ประชาคมเออีซีวันไหนกันแน่ | คมชัดลึก

            ผู้นำอาเซียน ต้องคิดหนักว่าวันประชาคมอาเซียนควรจะเป็นวันไหนในปี 2558 เพราะยังมีความสับสนกันอยู่ ระหว่างผู้นำที่วางนโยบายกับผู้นำที่ปฏิบัติตามนโยบาย ผู้นำอาเซียนบางคนบอกว่าควรเริ่มต้นตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม เพราะมันเป็นเริ่มต้นวันแรกของปี
 
              ส่วนผู้นำอาเซียนอื่นๆ เห็นว่าในประชาคมอาเซียนควรจะเริ่มต้นในวันสุดท้ายของปีคือ 31 ธันวาคม ประเด็นคือสามารถซื้อเวลาได้อีก 364 วัน
 
              รัฐมนตรีเศรษฐกิจอาเซียนต้องให้เป็นวันสุดท้ายเพราะรู้ดีว่าความร่วมมือทางด้านเศรษฐกิจที่จะนำพาไปสู่ประชาคมอาเซียนยังไกลอยู่ ไม่ใช่แต่เฉพาะด้านเศรษฐกิจเท่านั้น ตามจริงความร่วมมือทางด้านการเมืองและความมั่นคง ทางด้านสังคมและวัฒนธรรมยังไม่บรรลุผลเท่าที่ควร ส่วนหนึ่งเป็นเพราะสมาชิกอาเซียนมักจะไปเน้นเรื่องเงินเรื่องทอง
 
              ความร่วมมือด้านอื่นๆ มีความสำคัญมาก ยกตัวอย่าง ถ้าประชาคมอาเซียนไม่เข้าใจซึ่งกันและกัน ความร่วมมือต่างๆ ก็จะประสบปัญหา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องเกี่ยวกับปากท้องและผลประโยชน์แห่งชาติ สิ่งที่น่ากลัวที่ผู้นำอาเซียนไม่กล้าพูดคือ ลัทธิชาตินิยมเริ่มแผลงฤทธิ์มากขึ้น เนื่องจากมีนักการเมืองท้องถิ่นหยิบประเด็นผลประโยชน์แห่งชาติมาเป็นประเด็นปลุกลัทธิคลั่งชาติในประเทศตัวเอง
 
              นี่แหละเป็นสาเหตุลึกๆ ทำให้ประชาคมเศรษฐกิจหรือเออีซีไม่สามารถเดินหน้าตามเป้าหมาย คือยังไม่เต็มร้อย มันคงต้องใช้เวลานานกว่าผู้ใหญ่และประชาชนในอาเซียนจะมีจิตสำนึกร่วมกัน และเอาผลประโยชน์ขององค์กรอาเซียนมาเป็นหลักการในการกำหนดนโยบายของตนเอง
 
              ผู้นำอาเซียนยังต้องการซื้อเวลา เนื่องจากมาตรการบางอย่างโดยเฉพาะการแก้ไขระเบียบข้อบังคับต่างๆ ยังปฏิบัติตามไม่ได้ หรือทำไม่ดีพอ เนื่องจากมีแรงต้านจากกลุ่มผลประโยชน์รวมทั้งภาคประชาสังคมในแต่ละประเทศ ทุกประเทศต้องการปกป้องตลาดตัวเองแทบทั้งสิ้น
 
              สำหรับประเทศไทย ด้านการลงทุน การค้า บริการ เราก็ยังมีปัญหา ยังไม่เปิดกว้างเท่าที่ควร เช่นเดียวกับประเทศอื่นๆ ในอาเซียน ระยะหลัง อินโดนีเซียมีแนวโน้มชาตินิยมจัดอาจจะทำให้การเป็นประชาคมอาเซียนนั้นล่าช้า
 
              ส่วนความร่วมทางด้านการเมือง/มั่นคงยังมีข้อจำกัด ผู้นำอาเซียนยังไม่สามารถเสียสละอธิปไตยของประเทศตนเพื่อผลประโยชน์ของกลุ่มหรือส่วนรวม ในโลกปัจจุบันองค์กรอย่างอาเซียน ต้องพูดด้วยเสียงเดียวกันเสมอ มิฉะนั้นอาจจะถูกมหาอำนาจหลอกใช้หรือใช้เป็นเครื่องมือ ยิ่งในสภาวะที่มีการแข่งขันอย่างเอาเป็นเอาตายระหว่างสหรัฐอเมริกาและจีน
 
              ส่วนความร่วมมือในกรอบประชาคมสังคมและวัฒนธรรมยังมีน้อยมาก เนื่องจากประชาชนอาเซียนยังติดอยู่ในกรอบชาติตัวเอง น่าเสียดายมาก ถ้าขาดการสนับสนุนจากประชาชนอาเซียน การเป็นประชาคมอาเซียนที่มีศูนย์รวมอยู่ที่ประชาชนย่อมเป็นไปไม่ได้
 
              ในช่วงปีกว่าๆ ที่ผ่านมา ไทยเป็นสมาชิกอาเซียนเพียงประเทศเดียว ที่มีการรณรงค์ประชาคมเออีซีมากที่สุด ใช้งบประมาณเปลืองเป็นพันล้านบาท เพื่องานนี้ จนคนไทยจำคำว่าเออีซีจนขึ้นสมอง ถึงแม้นว่าคนส่วนใหญ่จะไม่เข้าใจว่ามันคืออะไรก็ตาม
 
              กระบวนการรวมตัวประชาคมอาเซียนเริ่มขึ้นมานานแล้ว ตั้งแต่วันที่ 8 สิงหาคม 1967 ก็ว่าได้ ถือว่ามันเป็นวิวัฒนาการขององค์กรอาเซียนที่ใช้เวลามากกว่า 45 ปี และก็คงดำเนินต่อไป
 
              สำหรับไทยเรา ต้องหวังอย่างยิ่งว่า หลังจากผลาญงบประมาณหมด เราคงจะบ้าเรื่องเออีซีกันต่อไป มิฉะนั้น มันจะเหมือนเกมโฆษณาที่ชอบสร้างความตื่นเต้นให้ประชาชน เพื่อกระตุ้นการใช้เงิน (งบประมาณ) เท่านั้น