ปรากฏการณ์ประสงค์ วิสุทธิ์ | คมชัดลึก

          การพ้นจากสภาพพนักงานบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) ของนายประสงค์ เลิศรัตนวิสุทธิ์ หรือประสงค์ วิสุทธิ์ ตำแหน่งสุดท้าย บรรณาธิการเฉพาะกิจ สำนักพิมพ์มติชน หลังจากที่ทำงานสร้างชื่อเสียงให้องค์กรนี้มายาวนาน 26 ปี อาจเป็นเรื่องปกติธรรมดาเรื่องหนึ่งในกิจการที่ต้องมีการปรับเปลี่ยน โยกย้ายพนักงาน หรือเลิกจ้าง หรือลงโทษปลดออก ให้ออก แล้วแต่กรณี ซึ่งก็เป็นเรื่องภายใน เป็นความสัมพันธ์ระหว่างนายจ้างกับลูกจ้าง ทั้งในเชิงความสัมพันธ์ส่วนตัว และความสัมพันธ์ในเชิงกฎหมายแรงงาน ที่ต่างก็มีพันธกรณีซึ่งกันและกัน หากแต่ถ้าเขาไม่ใช่นายประสงค์ เลิศรัตนวิสุทธิ์ ที่ได้การยอมรับว่าเป็นนักข่าวที่ทำข่าวเชิงสืบสวนสอบสวนอันดับหนึ่งของประเทศไทย ผู้ที่ทำให้บัลลังก์ทักษิณสั่นคลอน ผู้ที่กำลังสร้างปมปัญหาให้ว่าที่นายกรัฐมนตรีคนใหม่ของไทย เรื่องราวของประสงค์ วิสุทธิ์ ย่อมไม่มีคุณค่าควรใส่ใจ

           นายประสงค์ เลิศรัตนวิสุทธิ์ จบปริญญาตรีคณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และเป็นนิติศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เริ่มงานเป็นผู้สื่อข่าว หนังสือพิมพ์ มติชนรายวัน เมื่อเดือนตุลาคม 2526 จากนั้นได้รับการแต่งตั้งในตำแหน่งบริหาร ปี 2541 บรรณาธิการบริหาร หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจ ปี 2544 บรรณาธิการบริหาร หนังสือพิมพ์มติชน รายวัน ปี 2545 รองบรรณาธิการอำนวยการ หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน จนถึงตำแหน่งสุดท้ายบรรณาธิการเฉพาะกิจ สำนักพิมพ์มติชน ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงสภาพการจ้างในตำแหน่งที่ต่ำลง ในแง่ผลงานข่าว นายประสงค์ เลิศรัตนวิสุทธิ์ มีผลงานข่าวที่ได้รับรางวัลข่าวยอดเยี่ยมจากมูลนิธิอิศรา อมันตกุล หลายรางวัล รวมทั้งข่าวผ่าเครือข่ายเอื้อประโยชน์ชินวัตร ขายหุ้น 73,000 ล้าน

           ฉะนั้น ปรากฏการณ์ประสงค์ วิสุทธิ์ จึงไม่เพียงเป็นเรื่องการบริหารทรัพยากรมนุษย์ขององค์กรธุรกิจ องค์กรหนึ่งเท่านั้น หากยังมีนัยสำคัญถึงการแทรกแซง และคุกคามสื่อ โดยผ่านการเป็นเจ้าของหรือการถือครองหุ้นส่วนใหญ่ของกิจการสื่อนั้นด้วย  และหากเชื่อในปรัชญาที่ว่าการคุกคามสื่อ คือการคุกคามประชาชน ไม่ว่าประชาชนจะได้ตระหนักถึงความข้อนี้หรือไม่ นี่นับว่าเป็นสัญญาณอันตรายในสิทธิเสรีภาพ การแสดงความคิดเห็นของสื่อทั้งระบบ นพ.บุรณัชย์ สมุทรักษ์ รักษาการโฆษกพรรคประชาธิปัตย์ ตั้งข้อสังเกตกรณีบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) เลิกจ้างนายประสงค์ เลิศรัตนวิสุทธิ์  ที่เคยมีผลงานค้นคว้าข้อมูลเชิงลึก ตรวจสอบรัฐบาลทุกสมัยว่า หลายฝ่ายตั้งข้อสังเกตว่าเกิดจากการแทรกแซงทางการเมืองหรือไม่

           กิจการสื่อนั้น มีทั้งบทบาทในเชิงอุดมการณ์ ซึ่งหากนิยามว่ามีลักษณะการดำเนินกิจการแบบอุตสาหกรรม คือการต้องลงทุนสูง ผลิตเป็นจำนวนมาก ก็เป็นการผลิตสินค้าสาธารณะ หรือ public goods มีความรับผิดชอบต่อสังคม และมุ่งต่อประโยชน์สาธารณะเป็นสำคัญ ในขณะเดียวกันกิจการสื่อก็มีบทบาทในฐานะองค์กรธุรกิจ ที่ต้องมีกำไร ขาดทุน มุ่งประโยชน์ต่อเจ้าของกิจการ และผู้ถือหุ้น บทบาทประการหลังนี้จะต้องได้รับการเกื้อหนุนทั้งทุนธุรกิจ และทุนรัฐ แปลว่า จะต้องสร้างความพึงพอใจให้ผู้มีอำนาจ ปรากฏการณ์ประสงค์ วิสุทธิ์ จะอธิบายสิ่งเหล่านี้อย่างไร