จังหวัดนิยมVSเผ่าพันธุ์นิยม | คมชัดลึก

            ได้อ่านข้อเขียนเกี่ยวกับ "บรรหาร ศิลปอาชา" ของ เกษียร เตชะพีระ ทั้งสองชิ้น โดยเฉพาะชิ้นแรก "อำนาจแห่งเอกลักษณ์ : ลัทธิจังหวัดนิยมแบบบรรหารบุรี" มีความน่าสนใจยิ่ง

            อาจารย์เกษียรพูดถึงหนังสือเรื่อง Political Authority and Provincial Identity in Thailand : The Making of Banharn-buri ที่ปรับปรุงจากวิทยานิพนธ์ปริญญาเอก ของผู้ช่วยศาสตราจารย์ชาวญี่ปุ่น ดร.โยชิโนริ นิชิซากิ แห่งคณะรัฐศาสตร์ National University of Singapore

            "นิชิซากิ" ทำงานวิจัยภาคสนามหาข้อมูลในสุพรรณบุรีอยู่นาน 7 ปี และค้นคว้าเอกสารหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นและตัวเลขสถิติงบประมาณแผ่นดินที่เกี่ยวข้องอีกมากกว่าจะประมวลเรียบเรียงวิเคราะห์เปรียบเทียบออกมาเสร็จสมบูรณ์

            "สรุปคือบรรหารได้ปลุกชาวสุพรรณฯ ให้ภาคภูมิใจในความเป็นคนสุพรรณฯ พวกเขาไม่ต้องอับอายขายหน้าที่จังหวัดตัวเองล้าหลังอีกต่อไป ความภูมิใจรวมหมู่นี้รองรับสิทธิอำนาจอันชอบธรรมของบรรหารในสุพรรณบุรี"

            อันที่จริง "ลัทธิจังหวัดนิยม" มิได้เกิดขึ้นที่สุพรรณบุรีแห่งเดียว ในปัจจุบัน "ชลบุรี" ก็เป็นตัวอย่างหนึ่งของพัฒนาการของการเมืองแบบจังหวัดนิยมสู่การเมืองระดับชาติ

            อาจารย์เกษียรอ้างถึง "นิชิซากิ" ประมวลวิเคราะห์เหตุปัจจัย 4 ประการ ที่เอื้ออำนวยให้เอกลักษณ์จังหวัดแบบบรรหารบุรีก่อตัวขึ้นมาได้

            1.ในเชิงประวัติศาสตร์: มรดกการถูกรัฐละเลยทอดทิ้ง และความทรงจำเกี่ยวกับอดีตอันล้าหลังของจังหวัดสุพรรณบุรี

            2.ในเชิงกิจกรรมทางสังคม: บรรหารทั้งบริจาคเงินอย่างใจกว้าง, เอางบฯหลวงมาลง, และชี้นำล้วงลึกระดับท้องถิ่นอย่างเข้มงวดถึงลูกถึงคน ซึ่งสะท้อนบุคลิกละเอียดจู้จี้แบบเถ้าแก่หลงจู๊ของเขา

            3.ในเชิงสถาบัน: รัฐประชาธิปไตยอุปถัมภ์ (patrimonial democratic state) หลังช่วง 14 ตุลาคม พ.ศ.2516 ทำให้กิจกรรมทางสังคมของบรรหารเป็นไปได้

            4.ในเชิงกลุ่มผู้ประกอบการทางการเมือง: เครือข่ายลูกน้องบริวารมหึมาที่คอยตีฆ้องร้องป่าวโฆษณาโครงการพัฒนาต่างๆ ซึ่งทำในนามของคุณบรรหาร

            "นิชิซากิ ยืนยันว่าลัทธิจังหวัดนิยมแบบบรรหารบุรีคือ ฐานที่มาแท้จริงแห่งอำนาจทางการเมืองอันยั่งยืนของคุณบรรหาร"

            น่าเสียดายที่ "นิชิซากิ" ไม่ได้อยู่ทำงานวิจัยในช่วงการเลือกตั้ง ส.ส. ปี 2554 เพราะมันเกิดความพ่ายแพ้เล็กๆ ของลัทธิจังหวัดนิยม ที่สนามเลือกตั้งเขต 5 สุพรรณบุรี เมื่อ สหรัฐ กุลศรี พรรคเพื่อไทย เอาชนะแชมป์เก่า มุกดา เที่ยงธรรม ตัวแทนของ จองชัย เที่ยงธรรม อดีต ส.ส.หลายสมัย

            อ.เดิมบางนางบวช เป็นฐานการเมืองของ "จองชัย" มาตั้งแต่ปี 2526 สมัยที่ตัวเขายังสวมสีเสื้อพรรคกิจสังคม ก่อนจะมาหลอมรวมกับ "บรรหาร" ตามโมเดลจังหวัดนิยม

            "สหรัฐ" ผู้โค่นตระกูลเที่ยงธรรม เป็นคนเดิมบางนางบวช สืบเชื้อสายลาวคั่ง ซึ่งในอำเภอชายแดนสุพรรณฯ ด้านทิศเหนือ มีชุมชนลาวคั่งอยู่หลายตำบล

            แม้ "บรรหาร" จะมีผลงานมากมาย แต่ในพื้นที่เดิมบางนางบวช ยังมีรายละเอียดที่เป็นปัญหา และต้องการรับความช่วยเหลืออีกมาก ชาวบ้านอยากคุยกับ ส.ส.มุกดา แต่คู่ชีวิต "เฮียจองชัย" ก็มีเวลาน้อย

            ที่น่าสนใจ ส.ส.มุกดาคุยกับชาวบ้านไม่รู้เรื่อง เพราะชาวบ้านส่วนใหญ่ใช้ภาษาลาวคั่ง ขณะที่ "สหรัฐ" หรือ "อ้ายเกี๋ยง" (เดิมสหรัฐชื่อเกรียงไกร กุลศรี) อาศัยความเป็นเผ่าพันธุ์เดียวกัน จึงโอภาปราศรัย "ซ่อยแหน่เด้อ เป็นคนลาวนำกัน เว้ากันง่าย กิ๋นปลาร้าคือกั๋น"

            ด้วยเหตุนี้ "เผ่าพันธุ์นิยม" บวก "ประชานิยม" จึงเอาชนะจังหวัดนิยมชนิดที่ "บรรหาร" หลุดปากหลุดคำกับนักข่าวว่า "แทบเอาหัวมุดแผ่นดิน แทบเป็นลม"

........

(หมายเหตุ : จังหวัดนิยมVSเผ่าพันธุ์นิยม : มนุษย์สองหน้า โดยแคน สาริก)