สถานการณ์การค้ามนุษย์ | คมชัดลึก

                การประกาศผลรายงานสถานการณ์การค้ามนุษย์ประจำปี 2557 ประเทศไทยถูกลดระดับมาอยู่ในกลุ่มเทียร์ 3 พูดง่ายๆ ก็คือ เป็นกลุ่มต่ำสุดของการแก้ไขปัญหาการค้ามนุษย์ ทั้งๆ ที่ก่อนหน้านี้เราอยู่ในกลุ่มเทียร์ 2 ซึ่งมีผลการปราบปรามเป็นที่น่าพอใจในช่วงที่ผ่านมา เหตุผลที่ประเทศไทยตกลงมานั้นตามรายงานได้อ้างถึงกลุ่มที่เกิดปัญหามากที่สุดคือ แรงงานถูกบังคับในกิจการประมง ซึ่งส่วนใหญ่แรงงานในธุรกิจนี้จะเป็นต่างด้าวที่มาจากประเทศเพื่อนบ้าน มีคนไทยน้อยมากที่เข้าสู่แรงงานประมงโดยรับรู้กันว่าหนักหนาขนาดไหน สถานการณ์บนเรือประมงจำนวนไม่น้อยมีข่าวออกมาตลอดว่า ต้องทำงานอย่างทารุณ โหดร้ายและแทบจะไม่ได้หยุดเนื่องจากปริมาณปลาและสัตว์ทะเลลดน้อยลงจึงต้องเร่งหาแหล่งในเกือบทุกพื้นที่ทางทะเลที่เรือจะไปได้ถึง ปัญหาที่ตามมาอีกด้านคือ การรุกล้ำน่านน้ำ การปล้นจี้ฆ่าลูกเรือประมงในน่านน้ำสากล

                ที่ผ่านมาทางการไทยที่เกี่ยวข้องไม่ว่ากองทัพเรือ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ หน่วยงานด้านความมั่นคง ก็ให้ความสำคัญและมีการปราบปรามอย่างต่อเนื่องและให้ความร่วมมือกับประเทศที่มีอุตสาหกรรมประมงด้วยกัน ไม่ว่าปัญหาการจี้ปล้นเรือ การบังคับใช้แรงงานอย่างทารุณ มีหลายกรณีที่มีการช่วยเหลือร่วมมือกันระหว่างประเทศ แต่ด้วยธุรกิจประมงนั้นมีเม็ดเงินมหาศาลและมีขอบเขตการทำประมงกว้างไกล อาจมีบางส่วนที่ไม่ได้รับการแก้ไขได้ทัน แต่โดยรวมแล้วปัญหาการค้ามนุษย์เราได้พยายามลดระดับความรุนแรงและเงื่อนไขการใช้แรงงานมาโดยตลอด นอกจากแรงงานประมงบนเรือแล้วยังมีธุรกิจต่อเนื่องเช่น ธุรกิจห้องเย็น การทำกุ้งแช่แข็ง อุตสาหกรรมอาหารสำเร็จรูป นี่ไม่นับรวมถึงเรื่องขอทาน การค้าประเวณี ที่หลายหน่วยงานเข้าไปดูแลโดยเฉพาะกระทรวงแรงงานที่ต้องเป็นแม่งานใหญ่ในการแก้ไขปัญหาเพราะการลดระดับเราลงมานั้นมีผลกระทบตามมามากมายอาจถึงขั้นคว่ำบาตรทางการค้าซึ่งส่งผลโดยตรงต่อรายได้เข้าประเทศโดยเฉพาะในอุตสาหกรรมประมงซึ่งทำเงินมหาศาลในแต่ละปี

                ประเด็นการแก้ปัญหาเร่งด่วนที่ถูกหยิบยกมาพูดในระดับนโยบายคือ อุตสาหกรรมประมงซึ่งยังไม่มีสวัสดิการคุ้มครองแรงงานที่ชัดเจนเป็นรูปธรรม แรงงานส่วนใหญ่ทั้งในทะเลและบนฝั่งถูกเอารัดเอาเปรียบ นอกจากนี้ยังมีแรงงานเด็กที่ถูกบังคับหรือติดมาพร้อมกับพ่อแม่ที่เข้ามาทำงานถูกใช้โดยผิดกฎหมาย ประเด็นตรงนี้มีผลต่อการสุ่มเสี่ยงที่จะถูกมองว่าใช้แรงงานเด็ก ซึ่งในความเป็นจริงนั้นแม้จะอยู่บ้างแต่ส่วนใหญ่ไม่ได้ถูกบังคับ บางส่วนมีการจ่ายค่าแรงให้แต่ด้วยกฎหมายเกี่ยวกับเด็ก จึงเป็นเรื่องผิดหลักมนุษยธรรมไป ซึ่งผู้ประกอบการ เจ้าของธุรกิจและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องเข้ามาจัดระเบียบควบคุมการจ้างงานอย่างใกล้ชิด จัดสวัสดิการอย่างชัดเจน ทำความเข้าใจต่อแรงงานต่างด้าวที่อาจไม่เข้าใจระบบหรือกฎระเบียบต่างๆ ให้เกิดเป็นรูปธรรมเพราะประเด็นที่ประเทศไทยถูกมองว่าใช้แรงงานต่างด้าวโดยเอาเปรียบยังมีน้ำหนักอยู่ ดังนั้นการจัดระเบียบเหล่านี้จึงมีความจำเป็น รวมถึงการหาผลประโยชน์ของเจ้าหน้าที่รัฐต่อแรงงานกลุ่มนี้ด้วย