คอลัมนิสต์

เกลือเป็นหนอน

เกลือเป็นหนอน

17 มิ.ย. 2552

"ไม่ดูแลเขาก็เป็นอย่างนี้แหละ” นายตำรวจสายสืบมือปราบพูดระบายความรู้สึกอึดอัดในใจ

 พวกเขาผลัดเปลี่ยนกันเล่าถึงปัญหาข้อขัดข้องในการปราบปรามอาชญากรรมที่เกิดขึ้นในพื้นที่อันมีสาเหตุมาจากการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายตามฐานอำนาจและกลุ่มอิทธิพลของคนในชุมชน

 “มันยิงกันเย้ยกฎหมาย ไม่เกรงกลัว ไม่เห็นหัวตำรวจ” นายตำรวจพูดอย่างมีอารมณ์และให้เหตุผลสำคัญของการที่ผู้กระทำผิดกฎหมายกระทำการอย่างอุกอาจส่วนหนึ่งว่ามาจาก “คนของเราก็คอยส่งข่าวให้มัน ต้องไปพึ่งพิงบารมีผู้มีอิทธิพล คอยรับใช้เขา ผมอยากรู้นักว่าผู้ใหญ่เขาทนกันได้ยังไง”

 นายตำรวจชั้นผู้น้อยอาจคิดไม่ลึกซึ้ง กว้างไกลเท่ากับบรรดานายๆ พวกเขาเพียงแต่คิดว่าการดูแลของผู้บังคับบัญชาจะทำให้ปัญหาการนำตัวเข้าไปพึ่งพิงบารมีของผู้มีอิทธิพลในวงการตำรวจจะลดน้อยลงดังคำพูดตอนหนึ่งที่ว่า “ดูแลลูกน้องบ้าง ใส่ใจพวกเขาบ้าง มันไม่สิ้นเปลืองเท่าไหร่หรอก”

 เมื่อผู้บังคับบัญชาที่ใกล้ชิดละเลยไม่ใส่ใจดูแล ในขณะที่มีการหยิบยื่นผลประโยชน์จากผู้มีอำนาจมีอิทธิพลจึงทำให้เกิดการก่อร่างวัฒนธรรมการแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ต่างตอบแทนที่ฝังรากลึกและมีผลกระทบต่อประสิทธิภาพการปราบปรามอาชญากรรมในโลกของตำรวจ
 “เราเป็นผู้พิทักษ์สันติราษฎร์นะ เราไม่ใช่ผู้พิทักษ์ผู้มีอิทธิพล”

 ดิฉันไม่มั่นใจว่าคำพูดพร่างพรูที่เหล่าบรรดานายตำรวจพูดแลกเปลี่ยนกันในยามนี้จะเป็นประเด็นที่ถูกนำมาผลักดันให้เกิดการปรับปรุงแก้ไขเพื่อเสริมสร้างความสุขและประสิทธิภาพในการทำงานของพวกเขาได้หรือไม่ แต่ในระยะสั้นๆ นี้เหล่าบรรดานายตำรวจเหล่านี้รู้สึกผ่อนคลายความเครียดจากการทำงานลง

 คำพูดปลอบใจให้ “ปลง” กลายเป็นยุทธวิธีอย่างหนึ่ง "เราต้องปลงนะ อย่าไปอินกับมัน บ้านเมืองนี้ไม่ได้มีเราเพียงคนเดียว”?

 เด็กวัยรุ่นกลุ่มหนึ่งโทรศัพท์มาหาดิฉัน เป็นตัวอย่างเล็กๆ ที่คล้ายคลึงกับเรื่องเล่าที่ผ่านมาเสียงของเขาดังมาว่า “วันนี้ผมไม่อยู่บ้าน มีข่าวว่าตำรวจจะลง” สภาวะ “เกลือเป็นหนอน” ในโลกของตำรวจนั้นเป็นเรื่องที่ควรถูกนำมาทบทวน

 กำหนดยุทธศาสตร์และยุทธวิธีในการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรม การปล่อยให้ภาวะเกลือเป็นหนอนเกิดขึ้นในวงการตำรวจนับจากคดีเล็กๆ อย่างเช่น คดีการแข่งรถในที่สาธารณะไปจนถึงคดีอุกฉกรรจ์สะเทือนขวัญ คดียาเสพติด นอกจากจะทำให้อาชญากรฮึกเหิมแล้ว ยังเป็นสิ่งทำลายขวัญและกำลังใจต่อกลุ่มนายตำรวจที่มุ่งมั่นทำงาน รวมไปถึง “การเพิ่มความเสี่ยงและความไม่ไว้วางใจกันระหว่างผู้พิทักษ์สันติราษฎร์” อีกด้วย

 นายตำรวจชั้นผู้ใหญ่ยกตัวอย่างการจับกุมกลุ่มเด็กวัยรุ่นที่แข่งรถในทางสาธารณะให้ดิฉันฟังว่า “เดี๋ยวนี้เราไม่ใช้แล้ว วิทยุสื่อสาร เราใช้โทรศัพท์มือถือ เวลาเราเตรียมงานเตรียมคน เราไม่บอกล่วงหน้าด้วย เพราะเรารู้ว่าไอ้พวกลูกตำรวจ เพื่อนลูกตำรวจมันก็อยู่ในกลุ่มเด็กแว้นเหมือนกัน มีหมดแหละ ลูกตำรวจ ลูกโจร ลูกครู ลูกอัยการ ลูกผู้ใหญ่ ลูกกำนัน ลูกนักการเมือง มีหมด”

 คดีเล็กๆ ที่ก่อความเดือดร้อนต่อสังคมไม่มากนั้น ภาวะเกลือเป็นหนอนคงไม่สร้างปัญหามากนัก แต่สำหรับคดียาเสพติด คดีอุกฉกรรจ์นั้นภาวะเกลือเป็นหนอนเป็นภาวะที่ไม่ควรเกิดขึ้นในวงการพิทักษ์สันติราษฎร์ไทย หรือว่าภาวะเกลือเป็นหนอนกับภาวะเกียร์ว่างก่อนเกษียณเป็นภาวะที่มีความเชื่อมโยงเกี่ยวข้องกัน ความใฝ่ฝันของข้าราชการในช่วงที่ยังเป็นข้าราชการชั้นผู้น้อยที่มีความหวังว่าจะฝากชื่อและผลงานไว้กับแผ่นดิน สร้างชื่อเสียงเกียรติคุณแก่ตนเองและวงศ์ตระกูลนั้นเหือดแห้งไปได้อย่างไร

 “เงินและอำนาจ” มีอิทธิพลในช่วงท้ายสุดของชีวิตราชการเพื่อประโยชน์อันใด หรือเป็นเพียงการเตรียมการเพื่อเดินเข้าสู่...เส้นทางการเมืองเท่านั้น?