'กำนันทะนง'เสรีไทยที่ถูกลืม | คมชัดลึก

                มิตรสหายจากสกลนคร ส่งข่าวมาให้ทราบว่าวันเสาร์ที่ 8 ธันวาคมนี้ จะมีพิธีเปิด "อนุสรณ์สถานวีรชนนักรบนิรนามพลพรรคเสรีไทยค่าย A" บริเวณทุ่งขามเปี้ย บ้านหนองหลวง อ.สว่างแดนดิน จ.สกลนคร

                ย้อนเวลาไปเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 2484 จักรพรรดิฮิโรฮิโตะแห่งญี่ปุ่น ได้ส่งกำลังพลจู่โจมขึ้นบกตลอดฝั่งทะเลไทยด้านตะวันตก ส่วนทางบกก็เคลื่อนกำลังทัพมหาศาลผ่านอรัญประเทศเข้ามายึดครองประเทศไทย

                ขบวนการเสรีไทยผู้รักชาติได้ก่อเกิดขึ้นมาต่อต้านผู้รุกราน จนสิ้นสุดสงครามมหาเอเชียบูรพา จึงได้มีการบันทึกไว้ในหนังสือหลายร้อยเล่ม เพื่อเป็นบทเรียนให้คนรุ่นหลังได้ศึกษา

                หลายปีก่อน ผมมีโอกาสแวะไปดู "ค่ายเสรีไทย" ที่อยู่ชายป่า "ทุ่งขามเปี้ย" แต่ระหว่างเดินทางผ่านกลางหมู่บ้านหนองหลวง ผมสะดุดตากับรูปปั้นผู้ชายคนหนึ่ง ซึ่งตั้งเด่นอยู่หน้าสวนสาธารณะกลางหมู่บ้าน

                ผู้นำทางบอกให้ทราบว่าเป็นรูปปั้น "กำนันหมา" หรือ "กำนันทะนง เกษรมาลา" อดีตกำนันตำบลหนองหลวง เป็นคนที่ชาวบ้านหนองหลวงและใกล้เคียง ให้ความเคารพศรัทธา

                กำนันทะนงปฏิบัติหน้าที่ด้วยความเข้มแข็ง ซื่อสัตย์ เสียสละ และมีความเป็นผู้นำที่เด็ดขาด ไม่เกรงกลัวอิทธิพลผู้ร้ายที่ชุกชุมในสมัยโน้น ด้วยสำนึกในคุณงามความดีของกำนันคนดีคนเก่ง ชาวบ้านจึงมีมติร่วมกันสร้างรูปปั้นของกำนันหมาเมื่อปี 2539-2540

                แต่น่าเสียดายที่ไม่มีการบันทึกเรื่องราวของ "กำนันหมากับขบวนการเสรีไทยอีสาน" ไว้ที่ฐานของรูปปั้น เนื่องจากการสืบค้นประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเรื่องเสรีไทย เพิ่งเริ่มมาทำกันเมื่อไม่กี่ปีมานี้เอง

                พลิกหน้าประวัติศาสตร์เสรีไทยสายอีสาน เตียง ศิริขันธ์ ส.ส.สกลนคร ได้รับมอบหมายจาก ปรีดี พนมยงค์ จัดตั้งค่ายฝึกพลพรรคเสรีไทยในเขตภาคอีสาน จึงมีการประชุมจัดตั้งกองบัญชาการใหญ่ที่จังหวัดสกลนคร และขยายสาขาออกไปยังจังหวัดใกล้เคียง

                ครูครอง จันดาวงศ์ แห่งสว่างแดนดิน รับผิดชอบสร้างเครือข่ายขยายกำลังพล และหาพื้นที่สำหรับตั้งค่าย ซึ่งมีหลายค่ายในพื้นที่สกลนคร

                ในบันทึกเสรีไทยสายอีสานพบว่า หน่วยบ้านหนองหลวง อ.สว่างแดนดิน มีพันตรีบาทหลวงฮอลิเดย์ เป็นหัวหน้า "ค่าย A" โดยครูครองร่วมกับกำนันทะนง เกษรมาลา เป็นผู้ระดมชาวบ้านเข้ามาฝึกการรบ ในฐานะพลพรรคเสรีไทย

                ค่าย A ถูกทิ้งร้างอยู่นานกว่า 60 ปี จึงมีการค้นพบโดยชาวบ้านกลุ่มหนึ่ง ซึ่งได้นำไปสู่การแต่งตั้ง "คณะกรรมการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์" และดำเนินการก่อสร้างอนุสรณ์สถานวีรชนนักรบนิรนามพลพรรคเสรีไทยค่าย A

                โดยในเช้าวันเสาร์นี้ เทศบาลตำบลหนองหลวง คณะกรรมการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ และคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร จะได้ร่วมกันจัดพิธีเปิดอนุสรณ์สถานวีรชนนักรบนิรนามพลพรรคเสรีไทยค่าย A

                เรื่องราวของเสรีไทยทุ่งขามเปี้ย หากผู้ใดสนใจก็สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ วิทิต จันดาวงศ์ (ทายาทครูครอง จันดาวงศ์) โทร.08-7236-8958

                นับจากนี้ไป คนหนองหลวง และชาวตำบลใกล้เคียง ก็จะได้เห็นทั้งอนุสาวรีย์ "พ่อกำนันทะนง" และ "เสรีไทยทุ่งขามเปี้ย"

                สมดั่งคำขวัญของเทศบาลตำบลหนองหลวงว่า "นมัสการหลวงปู่พระครูศรี อนุสาวรีย์พ่อกำนันทะนง มั่นคงพระประธานองค์ใหญ่ บุญบั้งไฟยังสืบสาน แนวต้นตาลนับร้อย ทุ่งนาน้อยสนามกลางบ้าน งามตระการทิวทัศน์หนองหลวง ชนทั้งปวงยกให้เสรีไทยทุ่งขามเปี้ย"

                ตำนานสามัญชนคนไทยรักชาติ จะได้รับการเปิดเผยต่อสาธารณชน ผ่านกระบวนการเรียนรู้ประวัติศาสตร์โดยคนท้องถิ่น เพื่อคนท้องถิ่น