คอลัมนิสต์

ยุงร้ายกว่าเสือ ?

ยุงร้ายกว่าเสือ ?

17 มิ.ย. 2552

ขณะที่เรากำลังตื่นตระหนกกับไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009 ก็ยังมีโรคร้ายอีกชนิดที่กำลังคุกคามคนไทยอยู่ หนำซ้ำยังมีท่าว่าจะลุกลามอย่างรวดเร็วกว่าไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009 เสียด้วยซ้ำ โรคที่ว่านี้ก็คือ "โรคชิคุนกุนยา"

ซึ่งฟังชื่อทีแรกหลายคนจะนึกว่าเป็นโรคที่มาจากญี่ปุ่น แต่ความจริงแล้วโรคนี้มีแหล่งกำเนิดในแอฟริกา และชื่อ "ชิคุนกุนยา" ก็เป็นภาษาของชนพื้นเมืองเผ่าหนึ่งซึ่งอาศัยอยู่ตามชายแดนของประเทศแทนซาเนียและโมซัมบิก ซึ่งมีความหมายว่า “ปวดเข้ากระดูก”

 โรคชิคุนกุนยาพบครั้งแรกที่แอฟริกา ในปี 2498 และระบาดไปหลายๆ ประเทศ การแพร่เชื้อของโรคนี้ มีทั้งจากลิงบาบูนสู่คน และคนสู่คน โดยมียุงลายเป็นพาหะ การระบาดของโรคชิคุนกุนยาในเอเชีย เริ่มที่อินเดียในปี 2506 แต่หลังจากที่หายไปพักหนึ่งก็กลับมาระบาดใหม่อีกในปี 2549 ซึ่งครั้งนี้ นอกจากอินเดียแล้วยังแผ่ไปถึงปากีสถาน สิงคโปร์ และมาเลเซีย ด้วย ซึ่งในสองประเทศหลังนี้สันนิษฐานว่ามีสาเหตุมาจากแรงงานชาวอินเดีย

 อาการของผู้ป่วย จะมีไข้สูงอย่างเฉียบพลัน มีผื่นคันขึ้นตามร่างกาย ตาแดง ปวดตามข้อ หรือข้ออักเสบ ซึ่งส่วนมากจะเป็นข้อเล็กๆ เช่น ข้อมือ ข้อเท้า บางรายจะมีอาการปวดมากจนไม่สามารถขยับข้อมือข้อเท้าได้ ซึ่งอาการดังกล่าวจะหายไปเองภายในเวลา 1-2 สัปดาห์ แต่ก็มีโอกาสที่จะกลับมาเป็นได้ใหม่ ใน 2-3 สัปดาห์ต่อมา ทั้งนี้ อาการปวดข้ออาจจะเรื้อรังได้เป็นแรมเดือน แม้อาการของโรคชิคุนกุนยาจะใกล้เคียงกับโรคไข้เลือดออกและหัดเยอรมัน แต่ไม่พบว่าผู้ป่วยจะมีอาการรุนแรงถึงขั้นช็อก หรือมีเลือดออก

 โรคชิคุนกุนยามีการระบาดในประเทศไทยมาแล้ว 7 ครั้ง ครั้งแรกในปี 2531 ที่ จ.สุรินทร์ การระบาดครั้งต่อๆ มา พบที่จังหวัดต่างๆ ในภาคอีสาน ภาคกลาง และภาคใต้ สำหรับปีนี้ พบการระบาดครั้งแรกที่ จ.พัทลุง โดยกลุ่มผู้ป่วยจะมีอายุระหว่าง 25-34 ปี และจากเดือนมกราคม-พฤษภาคม 2552 มีผู้ป่วยแล้วกว่า 2.2 หมื่นคน ใน 28 จังหวัด ซึ่งผู้ป่วยส่วนใหญ่อยู่ในภาคใต้ ตั้งแต่สงขลาลงไปถึงนราธิวาส ปัตตานี ยะลา ตรัง พัทลุง สตูล รวมทั้งนครศรีธรรมราช ภูเก็ต และกระบี่ ที่สำคัญคือขณะนี้ยังไม่มีวัคซีนที่ใช้รักษาและป้องกันโรคนี้ แพทย์จะให้การรักษาไปตามอาการของผู้ป่วย เช่น ถ้าเป็นไข้ก็ให้ยาลดไข้ ปวดข้อก็ให้ยาบรรเทาอาการปวด

 โรคนี้จะพบมากในฤดูฝน เนื่องจากเป็นช่วงที่จำนวนยุงลายจะเพิ่มขึ้นตามธรรมชาติ วิธีป้องกันโรคชิคุนกุนยาที่ได้ผลที่สุด คือการหาทางกำจัดยุงลาย และทำลายแหล่งที่มีน้ำขังภายในบ้านเพื่อไม่ให้ยุงลายมาวางไข่ รวมทั้งหาฝาปิดบ่อน้ำ โอ่งน้ำ ให้มิดชิด กับใช้ยากันยุง และสารไล่ยุงเพื่อป้องกันตัวเราเองไม่ให้ถูกยุงกัด

 แม้ว่าโรคชิคุนกุนยายังไม่เป็นอันตรายถึงชีวิต แต่ก็ทำให้ผู้ป่วยได้รับความทรมานไม่ใช่น้อย คนที่เคยเป็นโรคเกาต์ รูมาติซั่ม หรือข้ออักเสบ คงจะทราบถึงรสชาติของอาการปวดข้อได้เป็นอย่างดี
 ครับ ยุงร้ายกว่าเสืออย่างที่โบราณว่าไว้ เว้นแต่พวก “เสือหิว” ที่ท่าทางว่าจะร้ายกว่ายุงลายสัก 4,000 เท่า