สงกรานต์สีดำ | คมชัดลึก

            ภาพผู้คนแออัด ยัดเยียด รถราขวักไขว่ บริเวณสถานีขนส่ง และถนนสายหลักโดยเฉพาะที่มุ่งสู่จังหวัดภาคเหนือและอีสาน เป็นสัญญาณเริ่มต้นเทศกาลแห่งความตาย ที่เคยมีการตั้งเป้าหมายในแต่ละปีว่าจะมีคนตายเพิ่มขึ้นหรือลดลงอย่างไร แน่นอนว่าจำนวนผู้เสียชีวิตลดลงจากการรณรงค์อย่างเข้มแข็ง ของมูลนิธิเมาไม่ขับ สถิติ 7 ปีย้อนหลัง ปี 2549 มีผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางรถยนต์ 485 คน และลดลงมาตามลำดับ จนถึงปี 2554 มีผู้เสียชีวิตลดลงเหลือ 271 คน ถึงกระนั้นก็นับว่า ยังมีคนที่เสียชีวิตด้วยเหตุแห่งความประมาท และดื่มสุราในจำนวนมาก ควบคู่ไปกับภาพความรื่นเริงอย่างสุดเหวี่ยงของคนไทย จนดูเหมือนจะหลงลืมคุณค่าอันแท้จริงของเทศกาลสงกรานต์
 
             การสาดน้ำเล่นสงกรานต์ การสรงน้ำพระ สรงน้ำพระพุทธรูป รดน้ำดำหัวผู้หลักผู้ใหญ่ ผู้ที่เคารพนับถือ อันเป็นภาพสะท้อนของความกตัญญูกตเวทิตาต่อผู้สูงวัย เป็นความงดงามทางจิตใจยากที่จะพบได้ในประเพณี วัฒนธรรมของสังคมอื่น ในท่ามกลางวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไป ชีวิตที่ต้องเร่งรีบทุกนาที อาจทำให้ภาพความงดงามที่ทรงคุณค่าทางจิตใจเหล่านี้ลบเลือนไปด้วยความบาดเจ็บ ล้มตายจากอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นในแต่ละปี จากฤทธิ์สุราเป็นประการสำคัญ สงกรานต์มิใช่วันที่จะมีกิจกรรมจรรโลงใจดังกล่าวเท่านั้น หากยังมีนัยสำคัญถึงการสร้างสัมพันธภาพในครอบครัวด้วย
 
             ถัดจากวันสงกรานต์ เป็นวันครอบครัว วันที่สัมพันธ์กับเทศกาลสงกรานต์ที่หลายคนอาจกลับไปเยี่ยมพ่อแม่ ญาติพี่น้อง ได้กลับไปสู่ครอบครัวใหญ่อีกครั้ง สถาบันครอบครัวในวันนี้แตกแยก การดิ้นรนเพื่อยังชีวิตให้อยู่รอด อาจทำให้ทุกคนในครอบครัวต้องห่างเหิน ขาดการดูแลเอาใจใส่ซึ่งกันและกัน โดยพื้นฐานของครอบครัวก็มีความอ่อนไหว แปลกแยกแตกต่างกันอยู่แล้ว วันครอบครัวที่กำหนดไว้ในช่วงต้นเทศกาลสงกรานต์ จึงเป็นโอกาสของคนที่มีชีวิตอยู่ในเมืองใหญ่ มีเงื่อนไขทางสังคม บีบรัดให้ต้องเอารัดเอาเปรียบกัน ได้กลับไปช่วยให้สถาบันครอบครัวมีคุณค่า มีความรักและความเอาใจใส่ซึ่งกันและกัน นอกเหนือจากรูปแบบ พิธีกรรม ที่อาจมิได้บ่งบอกคุณค่าของจิตใจอย่างแท้จริง
 
             สายใยแห่งความผูกพัน สายใยแห่งครอบครัวนั้น คนชราหรือผู้สูงวัยย่อมเป็นจุดศูนย์รวมของจิตใจที่จะร้อยรัดหัวใจทุกดวงให้เป็นดวงเดียวกัน ผู้สูงวัยในสังคมไทยมีมากมายที่ถูกลูกหลานลืมเลือน เลวร้ายไปกว่านั้นก็คือการทอดทิ้ง ไม่ดูแล โดยที่ผู้เฒ่าผู้แก่เหล่านั้นไม่ได้ยินยอมพร้อมใจด้วย เช่น การทิ้งพ่อแม่ไว้ที่บ้านพักคนชรา ในห้วงเวลาแห่งสงกรานต์จึงควรเป็นวันที่ทุกคนหวนคิดถึงคนที่เคยมีคุณต่อสังคม เวลาเพียงไม่กี่วันนี้ จะเป็นช่วงเวลาสำคัญที่จะส่งเสริมให้กำลังใจกับผู้สูงวัย ซึ่งเกือบจะเป็นพลเมืองชั้นสองของประเทศนี้ไปแล้ว โดยเฉพาะผู้ที่มีฐานะทางเศรษฐกิจไม่มั่นคงเพียงพอที่จะรักษาความเป็นตัวตนให้อยู่ในสังคมต่อไป เฉกเช่นครั้งยังอยู่ในวัยหนุ่มสาว
 
             เทศกาลสงกรานต์ ซึ่งกำลังจะเคลื่อนผ่านมา ไม่เพียงเป็นโอกาสของความรื่นเริง หรือโอกาสที่จะเที่ยวเตร่ สนุกสนาน จนละเลยหัวใจของวันสงกรานต์ วันสงกรานต์ควรจะเป็นวันที่แสดงออกถึงความงดงามแบบไทยๆ ด้วยรอยยิ้ม กิริยามารยาท โดยเฉพาะเยาวชน คนรุ่นใหม่ที่คุ้นชินกับบรรยากาศและกลิ่นอายความทันสมัยฉาบฉวยด้วยอิทธิพลของสื่อสังคมออนไลน์ คนรุ่นนี้ย่อมเป็นความหวังของสังคมไทยที่ต้องประกาศความเป็นไทยต่อไป เราหวังว่า วันสงกรานต์จะเป็นโอกาสให้น้ำใสไหลเย็นที่รินรด ได้ชำระจิตใจให้ใสสะอาดบริสุทธิ์ เพื่อให้สังคมได้ดำรงอยู่บนพื้นฐานจิตใจที่ดี สร้างสรรค์สังคมที่ดีงาม มิใช่วันสงกรานต์แห่งความตาย