ขอเพียงให้จดจำบทเรียนครั้งนี้ | คมชัดลึก

            ประชาชนคนไทยที่เตรียมฉลองสงกรานต์ให้สมอยากชดเชยที่ไม่ได้ฉลองสงกรานต์อย่างจริงๆ จังๆ ติดต่อกันหลายปี ต่างพากันอกสั่นขวัญแขวนเมื่อเกิดแผ่นดินไหวขนาด 8.6 ริกเตอร์ บริเวณตอนเหนือเกาะสุมาตรา ในจุดที่ใกล้เคียงกับที่เคยเกิดสึนามิครั้งใหญ่เมื่อปี 2547 แรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหวยังรับรู้ได้ตามอาคารสูงในกรุงเทพฯ จนพนักงานต่างแตกตื่นหนีกันจ้าละหวั่น โชคดีที่เปลือกโลกเคลื่อนตัวในแนวนอน สึนามิที่เกิดขึ้นตามมาจึงไม่รุนแรงมากนักเหมือนเมื่อ 8 ปีที่แล้วที่มีผู้เสียชีวิตกว่า 2 แสนคน สูญหายอีกกว่า 4 หมื่นคนใน 13 ประเทศชายฝั่งทะเลอันดามัน หรือไม่เท่ากับที่เกิดขึ้นที่ญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 11 เมษายนปีที่แล้ว ซึ่งมีผู้เสียชีวิตกว่าหมื่นคน
 
            ความเสียหายและความสูญเสียที่น้อยมากครั้งนี้ ส่วนหนึ่งมาจากความสำเร็จของระบบเตือนภัยและการเตรียมแผนอพยพคนอย่างเป็นระบบนับตั้งแต่เริ่มนำมาใช้หลังเกิดสึนามิเมื่อ 8 ปีที่แล้ว ประกอบกับประชาชนต่างได้เห็นตัวอย่างมาก่อนทั้งจากสึนามิที่ภาคใต้และจากแผ่นดินไหวตามด้วยคลื่นยักษ์ที่ญี่ปุ่น จึงไม่ตื่นตระหนกจนขาดสติเหมือนคราวแรกเมื่อปี 2547 ผสมผสานกับกระแสตื่นตัวในสื่อสังคมหรือโซเชียลมีเดีย ที่มีการส่งข้อความเตือนภัยและเตือนสติ ทำให้กระบวนการรับรู้ข้อมูลข่าวสารเป็นไปด้วยความรวดเร็วฉับไวและทันต่อเหตุการณ์
  
            ที่สำคัญ ศูนย์เตือนภัยพิบัติแห่งชาติรวมทั้งข้าราชการใน 6 จังหวัดอันดามันต่างทำงานด้วยความรวดเร็วทันต่อเหตุการณ์ รีบประกาศเตือนประชาชนให้เตรียมพร้อมเฝ้าระวังสึนามิ รวมทั้งคาดการณ์โอกาสที่จะเกิดคลื่นยักษ์ว่าจะมีขึ้นในเวลาใด ก่อนจะประกาศยกเลิกในภายหลังเมื่อสถานการณ์คืนสู่ความปรกติแล้ว
 
            ตรงข้ามกับรัฐบาลที่ยังยึดติดในกรอบคิดแบบเดิมๆ มุ่งสร้างภาพมากกว่าจะคำนึงถึงความเดือดร้อนแท้จริงของประชาชนหากไม่ได้รับข่าวสารที่ทันต่อเหตุการณ์ การแถลงของ น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี อาจจะเป็นเรื่องจำเป็นเพื่อปลอบขวัญประชาชนหากเป็นการแถลงสดและทันต่อเหตุการณ์ ไม่ใช่การทำเทปล่วงหน้าและกว่าจะออกอากาศเวลาก็ล่วงเลยไปหลายชั่วโมง ไม่เช่นนั้นแล้วก็ควรจะมอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเป็นผู้ประกาศเตือนเองจะดีกว่า
 
            ขณะที่สื่อโทรทัศน์เองก็แสดงออกถึงความล้มเหลวอีกครั้งหนึ่งเหมือนครั้งที่เกิดสึนามิเมื่อ 8 ปีที่แล้ว ซึ่งไม่มีสถานีใดตื่นตัวที่จะรายงานข่าวนี้ให้ทันกับเหตุการณ์เนื่องจากตรงกับหยุดเสาร์-อาทิตย์ ครั้งนี้ก็เช่นกันแม้จะติดภารกิจถ่ายทอดสดงานพระราชพิธีบำเพ็ญพระราชกุศลพระอัฐิสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี แต่ก็ไม่ใช่ข้ออ้างที่รับฟังได้เนื่องจากสามารถแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าได้หลายวิธี เราหวังว่าความผิดพลาดซ้ำซากนี้คงจะไม่เกิดขึ้นอีกหากเกิดเหตุการณ์ฉุกเฉินที่ไม่คาดฝันขึ้น ไม่เช่นนั้นความเสียหายใหญ่หลวงที่สามารถป้องกันได้ก็อาจจะอุบัติขึ้นเกินกว่าจะแก้ไขได้ทันท่วงที