นักรบม้าเหล็กและชาตินิยม | คมชัดลึก

             "เดี๋ยวนี้ไม่ค่อยมีนักรบด้วยชีวิตจิตใจ ไม่ใช่ปราชญ์ ไม่ใช่นักรบ เป็นนักแสวงประโยชน์ทางการเมือง โดยฉกฉวยเวลา ฉกฉวยโอกาสเท่านั้นเอง ถ้าประเทศชาติมีแต่คนอย่างนี้ ตายห่า...สร้างชาติไม่ได้"
 
             คำพูดของ "อาจารย์โป๊ป" พนัสชัย ศุภมิตร เมื่อ 24 ปีที่แล้ว อาจโดนใจใครหลายคน และเหตุที่ผมต้องกลับไปค้นหาบทสัมภาษณ์เก่าๆ ของอาจารย์โป๊ป เพราะในการแสดงดนตรีของ TPO : Thailand Philharmonic Orchestra ภายใต้การนำของ รศ.ดร.สุกรี เจริญสุข เมื่อคืนวันศุกร์ ได้นำเอาผลงานเพลง "นักรบ" มาเล่นให้ป๋าเปรมฟังอีกครั้ง
 
             "นักรบ" คืออัลบั้มเพลงชุดแรกของ "วงม้าเหล็ก" นำโดย พนัสชัย ศุภมิตร ที่นักวิจารณ์ดนตรี พ.ศ.โน้น เรียกขานว่า "ม้าเหล็ก : นักรบที่ปฏิวัติการดนตรีในทศวรรษใหม่"
 
             คอเพลงรุ่นหลังคงไม่มีใครรู้จักอาจารย์โป๊ป แต่ผู้บริหารระดับสูงของแกรมมี่อย่าง กริช ทอมมัส และชาวคาราบาวทั้งวง ล้วนเป็นสานุศิษย์ทางดนตรีของอาจารย์โป๊ป
 
             ห้วงเวลาที่ พนัสชัย ศุภมิตร เดินทางไปศึกษาวิชาการดนตรีที่สหรัฐอเมริกา เป็นยุคตื่นตัวทางการเมืองของนักศึกษาอเมริกัน ซึ่งมีการเดินขบวนต่อต้านสงครามเวียดนามแทบทุกวัน เขาได้อ่านหนังสือแนวปรัชญาการเมือง การทหาร และประทับใจในหนังสือเล่มเล็กๆ ชื่อ "คำแถลงการณ์ของคอมมิวนิสต์" (The Manifesto Of The Communist Party)
 
             เมื่อกลับเมืองไทย อาจารย์โป๊ปกลับพบว่า "อุดมการณ์ชาตินิยม" คือทางออก จึงทำอัลบั้มเพลงชุดนักรบ โดยหวังผลทางการเมือง ไม่ใช่เพื่อการค้า
 
             นอกจากการสอนวิชาการดนตรี อาจารย์โป๊ปยังเป็น "ครูการเมือง" ให้นายทหารหนุ่มกลุ่มหนึ่ง ซึ่งมีอุดมการณ์ตรงกันคืออุดมการณ์ชาตินิยม และหนึ่งในนั้นคือ พ.อ.มนูญ รูปขจร (ยศและชื่อในขณะนั้น)
 
             อาจารย์โป๊ปเล่าเรื่องราวของ พ.อ.มนูญ ให้ลูกศิษย์ชื่อ "แอ๊ด คาราบาว" ฟังอยู่เสมอๆ ว่า ผู้การมนูญเป็นชายชาติทหารผู้เสียสละและไม่เคยทิ้งลูกน้อง ซึ่งแอ๊ดเข้าเรียนวิชาการทฤษฎีดนตรีกับอาจารย์โป๊ปในช่วงหลังเหตุการณ์กบฏยังเติร์ก 2524
 
             เมื่อรุ่นพี่ที่นับถือชักชวน "แอ๊ด" เข้าร่วมปฏิบัติการยึดอำนาจล้มรัฐบาล โดยการนำของ พ.อ.มนูญ เขาก็ตอบตกลงทันที เพราะศรัทธาในตัวผู้การม้าเหล็กมานานแล้ว
 
             9 กันยายน 2528 วงคาราบาวได้รับมอบหมายให้ไปเปิดการแสดงดนตรีที่เวทีสวนอัมพร ประสานกับกองกำลังทหารม้า ม.พัน.4 และทหารอากาศโยธินจำนวนหนึ่ง แต่ปรากฏว่า "ไอ้โม่ง" ไม่มาตามนัด ฝ่ายก่อการรัฐประหาร จึงถูกปราบจนแตกพ่ายไปในที่สุด
 
             หลังจากปีนั้น แอ๊ดยังให้ความช่วยเหลือ พ.อ.มนูญ ระหว่างลี้ภัยในต่างแดน ผ่านทางอาจารย์โป๊ป และเริ่มห่างหายกันไปในช่วงที่อาจารย์โป๊ปไปช่วยงานไกรศักดิ์ ชุณหะวัณ สมัยรัฐบาลชาติชาย
 
             "ไอ้โต้งบอก...ไอ้โป๊ป มึงเสียเวลาเปล่า ไอ้พวกนี้ไปไม่ได้อย่างที่มึงคิดหรอก สติปัญญามันมีจำกัด" อาจารย์โป๊ปพูดถึงวงคาราบาว และนี่เป็นอีกเหตุผลหนึ่งที่เขากับลูกศิษย์แยกทางกันเดิน
 
             เรื่องเล่าของผู้แต่งเพลงนักรบกับเหตุการณ์บ้านเมืองในอดีต อุดมการณ์ชาตินิยมยังไม่เจือจางไปจากสังคมไทย หากแต่เปลี่ยนรูปไปตามวันเวลา
 
             เราอาจคุ้นหูกับคำพูดอาจารย์โป๊ปที่โค้ดมาไว้ในบรรทัดแรก เหมือนมีคนก๊อบปี้ประโยคนั้นมาพูดผ่านจอทีวีดาวเทียมเมื่อวานนี้