สื่อออนไลน์ในวิกฤติน้ำ | คมชัดลึก

            ปรากฏการณ์น้ำท่วมใหญ่เป็นประวัติการณ์ของประเทศไทยขณะนี้ ถูกรายงานนาทีต่อนาที บนพื้นที่ของสื่อสังคมออนไลน์ มากกว่าสื่อกระแสหลัก ทั้งข้อมูลสดจากพื้นที่ ทั้งข่าวสารที่รายงานจากแหล่งต่างๆ ทั้งการประสานความช่วยเหลือไปยังจุดที่กล้องโทรทัศน์ไปไม่ถึง โดยเฉพาะเมื่อระบบสาธารณูปโภคพื้นฐาน ถนนหนทางถูกตัดขาด ช่องทางออนไลน์จึงเป็นประตูข่าวสารเพียงประตูเดียวที่ส่งผ่านข้อมูล ข่าวสารอย่างต่อเนื่อง นี่เป็นปรากฏการณ์ร่วมที่เกิดขึ้นในระยะไล่เลี่ยกันกับการทำหน้าที่ส่งผ่านข่าวสาร ความคิด ความเห็น ของสื่อสังคมออนไลน์ในเหตุการณ์โดมิโนดอกมะลิ ในกลุ่มประเทศอาหรับและแอฟริกาเหนือ กรณีธรณีพิบัติที่ญี่ปุ่น น่าเชื่อว่าสื่อสังคมออนไลน์ ไม่ว่าจะเป็นทวิตเตอร์ หรือเฟซบุ๊ก จะทวีความสำคัญมากขึ้น ด้วยการผลิตที่ใช้ต้นทุนต่ำ แต่สามารถผลิตงานที่หลากหลาย ฉับไว ทันสถานการณ์
   
          ในเหตุการณ์ธรณีพิบัติที่ญี่ปุ่น สื่อสังคมออนไลน์ได้กลายเป็นแหล่งชุมนุมของชาวออนไลน์ทั่วโลก ที่สามารถแจ้งข้อมูลอัพเดทของเพื่อนและครอบครัวในญี่ปุ่น รวมถึงส่งความระลึกถึงและสวดอำนวยพรให้พวกเขา ภายใต้ข้อความเชิญชวนหลากหลาย เช่น เพรย์ฟอร์เจแปน (prayforjapan), เจแปน (Japan), เจแปน เควก (Japanquake) และสึนามิ (tsunami) ทั้งสังคมชาวเน็ตและไมโครบล็อก ได้รับการตอบสนองเป็นอย่างดี จากการทวิตข้อความหลายพันข้อความต่อวินาที นักวิเคราะห์จาก เคอร์เรนซ์ อนาลีซิส ให้ความเห็นว่า ในขณะที่เทคโนโลยีอย่างอื่น โดดเดี่ยวเราจากสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ก็มีโซเชียลเน็ตเวิร์ก ที่เป็นเครื่องมือที่แสดงศักยภาพในการผนึกกำลังในฐานะเพื่อนมนุษย์และทำให้เราได้ยึดแนวทางปฏิบัติโดยเห็นแก่ประโยชน์ของผู้อื่นเป็นที่ตั้ง และแสดงความเห็นใจเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน นั่นคือจิตอาสา ที่พบในสื่อสังคมออนไลน์วันนี้
   
          ชุมชนทวิตภพ เฟซบุ๊ก ได้เข้าร่วมในความพยายามช่วยเหลือผู้ประสบภัย ด้วยการโพสต์ข้อความที่หลากหลาย ตั้งแต่เบอร์โทรศัพท์ฉุกเฉิน เบอร์โทรศัพท์ขอความช่วยเหลือ รายชื่อศูนย์พักพิงสำหรับผู้ไร้ที่อยู่อาศัย มีบางคนลงทุนให้ที่พัก ผู้ประสบภัย แจกอาหาร น้ำดื่มและมีโทรทัศน์ให้ดู ไทยฟลัดดอทคอม ของนายปรเมศวร์ มินศิริ ซึ่งแยกตัวออกมาจาก ศูนย์ปฏิบัติการช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วม(ศปภ.) เพราะภัยแดง เป็นตัวอย่างที่ใช้สื่อออนไลน์ สื่อสังคมออนไลน์ อย่างคึกคักและได้ผล พวกเขาเข้าถึงความเดือดร้อนของชาวบ้านได้อย่างจริงจัง ในขณะที่คนจำนวนมาก เฝ้าอยู่หน้าจอเพื่อติดตามเหตุการณ์ล่าสุดในสื่อออนไลน์ เหมือนทุกสิ่งทุกอย่างที่เกิดขึ้น อยู่ตรงหน้านี่เอง
   
          ในเวลาที่ ศปภ.กลายเป็นไม้หลักปักเลน การบริหารจัดการภายในสับสน ยุ่งเหยิง มีประชาชนที่เป็นมวลชนของคนเสื้อแดงเท่านั้น ที่ยังได้รับประโยชน์ และมีความหวังจะพึ่งพาได้ แต่คนส่วนใหญ่พึ่งตนเอง และความช่วยเหลือในหลายรูปแบบของคนในเครือข่ายสื่อสังคมออนไลน์ แทบไม่ต้องค้นหาคำอธิบายว่า เหตุใด ยอดขายหนังสือพิมพ์จึงตกต่ำอย่างต่อเนื่อง ไม่เว้นแม้แต่หนังสือพิมพ์ที่ได้เคยชื่อว่าเป็นยักษ์ใหญ่ในวงการ หนังสือพิมพ์จำนวนมากไปไม่ถึงคนอ่าน แม้จะแปลงเป็นพีดีเอฟ แต่การเข้าถึงก็ยังน้อยกว่า ฉะนั้น ในขณะที่ภายในโรงงานอุตสาหกรรมข่าว คนงานนับพันกำลังก้มหน้าก้มตาผลิตข่าวอย่างเอาเป็นเอาตาย ด้วยต้นทุนที่สูงลิ่ว แต่คนเพียงหนึ่งคน ที่แทบไม่ได้มีค่าใช้จ่ายเลย กลับทำหน้าที่นั้นได้เท่ากันหรือมากกว่า และคนคนนั้นจะกลายเป็นสื่อกระแสหลักอีกไม่นานวัน