ตำนานการเมืองอีสานจากไปอีกคน “ประจวบ ไชยสาส์น” อดีต ส.ส.อุดรธานี และอดีตรัฐมนตรีหลายสมัย คนรุ่นหลัง มักจำได้แค่ภาพนักการเมืองผิวหมึก ฉายา “อีดี้อีสาน” หรือ “อีดี้จวบ”

 

 

          หลายคนคงนึกไม่ถึงว่า ประจวบ ไชยสาส์น คือผู้สร้างปรากฏการณ์ “คนอีสานรัก ปชป.” ในช่วงการเลือกตั้งทั่วไป ปี 2529 และปี 2531 


          อาคาร “มูลนิธิไชยสาส์น” ริมถนนมิตรภาพขอนแก่น-อุดรธานี ฝั่งขาเข้าเมือง ที่โค้งสล็อต เลขที่ 125 หมู่ 2 บ้านดงเรือง ต.ผาสุก อ.กุมภวาปี ซึ่งเป็นฐานที่มั่นทางธุรกิจและการเมืองของประจวบ

 

 

 

กรณี 'อีดี้จวบ' คนอีสานไม่รัก ปชป. 

 


          ที่นี่ คือที่ตั้งของบริษัทจัดหางาน สล็อต ส่งคนงานไปตะวันออกกลางมากที่สุด เมื่อปี 2522-2526 ธุรกิจที่ทำให้ประจวบ กลายเป็นเศรษฐีซาอุดรฯ คนแรกๆ


          ที่นี่ คือศูนย์อำนวยการการเลือกตั้งของประจวบ ในการเลือกตั้งปี 2526 สังกัดพรรคชาติไทย ก่อนจะย้ายมาอยู่พรรคประชาธิปัตย์


          ในอดีต ต.พันดอน เป็นตำบลที่มีขนาดใหญ่ ที่ทำการอำเภอกุมภวาปี ก็ตั้งอยู่ในเขต ต.พันดอน และต่อมา แยกออกเป็น 2 ตำบลคือ ต.ผาสุก และ ต.เสอเพลอ


          ฉะนั้น ประจวบ ไชยสาส์น ลูกชายกำนันทอง แห่ง ต.พันดอน จึงได้มีโอกาสมาเรียนหนังสือในกรุงเทพฯ ประจวบจบรัฐศาสตร์ ธรรมศาสตร์ ปี 2509 ในยุคเผด็จการครองเมือง


          เมื่อรัฐบาลถนอม เตรียมการให้มีการเลือกตั้งปี 2512 กลุ่มปัญญาชนคนรุ่นใหม่ ได้รวมตัวกันจัดตั้ง “พรรคแนวประชาธิปไตย” มีหัวหน้าพรรคคือ ไพฑูรย์ เครือแก้ว ณ ลำพูน และประจวบเข้าร่วมเป็นกรรมการบริหารพรรค แต่ประจวบไม่ได้ลงเลือกตั้ง ส.ส.คราวนั้น

 

 

 

กรณี 'อีดี้จวบ' คนอีสานไม่รัก ปชป. 



          หลัง 14 ตุลา มีการเลือกตั้งต้นปี 2518 ลูกชายกำนันทองแห่งกุมภวาปี ลงสนามการเมืองครั้งแรกในสีเสื้อพรรคสังคมชาตินิยม ได้แค่ 6 พันคะแนน ไม่ได้รับการเลือกตั้ง


          ช่วงปี 2522 ตลาดแรงงานในตะวันออก กลายเป็นขุมทองของนักจัดงาน และคนอีสาน ประจวบประสบความสำเร็จจากธุรกิจส่งออกคนงาน ชื่อของ “สล็อต” เป็นที่พึ่งที่หวังของคนอุดรธานี เมื่อประจวบลงสนามเลือกตั้งปี 2526 จึงชนะด้วยคะแนนเสียงท่วมท้น


          เลือกตั้งปี 2529 ประจวบย้ายมาสังกัดพรรคประชาธิปัตย์ และเป็นแม่ทัพอีสานเหนือ สามารถนำธงสีฟ้าปักลงในหลายจังหวัด จนชื่อเสียงของ “อีดี้อีสาน” โดดเด่นขึ้นมาทันที


          วันที่ 10 มกราคม 2530 เลือกหัวหน้าพรรค ปชป.คนที่ 4 พิชัย รัตตกุล ชนะเฉลิมพันธ์ ศรีวิกรม์ ต่อมา  เฉลิมพันธ์แยกไปตั้งพรรคประชาชน ซึ่งประจวบก็อยู่ในกลุ่ม ส.ส.ที่สนับสนุนพิชัยเป็นหัวหน้าพรรค


          เลือกตั้งปี 2531 “อีดี้จวบ” นำทัพ ปชป.อีสาน ลุยเลือกตั้งเต็มที่ เขาวาดฝันจะเป็นเลขาธิการพรรค ปชป. และผลเลือกตั้งก็สมดังใจหวัง ปชป.ได้ ส.ส.อีสานมาเป็นกอบเป็นกำ เฉพาะอุดรธานี ปชป.ได้ ส.ส. 7 คน จากทั้งหมด 12 คน 


          วันที่ 26 มกราคม 2534 มีการเลือกตั้งหัวหน้าพรรค และกรรมการบริหารพรรคชุดใหม่ คู่ชิงมีอยู่ 2 ทีมคือ ทีมชวน หลีกภัย หัวหน้าพรรค และ พล.ต.สนั่น ขจรประศาสน์ เลขาธิการพรรค ส่วนอีกทีมหนึ่ง มารุต บุนนาค  หัวหน้าพรรค และ ประจวบ ไชยสาส์น เลขาธิการพรรค


          ผลปรากฏว่า กลุ่มสะตอสามัคคีชนะ ชวนเป็นหัวหน้าพรรค ปชป.คนที่ 5 แต่ที่เซ็งสุดชีวิตคือ ส.ส.อีสานส่วนใหญ่ที่เทคะแนนให้อาจารย์มารุต ด้วยหวังที่จะดัน “อีดี้จวบ” เป็นเลขาธิการพรรค


          ความปราชัยในพรรค ปชป. ส่งผลให้อดีต ส.ส.อีสานจำนวนหนึ่งย้ายไปสังกัดพรรคสามัคคีธรรม และพรรคความหวังใหม่ ในการเลือกตั้ง 2535/1 แต่ประจวบ ในฐานะรองหัวหน้าพรรคยังเป็นขุนพลอีสาน ปชป.อยู่ 


          ก่อนการเลือกตั้ง 2535/2 ประจวบตัดสินใจโบกมือลา ปชป. มาร่วมงานกับ พล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ สร้างพรรคชาติพัฒนา แม้หลังเลือกตั้ง ชวน หลีกภัย จะเป็นนายกรัฐมนตรี แต่สนามอีสาน ปชป.หดหายไปเยอะ และเลือกตั้งปี 2539 ปชป.อีสานก็เหลืออยู่แค่ 2-3 จังหวัด 


          คนอีสานเริ่มมองว่า ปชป.คือ สะตอสามัคคี กี่ปีกี่ชาติ โครงสร้างการนำพรรคก็อยู่ในมือคนใต้ และไม่เคยเหลียวแลคนอีสาน 


          เมื่อทักษิณ ชินวัตร มาพร้อมนโยบายประชานิยม คนอีสานจึงเทใจเลือกไทยรักไทย และหันหลังให้ ปชป.จนตราบเท่าทุกวันนี้