คอลัมนิสต์

เข้าพรรษา ลด ละ เลิก

เข้าพรรษา ลด ละ เลิก

22 ก.ค. 2556

เข้าพรรษา ลด ละ เลิก : บทบรรณาธิการประจำวันจันทร์ที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ.2556

            ในช่วงเวลาเข้าพรรษาที่นอกจากชาวพุทธได้แสดงออกถึงความฝักใฝ่ในธรรม ร่วมมือร่วมใจกันลด ละ เลิก อบายมุขต่างๆ แล้ว ยังหันหน้าเข้าหาวัด รับพระธรรมคำสอนมาปฏิบัติให้เกิดความสุขสงบเย็นทั้งต่อตัวเอง ครอบครัว และสังคม ในแวดวงการสงฆ์กลับเกิดเรื่องชวนเศร้า สร้างความหมองมัวให้พระพุทธศาสนาอย่างหนัก กรณี "สมีคำ" ที่อาศัยผ้าเหลืองห่มกายหลอกลวงชาวบ้านมานานนับสิบปี ซึ่งในกรณีนี้ พระไพศาล วิสาโล เจ้าอาวาสวัดป่าสุคะโต อ.แก้งคร้อ จ.ชัยภูมิ เคยเสนอความเห็นเอาไว้ทำนองว่า พระกับชาวบ้านนั้น "พอกัน" ด้วยเหตุที่ว่า ลัทธิทุน-บริโภคนิยม กระตุ้นให้ทั้งสองฝ่ายต่างมุ่งแสวงหาผลประโยชน์จากกันและกันโดยมีชุดความเชื่อที่ถูกสร้างขึ้นในเรื่องบารมีและคุณวิเศษต่างๆ ขึ้นมาอยู่เหนือสัจธรรมคำสอน ชาวบ้านอยากได้บุญก็ใช้วิธีซื้อหาเอา เป็นการทำการตลาดในยุคบริโภคนิยมอย่างหนึ่ง

            กรณีอลัชชีหลายๆ คนที่ผ่านมา ล้วนสะท้อนเห็นได้ว่า สังคมไทยในยุคปัจจุบันที่เรียกขานได้เต็มปากว่าเป็นสังคมทุนนิยม บริโภคนิยมเกือบจะสุดโต่ง ให้ความสำคัญกับ "ผลประโยชน์" ไม่เพียงเฉพาะแค่เงินทองเท่านั้น หากแต่ยังรวมถึงบุญ และความสุขทางกายอื่นๆ อย่างเช่น การไปซื้อหาบุญเอาตามวัดที่มีพวกอลัชชีแฝงตัวอยู่จำหน่ายจ่ายแจกบุญกันตามกำลังทรัพย์ รวมไปถึงการสร้างวัตถุคุณไสยในอาณาเขตพุทธพาณิชย์เพื่อหลอกลวง ล้วงเอาเงินของผู้หลงงมงายไปนักต่อนัก ทั้งนี้อาจสรุปได้ว่า หนทางซึ่งการได้มาตามวัตถุประสงค์ของผู้คนในทุกวันนี้ ล้วนพากันหลงลืมซึ่ง "วิธีการ" อันควรต้องตั้งอยู่ในคุณธรรม อย่างที่ชาวพุทธควรตั้งมั่นโดยเคร่งครัด กรณี "สมีคำ" นับเป็นดัชนีชี้วัดการให้ความหมายของ "คุณค่า" ในความเป็นชาวพุทธในยุคปัจจุบันได้เป็นอย่างดี เพราะเมื่อผู้คนตีราคาในพระพุทธศาสนา เป็นเรื่องผลตอบแทนทางวัตถุเสียแล้ว คนอย่าง "สมีคำ" ย่อมจะต้องเกิดขึ้นและดำรงอยู่ควบคู่ไปกับสังคมอีกนาน ตราบเท่าที่ลัทธิบริโภคนิยมชนิดสุดโต่งยังคงครอบงำสังคมอยู่อย่างสนิทแนบแน่น

            ถึงแม้ว่า จะมีความเห็นจากนักวิชาการเกี่ยวกับการรณรงค์งดเหล้าเข้าพรรษาที่ได้ดำเนินการติดต่อกันมาเป็นเวลานานถึง 10 ปีแล้ว และถือว่าประสบผลสำเร็จดียิ่ง แต่นั่นก็ไม่ใช่คำตอบของโจทย์ข้อใหญ่ทั้งหมดที่ว่าด้วยการเพรียกหาคุณค่าในความเป็นชาวพุทธขึ้นมาทั้งมวล ด้วยเหตุที่ถึงวันนี้เป็นประจักษ์ชัดว่า ถ้าหากชาวพุทธยังไม่ยึดวัตรปฏิบัติลด ละ เลิก การกระทำอันเข้าข่ายผลประโยชน์ต่างตอบแทนระหว่างวัดกับชาวบ้านก็จะทำให้อลัชชีเติบใหญ่และพระพุทธศาสนามัวหมองจนถึงขั้นอาจย้อนถอยหลังกลับไปเป็นเพียงลัทธิบูชาผีเมื่อก่อนพุทธกาลเสียด้วยซ้ำ การรณรงค์งดเหล้าเข้าพรรษาถือเป็นกิจกรรมสร้างสรรค์สังคม สร้างคุณอเนกอนันต์ให้แก่ผู้คนที่ไม่หลงตกเป็นเหยื่อของน้ำเมา หากแต่ถ้าเราถือเอาช่วงเข้าพรรษาเป็นจุดเริ่มต้นของหลายๆ สิ่งเพื่อจรรโลงศีลธรรมไปพร้อมกันแล้ว จึงน่าที่จะต้องพิจารณาถึงการลด ละ เลิกอีกหลายอย่างไปพร้อมกัน โดยเฉพาะวิถีของผู้คนที่กำลังพากันลุ่มหลงกับการซื้อบุญผ่านนักการตลาดในคราบของพระสงฆ์