สื่อกับการละเมิดอำนาจศาล | คมชัดลึก

             ศาลแพ่งมีคำสั่งเมื่อต้นสัปดาห์นี้ ให้จำคุกอาจารย์ตุ้ม หรือนางสุดสงวน สุธีสร อาจารย์คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ฐานละเมิดอำนาจศาล 2 เดือน สารภาพลดกึ่งหนึ่ง คงเหลือจำคุก 1 เดือน ไม่รอลงอาญา คำสั่งนี้ก่อให้เกิดความสงสัยพอสมควร เพราะปกติศาลแพ่งไม่มีอำนาจในการลงโทษทางอาญา และคนจำนวนไม่น้อยยังไม่เข้าใจลักษณะความผิดที่เรียกว่า ละเมิดอำนาจศาล ซึ่งศาลอาจไต่สวนและมีคำสั่งในทันที ผิดจากคดีความทั่วไป ที่ต้องใช้เวลายาวนานในการสืบพยาน

             คดีนี้เกิดขึ้นหลังจาก นางสุดสงวน สุธีสร ร่วมกับ "เจ๊ดา" นางดารุณี กฤตบุญญาลัย นายพิชา วิจิตรศิลป์ นำมวลชนที่ไม่เห็นด้วยกับคำสั่งของศาลแพ่ง ในคดีเพิกถอน พ.ร.ก.ฉุกเฉิน ไปวางหรีด และเขียนป้ายมีข้อความโจมตีและวิพากษ์วิจารณ์การทำงานของศาล การมีอยู่ของความผิดฐานละเมิดอำนาจศาลก็เพื่อรักษาความศักดิ์สิทธิ์ และความน่าเชื่อถือของศาลในฐานะสถาบันอันถือเสมือนเป็นที่พึ่งสุดท้ายของประชาชน ไม่ใช่เรื่องตัวบุคคล หรือความคิดเห็นทางการเมือง ดังนั้น ข้อสังเกตในเรื่องความรวดเร็วในการตัดสิน เปรียบเทียบกับคดีกบฏ ซึ่งมีนายสุเทพ เทือกสุบรรณ เลขาธิการ กปปส.เป็นจำเลย ซึ่งเป็นคดีความทั่วไป จึงเป็นคนละเรื่อง คนละกรณีกัน

             แม้นางสุดสงวน กับนายพิชา จะสารภาพว่าประพฤติตัวไม่เหมาะสมในบริเวณศาลจริง แต่ศาลก็ไม่รอการลงโทษ ด้วยเหตุผล

             “..พิเคราะห์พฤติกรรมของผู้ถูกกล่าวหาแล้ว เห็นว่า นางสุดสงวน เป็นอาจารย์ ส่วนนายพิชาเป็นทนายความ การกระทำที่หน้าศาลแพ่งถือว่าจงใจ ทำให้ผู้อื่นไม่เชื่อมั่นในการตัดสินของศาล สร้างความเสื่อมเสียให้แก่ศาลยุติธรรม ไม่ควรให้เป็นเยี่ยงอย่าง จึงไม่ควรรอการลงโทษ”

             คำอธิบายของศาลคือการบอกถึงวุฒิภาวะของคนเป็นอาจารย์ และทนายความ ซึ่งน่าจะต้องรู้ความควรไม่ควร มากกว่าบุคคลทั่วไป

             เรื่องการละเมิดอำนาจศาลเป็นเรื่องละเอียดอ่อน เป็นหลักสากล ที่แม้แต่ประเทศแม่แบบประชาธิปไตยอย่างอังกฤษ ก็มีความผิดฐานละเมิดอำนาจศาล แต่สังคมไทยส่วนใหญ่อาจจะยังไม่ได้ศึกษาในเรื่องนี้มากนัก ไม่นานมานี้ ศาลก็เคยมีคำสั่งจำคุกนายพิชิต ชื่นบาน หัวหน้าทีมทนายความของ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร กรณีหิ้วถุงขนมใส่เงินสด 2 ล้านบาท ไปมอบให้เจ้าหน้าที่ธุรการศาล ระหว่างการพิจารณาคดีที่ดินรัชดาฯ ของศาลฎีกาคดีแผนกอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ศาลมีคำสั่งจำคุกนายพิชิต ชื่นบาน 6 เดือน ไม่รอลงอาญา ฐานละเมิดอำนาจศาล ต่อมานายพิชิตได้เป็นส.ส.แบบบัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย และมีบทบาทอย่างแข็งขันในการสนับสนุนกฎหมายนิรโทษกรรม
  
             อาชีพสื่อมวลชนก็มีความเสี่ยงต่อการละเมิดอำนาจศาลเช่นเดียวกัน โดยในอดีตเคยมีนักข่าวนิตยสารการเมืองเล่มหนึ่ง ถูกศาลสั่งจำคุก โดยไม่รอลงอาญา กรณีนำเทปบันทึกเสียงเข้าไปในห้องพิจารณา

             ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 32 บัญญัติว่า ผู้ประพันธ์ บรรณาธิการหรือผู้พิมพ์โฆษณาหนังสือพิมพ์ ถือว่ากระทำผิดฐานละเมิดอำนาจศาล ในกรณี เช่น แสดงข้อความหรือความเห็น อันเป็นการเปิดเผยข้อเท็จจริงหรือพฤติการณ์แห่งคดี การแสดงข้อความหรือความเห็น ที่ต้องการให้มีอิทธิพลเหนือความรู้สึกของประชาชน ศาล คู่ความ หรือพยานในคดี ซึ่งทำให้พอเห็นได้ว่าจะทำให้การพิจารณาคดีเสียความยุติธรรม

             นี่ก็เป็นความเสี่ยงในการรายงานข่าวศาล ที่สื่อส่วนใหญ่ยังประมาทอยู่ กว่าจะได้คิดก็คงต้องรอเดินไปในทางสายเดียวกับอาจารย์ตุ้ม