ญี่ปุ่นกับหนึ่งปีวิปโยค | คมชัดลึก

             ประเทศญี่ปุ่นและคนญี่ปุ่นได้ผ่านพ้นความลำบากในช่วงหนึ่งปีที่ผ่านมา สืบเนื่องมาจากสึนามิและวิกฤตินิวเคลียร์ที่ฟูกูชิมาได้อย่างน่ามหัศจรรย์ใจ เพราะคนญี่ปุ่นเป็นคนอดทนไม่ขี้บ่น ขยัน พยายามผจญและแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าอย่างไม่ลดละ นี่แหละคือสูตรสำเร็จของญี่ปุ่นในการฟื้นฟูเศรษฐกิจและการพัฒนาของประเทศ
 
              หนึ่งปีที่ผ่านมามีการเปลี่ยนแปลงมากทั้งในบริบทสังคมญี่ปุ่น และสัมพันธ์กับต่างประเทศ หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ญี่ปุ่นถูกทำลายป่นปี้ โดนระเบิดปรมาณูเข้าไปเต็มๆ ต้องใช้เวลาที่ผ่านมากว่าครึ่งทศวรรษในการสร้างชาติจนกระทั่งเติบโตและพัฒนาตัวเองจนกลายเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจอันดับสามของโลก ในช่วงก่อนหน้าที่จะเกิดสึนามิ คนญี่ปุ่นโดยทั่วๆ ไปไม่เคยคิดหรอกว่าญี่ปุ่นจะต้องมาประสบเคราะห์กรรมจากภัยธรรมชาติหรือพลังงานนิวเคลียร์ที่มีกัมมันตภาพรังสีรั่วไหล ต้องยอมรับว่าญี่ปุ่นเคยชินกับความปลอดภัย มั่งคั่ง ความสมบูรณ์จนติดเป็นนิสัย
 
              ตอนเกิดแผ่นดินไหวที่เมืองโกเบในปี 1995 องค์กรภาคประชาสังคมและกลุ่มจิตอาสาในญี่ปุ่นมีจำนวนน้อยมาก คนญี่ปุ่นเองไม่เคยชินกับสภาพตกอับแบบนี้ ที่ผ่านมาคนส่วนใหญ่มีความอยู่ดีกินดี การช่วยเหลือและอาสาสมัครจึงมาจากต่างประเทศเสียส่วนใหญ่ อย่างไรก็ดี หลังเหตุการณ์สึนามิและวิกฤตินิวเคลียร์ในปีที่แล้ว คนญี่ปุ่นมีทัศนคติเปลี่ยนไปมาก หันมาช่วยเหลือซึ่งกันและกัน แถมยังมีกลุ่มอาสาที่เป็นคนหนุ่มสาวมากมายเข้าร่วมกิจกรรมอย่างไม่เคยมีมาก่อน
 
              ขณะนี้องค์กรภาคประชาสังคมญี่ปุ่นคึกคักมาก หนุ่มสาวญี่ปุ่นซึ่งตามปกติสนใจแต่เรื่องตัวเองเริ่มหันมามองคนรอบข้างด้วยจิตใจผ่องใส มันจะมีผลต่อไปในวันข้างหน้า คือจะส่งเสริมให้เกิดกลุ่มนักพัฒนาอาสาสมัครที่ยินดีไปอยู่ต่างประเทศ แบบอาสาสมัครพีสคอร์ของสหรัฐอเมริกา
 
              ในหนึ่งปีที่ผ่านมา ทัศนคติของรัฐบาลญี่ปุ่นและคนญี่ปุ่นต่อต่างประเทศและคนต่างชาติมีแนวโน้มดีขึ้น เป็นครั้งแรกคนญี่ปุ่นต้องยอมรับความช่วยเหลือจากต่างประเทศ ซึ่งประเด็นนี้ไม่เคยมีคนญี่ปุ่นคนใดคิดมาก่อนว่าจะเกิดขึ้นในชั่วชีวิตนี้ ตอนแรกคนญี่ปุ่นรู้สึกอายต้องมารับความช่วยเหลือจากต่างประเทศ ที่ผ่านมา ญี่ปุ่นเป็นผู้ให้ความช่วยเหลือมาโดยตลอดในฐานะเป็นประเทศร่ำรวย ให้ความช่วยเหลือแบบให้เปล่ามากที่สุดในโลก
 
              จึงไม่แปลกใจ ตั้งแต่ปีนี้เป็นต้นไป นโยบายต่างประเทศญี่ปุ่นจะเพิ่มความสนิทสนมให้แก่ประเทศในเอเชีย-แปซิฟิกมากขึ้น โดยเฉพาะจีนและเอเชียอาคเนย์ จีนได้ให้ความช่วยเหลือญี่ปุ่นเช่นเดียวกับไทยและอาเซียน ส่วนไทยได้กลายเป็นประเทศอาเซียนที่ให้เงินบริจาคมากกว่าใครเพื่อนถึงหลายร้อยล้านบาท (ของบริจาคเป็นข้าวของไม่ค่อยมีผล เนื่องจากคนญี่ปุ่นกินอยู่ต่างกับคนไทย)
 
              การฟื้นฟูอย่างรวดเร็วทั้งทางด้านโครงสร้างและชีวิตจิตใจของคนญี่ปุ่นในหนึ่งปีที่ผ่านมา ทำให้ญี่ปุ่นและคนญี่ปุ่นเป็นคนมีความยืดหยุ่นมากขึ้นกว่าเดิม เพิ่มศักยภาพและสีสันการพัวพันของญี่ปุ่นในเวทีการเมืองสังคม