
หวัง-หยี่...การทูตใหม่ของจีน
หวัง หยี่...การทูตใหม่ของจีน : โลกสาระจิปาถะ โดยกวี จงกิจถาวร
รัฐมนตรีต่างประเทศคนใหม่ชื่อ หวัง หยี่ นักการทูตมือฉมังของประเทศจีน อดีตทูตจีนประจำญี่ปุ่น ซึ่งเป็นไปตามคาดหมายของวงการทูตในกรุงปักกิ่ง
รัฐมนตรีคนนี้มารับตำแหน่งในช่วงสำคัญที่สุดในประวัติศาสตร์การทูตสมัยใหม่ของจีนก็ว่าได้ เนื่องจากสายสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างจีนกับญี่ปุ่นกำลังตกต่ำมากๆ ส่วนเพื่อนข้างบ้านอย่างเกาหลีเหนือ ก็ยังคาดเดาอะไรไม่ได้ ในช่วงหนึ่งปีที่ผ่านมา ส่วนมิตรภาพอาเซียนกับจีนกลับตึงเครียดมากขึ้น เนื่องจากข้อพิพาทในทะเลจีนใต้ยังหาข้อสรุปไม่ได้
รัฐบาลจีนหวังอย่างยิ่งว่า หวัง หยี่ สามารถบรรยากาศการทูตที่ดี เพื่อปรับไมตรีระหว่างจีนกับประเทศเพื่อนบ้านเพื่อเริ่มศักราชใหม่ของผู้บริหารพรรคคอมมิวนิสต์ชุดใหม่ ต้องยอมรับว่า การตั้งหวัง หยี่ เป็นรัฐมนตรีครั้งนี้ ทางฝ่ายพรรคต้องใช้เวลาครุ่นคิดอยู่นาน พอแน่ใจเอา หวัง หยี่ เท่ากับการยิงกระสุนนัดเดียวได้นกสองตัว
นกตัวแรกคือ สัมพันธไมตรีต่อญี่ปุ่น จีนอยากเห็นการทูตของประเทศทั้งสองคืนสู่สภาพปกติโดยเร็ว เนื่องจากส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจของทั้งสองประเทศอย่างมหันต์ ทูตคนนี้พูดภาษาญี่ปุ่นได้ดี
ในทำนองเดียวกัน จีนต้องการส่งสัญญาณให้สมาชิกอาเซียนว่า ถึงเวลาแล้วที่ทั้งสองฝ่ายต้องขจัดข้อขัดแย้งในทะเลจีนใต้ให้ได้ หวัง หยี่ เป็นผู้ร่างกับเจ้าหน้าที่อาวุโสอาเซียน เดี่ยวกับข้อปฏิบัติระหว่างคู่พิพาทในทะเลจีนใต้เมื่อสิบปีก่อน ฉะนั้นเขารู้เรื่องอาเซียนดีและมีความสัมพันธ์ส่วนตัวที่ดีต่อผู้นำอาเซียน
นโยบายต่างประเทศจีนต่อเอเชียมีการเปลี่ยนแปลงอย่างแน่นอน เพราะตอนนี้จีนมีคู่แข่งในภูมิภาคอย่างแท้จริง ในสมัยก่อนสหรัฐอเมริกาให้ความสนใจในเรื่องตะวันออกกลางและอิรัก อัฟกานิสถาน มาสองปีที่ผ่านมา สหรัฐอเมริกามุ่งที่จะเพิ่มการพัวพันกับประเทศในเอเซียน โดยเฉพาะประเทศที่เป็นพันธมิตรและมีความใกล้ชิดกับสหรัฐอเมริกา
ไทยในฐานะประเทศประสานงานอาเซียน-จีน จึงมีความพิเศษอยู่ในตัว เพราะไทยพยายามอย่างยิ่งที่จะทำให้ทั้งสองฝ่ายมานั่งคุยกันให้ได้ ในวันที่ 2 เมษายน เจ้าหน้าที่อาวุโสอาเซียนและจีนจะพบกันเป็นครั้งแรกที่กรุงปักกิ่ง หลังจากการแต่งตั้งนายหวัง หยี่ เป็นรัฐมนตรี
แน่นอนที่สุด รัฐมนตรีคนใหม่คงใช้โอกาสนี้สร้างภาพลักษณ์ที่ดีและเพิ่มความมั่นใจใหม่ต่อผู้นำอาเซียนว่า จีนต้องการเจรจาสันติภาพในทะเลจีนใต้และไม่ต้องการความตึงเครียดกับอาเซียน ในช่วงเปลี่ยนผ่านในจีน ท่าทีรัฐบาลจีนในข้อพิพาททะเลจีนใต้นั้นแข็งกร้าวมาก
ที่น่าสนใจคือ มาดามฟู หยิ่น ผู้เจรจาเรื่องการร่างข้อปฏิบัติในทะเลจีนใต้ได้ถูกย้ายไปประจำที่คณะกรรมาธิการต่างประเทศของสมัชชาประชาชนของพรรคคอมมิวนิสต์ ต้องติดตามดูว่า คนที่แทนจะมีท่าทีแบบไหนต่ออาเซียน ในการพบปะหารือกันที่พัทยาเมื่อปีที่แล้ว ฟู หยิ่น โจมตีท่าทีอาเซียนในปัญหาทะเลจีนใต้อย่างรุนแรงว่าไม่มีความจริงใจ มัวแต่เอาใจโลกตะวันตก ทำให้เสียกระบวนการที่จีกับอาเซียนได้พยายามสร้างไว้อย่งระมัดระวัง
หวัง หยี่ เป็นเพียงปัจจัยหนึ่ง ทางรัฐบาลจีนพยายามชูขึ้นมา เพื่อสร้างบรรยากาศทางทูตที่ดีของฝ่ายจีน เหมือนกับเจ้าหน้าที่จีนอื่นๆ เขาจะต้องปกป้องผลประโยชน์แห่งจีนอย่างเต็มที่



