'เรา'กับ'เขา'บนสะพานข้ามเวลา | คมชัดลึก

            ผมนั่งอ่านข่าว "โผผู้ว่าราชการจังหวัดลงตัว" ด้วยความรู้สึกที่ไม่แปลกใจในการแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการระดับ 10 ของกระทรวงมหาดไทย ยุคนักเลือกตั้งอุปถัมภ์ มันไม่ใช่เพิ่งเกิดขึ้น หากแต่มีเรื่องทำนองนี้มานานแล้ว
 
             4 ทศวรรษที่ผ่านมา ข้าราชการกระทรวงมหาดไทยไม่ตกอยู่ในระบบอำมาตย์อุปถัมภ์ ก็เป็นนักเลือกตั้งอุปถัมภ์ ซึ่งมันจะเป็นเช่นนี้ต่อไปอีกนานแสนนาน
 
             สำหรับรายชื่อข้าราชการระดับ 10 ที่ได้รับการแต่งตั้งโยกย้ายปีนี้ ผมสะดุดชื่อ "รองผู้ว่าราชการจังหวัด" จากปลายด้ามขวานที่ขยับขึ้นเป็นผู้ว่าราชการจังหวัดใหญ่ในอีสานใต้
 
             แม้กาลเวลาจะผ่านมานานกว่า 32 ปี ผมยังจำชื่อ "เขา" ได้แม่นยำ เพราะปลัดหนุ่มคนนี้ เป็นผู้บังคับบัญชากองร้อยอาสาสมัคร (อส.) ที่นำกำลังไล่ล่าผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์อย่างเอาการเอางาน
 
             "เขา" จึงได้รับรางวัลปลัดอำเภอดีเด่น ประจำปี 2523, รางวัลผู้มีผลงานสู้รบดีเด่น ประจำปี 2524 จากกรมการปกครอง, รางวัล "นักรบประชาชน" ประจำปี 2524 ได้รับแหวนและใบประกาศเกียรติคุณ ของพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ และรางวัลอาสารักษาดินแดนสดุดี ประจำปี 2525 จากกรมการปกครอง
 
             เมื่อ "เรา" เชื่อมั่นในแนวคิดอุดมการณ์ต่างจาก "เขา" จึงเดินไปบนวิถีการเข่นฆ่ากันและกัน
 
             บนกองบัญชาการที่ยอดภูสูง "เขา" ตกเป็นเป้าหมายในฐานะ "ศัตรูหมายเลขหนึ่ง" ของประชาชนในท้องถิ่นนั้น
 
             "เรา" นำกำลังปฏิบัติการซุ่มโจมตีหน่วยกำลังของเขา 2 ครั้ง ครั้งแรกลูกน้องเขาสังเวยชีวิตไป 2 ศพ และครั้งที่สอง เขาได้รับบาดเจ็บเล็กน้อยจากสะเก็ดจรวดอาร์พีจี
 
             ด้วยหลักคิดที่ว่า "สงครามคือการต่อเนื่องของการเมืองด้วยวิธีพิเศษ" และสงครามของเราคือสงครามที่เป็นธรรม การฆ่ามนุษย์ต่างความเชื่อต่างอุดมการณ์ย่อมเป็นความชอบธรรม
 
             วันที่สงครามใกล้ยุติ เนื่องจากเราอ่อนล้าเกินกว่าจะสู้รบต่อไป คนหนุ่มสาววางปืนคืนสู่หมู่บ้าน ผมได้ข่าวจากชาวบ้านว่า ปลัดหนุ่มมือปราบคอมฯ คนนั้นอยากเจอตัวผมมาก เพราะเขาสืบรู้ว่าเป็นคนจังหวัดเดียวกัน
 
             แล้ววันหนึ่งผมก็ได้พบปลัดหนุ่มที่หมู่บ้าน เขาดีใจมาก ตรงเข้าทักทายราวกับญาติพบหน้ากันเป็นครั้งแรก ไร้วี่แววความระแวงแคลงใจ เขาเป็นคนหนุ่ม เราก็คนหนุ่ม จึงมีความใฝ่ฝัน และชอบความท้าทาย
 
             เขาชูมือที่เป็นบาดแผลสงครามให้ผมดู พร้อมกับเล่าเหตุการณ์ในวันนั้นให้ฟังเป็นฉากๆ เขาบอกว่าหัวจรวดอาร์พีจีตกห่างจากจุดที่เขาหลบอยู่ไม่มากนัก ลูกน้องเลยรับเคราะห์แทนเขา
 
             กลางสงครามที่หลั่งเลือด ความเป็นกับความตายห่างกันแค่เสี้ยววินาที ไม่มีใครรู้ล่วงหน้า ผมกับเขาก็มีประสบการณ์ทำนองนี้มาแล้ว
 
             เขาเป็นนักปกครองที่ครบเครื่องเรื่อง "บู๊" กับ "บุ๋น" มีชาวบ้านรักใคร่อยู่มาก ต่างจากนักปกครองคนอื่นที่มักใช้อำนาจข่มเหงชาวบ้าน จึงเป็นเหตุผลหนึ่งที่เขารอดคมกระสุนคมระเบิดมาได้
 
             สิบกว่าปีผ่านไป ผมเห็นชื่อ "เขา" เป็นนายอำเภอใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งปีที่เขาย้ายจากภาคอีสานลงสู่ภาคใต้นั้น "สงครามแบ่งแยกดินแดน" ครั้งใหม่รุนแรงราวไฟคุโชน
 
             ผมโทรไปคุยกับเพื่อนเก่าที่อีสาน จึงรู้ว่าผู้ใหญ่ในกระทรวงมหาดไทย เลือก "เขา" ลงไปปฏิบัติงานดับไฟใต้ เพราะทราบดีว่าเขามีผลงานดีเด่นจากการดับไฟสงครามในยุคการเมืองนำการทหาร
 
             เขารับราชการอยู่ในพื้นที่จังหวัดนราธิวาส ตั้งแต่เป็นนายอำเภอ จนถึงวันที่มีตำแหน่งเป็นรองผู้ว่าราชการจังหวัด
 
             เมื่อวันก่อน พล.ท.อุดมชัย ธรรมสาโรรัชต์ แม่ทัพภาคที่ 4 เป็นประธานเปิดโครงการประสานใจเพื่อสันติจังหวัดชายแดนภาคใต้ เขาก็เป็นหนึ่งในข้าราชการฝ่ายปกครองที่อยู่ในงานแถลงข่าววันดังกล่าว
 
             บนสะพานข้ามเวลา เขากับเราต่างสรุปบทเรียนแห่งอดีต และได้เวลาที่ปลัดหนุ่ม..ผู้มุ่งมั่นในวิถีคนมหาดไทยจะได้เป็นพ่อเมืองเสียที