุกคนเห็นด้วยและยอมรับในฐานะกฎหมายแม่บทของประเทศ

              ทางที่สวยงามที่สุดอาจเป็นเพียงหลังประชาชนได้อำนาจคืนมาจากรัฐประหาร อาจมีกระบวนการปฏิรูปการเมืองและร่างรัฐธรรมนูญใหม่เพื่อความยอมรับเช่นเดียวกับ รัฐธรรมนูญปี 2540 แต่แย่กว่านั้นคืออาจต้องต่อสู้เพื่อให้ได้มาซึ่งกฎหมายสูงสุดอันเป็นฉันทานุมัติของคนทั้งสังคม เพราะใน 10 ประเด็นที่ใส่มานั้น 1 ข้อที่อาจทำให้แก้รัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้ยากคือการเขียนว่า ให้ "สร้างกลไกป้องกันมิให้ทำลายหลักการสำคัญของรัฐธรรมนูญ"

              หาก คสช. มองเห็นปัญหาในอนาคต และอยากให้รัฐธรรมนูญเป็นที่ยอมรับอาจจำเป็นต้องเปิดทางให้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ไม่แข็งตัว หากแต่ยืดหยุ่นสามารถปรับแก้ไขได้ รวมถึงปรับเปลี่ยนได้ตามสถานการณ์และความต้องการของประชาชนผู้เป็นเจ้าของประเทศอย่างแท้จริง

              ฉันทานุมัติเท่านั้นที่จะทำให้รัฐธรรมนูญได้รับการยอมรับ ซึ่งไม่เกินความสามารถ เพราะ คสช. มีอำนาจในการดูแลในทุกกระบวนการอยู่แล้ว

.................

(หมายเหตุ : 'พิมพ์เขียวรัฐธรรมนูญ' : สำนักข่าวเนชั่น โดยอรรถยุทธ บุตรศรีภูมิ)