พศ.โคราช ฟันธง! เลือกตั้งรักษาการ "เจ้าอาวาสวัดสอยดาว" เป็นโมฆะ | คมชัดลึก

จากกรณีมีการจัดลงคะแนนเลือก "รักษาการเจ้าอาวาสวัดสอยดาว" บ้านสอยดาว ตำบลจันทึก อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา เพื่อแก้ไขปัญหาความขัดแย้งของชาวบ้าน 2 กลุ่มที่สนับสนุนพระภิกษุคนละรูป ส่งผลให้วัดแห่งนี้ ไม่มีผู้รักษาการเจ้าอาวาสมานานกว่า 5 ปี โดยผลการลงคะแนนจากผู้มาใช้สิทธิ 313 คน ปรากฏว่า "พระปลัดทองเพชร" ได้รับ 260 คะแนน "พระสมนึก" ได้รับ 36 คะแนน และมีบัตรเสีย 17 ใบ
 

29 มิ.ย. 2569 เมื่อเวลา 13.30 น. ดร.พรพนา แสนการุณ ผู้อำนวยการสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดนครราชสีมา เปิดเผยว่า การดำเนินการดังกล่าวไม่มีผลตามกฎหมาย เนื่องจากผู้ใหญ่บ้าน คณะกรรมการวัด หรือฝ่ายบ้านเมือง ไม่มีอำนาจจัดการเลือกตั้ง หรือแต่งตั้งผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส อำนาจดังกล่าวเป็นของคณะสงฆ์ตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์และกฎมหาเถรสมาคมเท่านั้น
 

ดร.พรพนา กล่าวว่า เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นสร้างความไม่สบายใจให้กับหลายฝ่าย ทั้งสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ผู้ว่าราชการจังหวัดนครราชสีมา และคณะสงฆ์ เนื่องจากเป็นประเด็นละเอียดอ่อนที่อาจกระทบต่อความรู้สึกของพุทธศาสนิกชน โดยย้ำว่าฝ่ายอาณาจักรไม่มีอำนาจแต่งตั้งหรือถอดถอนพระสงฆ์ การดำเนินการทุกขั้นตอนต้องเป็นไปตามพระธรรมวินัยและกฎมหาเถรสมาคม

ทั้งนี้ ยอมรับว่าในช่วงแรกเกิดความคลาดเคลื่อนจากความเข้าใจของเจ้าคณะตำบล ที่อนุญาตให้ผู้ใหญ่บ้านดำเนินการจัดการเลือกตั้งได้ แต่เมื่อมีการตรวจสอบข้อกฎหมายอย่างละเอียดแล้ว จึงได้มีคำสั่งลงวันที่ 27 มิ.ย. 2569 ให้ยุติการดำเนินการดังกล่าวก่อนวันจัดการเลือกตั้ง เนื่องจากไม่เป็นไปตามระเบียบของคณะสงฆ์
 

ผู้อำนวยการสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดนครราชสีมา ยืนยันว่า การลงคะแนนเลือกผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสครั้งนี้ถือว่าไม่มีผล และไม่สามารถใช้วิธีการลงคะแนนเสียง ยกมือ หรือทำประชามติ เพื่อคัดเลือกผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสได้โดยเด็ดขาด สำหรับการแต่งตั้งผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส จะเป็นอำนาจของเจ้าคณะตำบล ตามกฎมหาเถรสมาคม ฉบับที่ 19 พ.ศ. 2536 โดยจะพิจารณาจากรองเจ้าอาวาส หากไม่มีจึงพิจารณาผู้ช่วยเจ้าอาวาส และหากไม่มีอีก จึงสามารถแต่งตั้งพระภิกษุรูปอื่นที่มีความเหมาะสมให้ปฏิบัติหน้าที่ ก่อนรายงานตามลำดับชั้นไปยังเจ้าคณะอำเภอและเจ้าคณะจังหวัด
 

อย่างไรก็ตาม ชาวบ้าน ผู้นำชุมชน และหน่วยงานในพื้นที่ ยังสามารถเสนอข้อมูลเกี่ยวกับคุณสมบัติ ความประพฤติ และความเหมาะสมของพระภิกษุแต่ละรูปให้คณะสงฆ์ใช้ประกอบการพิจารณาได้ แต่เป็นเพียงข้อมูลประกอบการตัดสินใจ ไม่ใช่การให้อำนาจฝ่ายบ้านเมืองเข้ามาเลือกหรือแต่งตั้งพระสงฆ์
 

ขณะนี้ สำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดนครราชสีมา อยู่ระหว่างรวบรวมข้อเท็จจริงทั้งหมด เพื่อจัดทำรายงานเสนอผู้อำนวยการสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ และผู้ว่าราชการจังหวัดนครราชสีมา พร้อมประสานคณะสงฆ์และเจ้าคณะผู้ปกครองสงฆ์ทุกระดับ รวมทั้งขอความร่วมมือนายอำเภอ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และผู้นำท้องที่ ให้ปฏิบัติหน้าที่ภายใต้กรอบอำนาจตามกฎหมาย เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนในลักษณะเดียวกันอีก
 

ย้ำว่า ประเทศไทยไม่เคยมีแนวปฏิบัติให้ประชาชนหรือฝ่ายบ้านเมืองจัดการเลือกตั้งเจ้าอาวาสหรือผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาส เพราะการปกครองคณะสงฆ์เป็นอำนาจของคณะสงฆ์ตามกฎหมายมาโดยตลอด และยืนยันว่าการแต่งตั้งผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดสอยดาวจะดำเนินการตามขั้นตอนของคณะสงฆ์อย่างถูกต้อง โดยคำนึงถึงความเหมาะสมของพระภิกษุผู้ได้รับการแต่งตั้งเป็นสำคัญ