เงาที่ไร้ร่าง | คมชัดลึก

ว่ากันว่าจะมีความไม่สงบถี่และจะท้าทายมากขึ้นหากมีผู้หลักผู้ใหญ่ของบ้านเมืองจะเดินทางหรืออยู่ปฏิบัติงานในพื้นที่ เรื่องราวเหล่านี้มีนมนานมาแล้ว ชาวบ้านที่ติดตามและสนใจข่าวสารเกี่ยวกับภาคใต้มักจะได้ยินอย่างชินชาและรู้สึกเฉยๆ กับสิ่งที่เกิดขึ้นและมักจะพูดเปรยๆ อยู่เสมอๆ ว่า "ละครเริ่มแสดง" หลังจากนั้นจะมีกิจกรรมอื่นๆ ตามมาให้เราได้ติดตามอยู่อย่างไม่ขาดสาย ในสุดท้ายของการแสดงประชาชนและคนตัวเล็กๆ ในองค์กรรัฐคือเหยื่อเหมือนเดิม

 แต่ข่าวสำคัญที่เกิดขึ้นเมื่อปลายเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา คือการตัดสินคดีตากใบที่จบลงด้วยดีตามกระบวนการยุติธรรม แต่คงจะห้ามไม่ได้ที่คนในพื้นที่จะมีความรู้สึกที่เป็นอย่างอื่น เพราะความตายที่เกิดขึ้นของพี่น้อง ณ วันที่ 25 ตุลาคม 2547 ที่ชุมนุมประท้วงและถูกจับที่ อ.ตากใบ จ.นราธิวาส จำนวนกว่า 1,300 คน และส่วนหนึ่งต้องตายลงอย่างที่ศาลบอกว่าขาดอากาศหายใจ ในระหว่างเดินทางจาก อ.ตากใบ ไปค่ายอิงคยุทธบริหาร อ.หนองจิก จ.ปัตตานี ซึ่งมีระยะทางกว่า 150 กิโลเมตรแต่การเดินทางต้องใช้เวลานานกว่าปกติ ประกอบกับเขาทั้งหมดเป็นมุสลิมที่อยู่ในระหว่างการถือศีลอด ไม่ได้รับประทานอาหารหรือแม้แต่น้ำสักหยดจะผ่านริมฝีปากยังไม่ได้ การถูกพันธนาการด้วยเชือกไพล่หลังที่รัดแน่นและถูกวางทับซ้อนหลายๆ ชั้นเป็นปลาทูในเข่ง จึงเป็นคำตอบสุดท้ายที่ไม่ต้องอธิบายว่า คนที่ถูกทับอยู่ในลักษณะที่ไม่สามารถขยับเขยื้อนได้ต้องขาดอากาศหายใจและจบชีวิตลงอย่างทุกข์ทรมานในเวลาต่อมา และยิ่งโชคร้ายที่บางคนแม้จะรอดชีวิตแต่ต้องตกระกำลำบากในสภาพพิการตลอดชีวิต

 ข่าวคราวเหตุการณ์การสลายการชุมนุมที่ตากใบนี้ถูกเผยแพร่ไปทั่วโลกและโดยเฉพาะอย่างยิ่งในโลกมุสลิมล้วนกล่าวขานถึงความโหดร้ายและการได้รับการทรมานที่ถูกรัฐบาลเป็นคนกระทำ ถึงแม้รัฐบาลจะไปอธิบายอย่างไรกับประเทศต่างๆ แต่ประชาชนตั้งแต่ระดับรากหญ้ายันระดับสูงสุดของผู้บริหารประเทศก็ยังมีคำถามต่อความจริงในการปราบปรามที่รุนแรงเป็นอย่างอื่นกับรัฐไทยเสมอๆ

 คนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้จะยอมรับคำตัดสินของศาลในกรณีนี้ได้แน่นอนระดับหนึ่ง แต่ยังจะต้องใช้ความจริงอีกหลายชุดที่จะต้องอธิบาย ส่วนประชาชนที่ได้รับผลกระทบโดยตรงจากเหตุการณ์ในวันนั้น เขาจะรับได้หรือไม่หรือจะเชื่อว่านี่คือความจริงที่เขาจะต้องยอมรับกับการกระทำของรัฐหรือไม่เป็นอีกเรื่องหนึ่ง ที่สำคัญที่สุด ณ เวลานี้หน่วยงานของรัฐทุกหน่วยที่เกี่ยวข้องกับประชาชนโดยตรงและโดยอ้อม มีหน้าที่ในการบริการประชาชนจะต้องช่วยกันเสริมสร้างภาพลักษณ์ที่ดีงาม ให้เกิดความประทับใจของ “กลไกรัฐ” ให้เป็นรูปธรรมเป็นที่ประจักษ์อย่างจริงจังและสม่ำเสมอมากยิ่งขึ้น เพื่อเป็นการเยียวยาร่างกายและจิตใจอย่างหนักหน่วง

 การเดินหน้าเรื่องมวลชนและนำการเมืองต้องเดินหน้าอย่างถูกวิธี ทหารจะต้องลดบทบาทงานการเมืองให้น้อยลงและสนับสนุนส่งเสริมอย่างจริงจังให้ฝ่ายที่เกี่ยวข้องโดยตรงในภารกิจการพัฒนาการศึกษา อาชีพ สังคม เศรษฐกิจ ฯลฯ ให้เขาเหล่านั้นได้ทำหน้าที่ของเขาอย่างเต็มที่ เพราะง่อยเปลี้ยเพลียแรงกว่า 5 ปีมาแล้ว จะปล่อยให้กลไกรัฐปกติพิการตลอดชีวิตไม่ได้ เพราะประเทศชาติต้องมีกลไกปกติทำงาน การปฏิบัติการทางทหารในจังหวัดชายแดนภาคใต้ต้องทบทวนใหม่ว่าที่ผ่านมาเป็นอย่างไร เพราะ ความจริงไม่จำเป็นต้องปรากฏและที่ปรากฏก็ไม่ได้หมายถึงเป็นความจริง ที่แท้และแน่นอนคนแก่ๆ บอกว่าร่างที่ไร้เงาคือผี เงาที่ไร้ร่างจะยิ่งน่ากลัวกว่าหลายร้อยพันเท่ามิใช่หรือ?

อัฮหมัด สมบูรณ์  บัวหลวง โครงการพัฒนาประชาธิปไตยในชุมชนมุสลิม [email protected]