"ณัฐชา" แฉผล DNA ปลากระป๋อง ที่แท้ "ปลาหมอคางดำ" จ่อเอาผิดข้าราชการเอื้อเอกชน | คมชัดลึก

จากกรณีไวรัลในโซเชียล มีผู้ออกมาร้องเรียนว่าปลากระป๋องยี่ห้อหนึ่ง เนื้อปลามีลักษณะคล้ายปลาหมอคางดำ  ต่อมาหน่วยงานภาครัฐดำเนินการตรวจพร้อมกับออกมายืนยันว่าเป็นปลานิล 

 

ล่าสุด 14 พ.ค. 2569 นายณัฐชา บุญไชยอินสวัสดิ์ สส.บัญชีรายชื่อพรรคประชาชน พร้อมหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง แถลงผลตรวจ DNA ปลากระป๋องว่า ตนได้นำปลากระป๋องที่ได้รับจากประชาชนไปตรวจในหน่วยงานภาครัฐ หลายแห่งที่อยู่ภายใต้กระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม (อว.) แต่ได้รับการประสานกลับมาว่าไม่สามารถตรวจสอบให้ได้ เนื่องจากมีผู้บริหารมองว่าเป็นประเด็นทางการเมือง 
 

จากนั้นจึงขอความร่วมมือไปยังไบโอไทย (BIOTHAI) เพื่อประสานส่งตรวจที่ศูนย์ความเป็นเลิศนานาชาติวิทยาศาสตร์และนวัตกรรม อาหารทะเล มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ผลตรวจออกมายืนยันว่า ปลากระป๋องจากโรงงานในพื้นที่จังหวัดสมุทรสงคราม ซึ่งเป็นปลากระป๋องที่ไม่ได้เป็นข่าวนั้นพบว่าเป็นปลานิล ส่วนอีกตัวอย่างเป็นปลากระป๋องจากโรงงานที่ปรากฏเป็นข่าว ในพื้นที่จังหวัดสมุทรสาคร ที่กรมประมงและสคบ. ลงพื้นที่ไปตรวจอายัดไว้และมีผลยืนยันก่อนหน้านี้ว่าเป็นปลานิลนั้น 

 

แต่ผลตรวจแลปซึ่งใช้การนำชิ้นปลา 3 ชิ้น ตรวจพิสูจน์ 3 แบบ ยืนยัน 8 ครั้ง ตรงกับ DNA Bank ที่กรมประมงเก็บไว้เป็น ตรงกันว่าเป็น "ปลาหมอคางดำ"
 

 

นายณัฐชา กล่าวต่อว่า ช่วงปีที่ผ่านมากรมประมง กวาดล้างปลาหมอคางดำโดยใช้งบประมาณการยางไปซื้อมาหลายล้านกิโลกรัม และบอกกับประชาชนว่าไปทำน้ำหมัก ไปทำปุ๋ย ผ่านมาหนึ่งปี กลับพบปลาว่าไปอยู่ในปลากระป๋อง เรื่องนี้จึงต้องตามต่อและต้องดำเนินการกับคนที่เกี่ยวข้อง ในฐานะละเว้นปฏิบัติหน้าที่ และหลังจากที่ทราบรายละเอียดข้อมูลทั้งหมดวันนี้ 

 

ตนจะส่งเรื่องไปยัง รมว.เกษตรฯ เพื่อสอบถามว่าจะรับผิดชอบอย่างไร ในฐานะที่ข้าราชการใต้กำกับดูแลไปยืนยันให้เอกชนว่าหัวเด็ดตีนขาดอย่างไรก็ไม่ใช่ จึงมีความสงสัยว่าทำไมต้องเร่งรัดไปยืนยันเพื่อตัดตอนกระบวนการเหล่านี้ ตนจะติดตามเรื่องนี้ในสภาผู้แทนราษฎร ในกรรมาธิการ 

 

ทั้งนี้ สถานการณ์ปลาหมอคางดำในขณะนี้รุนแรงกว่าปีที่ผ่านมา 2-3 เท่าตัว แต่วิธีการของกรมประมงกลับไม่มีทิศทาง งบประมาณปี 2570 ไม่มีแม้แต่บาทเดียวที่เขียนเงื่อนไขว่า จะแก้ไขหรือกำจัดปัญหาปลาหมอคางดำ เป็นเพราะอะไร ทำไมเรื่องนี้จึงมองว่าไม่ใช่ปัญหาของประชาชน ทั้งที่เป็นการซ้ำเติมเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอย่างมาก

 

ด้าน น.ส.ปรกชล อู๋ทรัพย์ ผู้ประสานงานเครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช กล่าวว่า Thai-PAN ผลตรวจปลากระป๋องด้วยวิธีการ DNA มินิบาร์โค๊ดดิ้ง ยืนยันว่า ปลากระป๋องยี่ห้อปิ่นทองจากสมุทรสงคราม เป็นปลานิล ระดับควมเชื่อมั่น สอดคล้องอยู่ที่ 99.03 - 99.35% ส่วนยี่ห้อดอกตันหยง ของบริษัทศรีรุ้งงาม เป็น ปลาหมอคางดำ

ด้านนายวิฑูรย์ เลี่ยนจำรูญ เลขาธิการมูลนิธิชีววิถี กล่าวว่า ที่เราตรวจสอบเพื่อสร้างความมั่นใจให้ประชาชนต่ออาหารที่บริโภค ให้รู้ที่มาของวัตถุดิบที่แท้จริง และเพื่อทำความเข้าใจสถานการณ์การนำปลาหมอคางดำ ซึ่งเป็นพันธุ์ต่างถิ่นรุกรานมาใช้ประโยชน์ เพราะการแพร่ระบาดยังไม่ยุติ หากข้อมูลที่เปิดเผยยังคลุมเครือ ไม่ครบถ้วน อาจส่งผลกระทบทั้งต่อระบบนิเวศน์และความเชื่อมั่นของผู้บริโภค ซึ่งผลแลปของศูนย์ความเป็นเลิศฯ ทำให้มีข้อเสนอถึงหน่วยงานรัฐอย่างน้อย 3 ประเด็น 

 

1.ขอให้กรมประมงและสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ทบทวนกระบวนการและวิธีการตรวจสอบ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชน เปิดเผยผลตรวจสอบทางวิทยาศาสตร์อย่างโปร่งใส เพราะเรื่องนี้ส่งผลต่อความน่าเชื่อถือของหน่วยงาน ทั้งนี้ เข้าใจว่าการดำเนินงานอาจอยู่ภายใต้แรงกดดันทางการเมือง แต่เรื่องนี้สำคัญเกินกว่าจะไม่เปิดเผยข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์ต่อสาธารณะ

2. ขอเรียกร้องให้ อย. และกรมประมง ตรวจสอบซ้ำปลากระป๋องที่อายัดไว้กว่า 10,000 กระป๋อง โดยคาดว่าผลจะไม่แตกต่างจากผลตรวจของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และให้ขยายผลตรวจไปยังโรงงานปลากระป๋องอื่นๆ และ ผลิตภัณฑ์อาหารอื่นๆ ด้วย เพราะอาจมีการนำปลาหมอคางดำไปทำผลิตภัณฑ์อื่น

3.ปัจจุบันปลาหมอคางดำยังคงเป็นชนิดพันธุ์ต่างถิ่นรุกรานที่ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศและอาชีพของประชาชน และมีแนวโน้มแพร่กระจายไปยังพื้นที่อื่น เช่น ฝั่งอันดามันและทะเลสาบสงขลา ดังนั้นต้องมีเป้าหมายชัดเจนในการลดจำนวนและควบคุมการแพร่ระบาด ไม่ใช่เพื่อส่งเสริมการใช้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจโดยละเลยปัญหาสิ่งแวดล้อม

 

ด้าน น.ส.บุญยืน ศิริธรรม ประธานสภาองค์กรของผู้บริโภค กล่าวว่า การนำปลาหมอคางดำมาเป็นปลากระป๋องผู้บริโภคไม่ได้เดือดร้อน เพราะปลาก็กินได้เหมือนกัน แต่ควรระบุให้ตรงว่าเป็นปลาหมอคางดำ ถ้าระบุใช้ปลาซาดีนก็บอกว่าเป็นปลาซาดีน แต่หน่วยงานอย่าง อย. เรียกเก็บไปกว่าหมื่นกระป๋องกลับไม่ตรวจสอบ ได้งบน้อยหรืออย่างไร 

 

ส่วนอธิบดีกรมประมง เป็นถึงอธิบดีกลับออกมาการันตีว่าเป็น "ปลานิล" ก่อนที่จะมีการตรวจสอบ พูดเรื่องไม่จริง สร้างความไม่น่าเชื่อถือให้ประชาชน ไม่เข้าใจว่าทำเพื่ออะไร และสะท้อนถึงความไม่รู้จักปลา หากภาคประชาชนไม่ขยับ หน่วยงานรัฐก็ไม่ขยับ ไม่สนใจ ทั้งๆที่ ผิด พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค ชัดเจน ดังนั้นเมื่อผลตรวจยืนยันเช่นนี้ จะต้องตามต่อถึงที่มาและลงโทษ 

ทั้งนี้ตนขอฝากไปถึงรัฐบาลว่า สภาผู้บริโภคเห็นปัญหาเรื่องอาหารไม่ปลอดภัยเยอะ เช่น ปัญหาน้ำมะพร้าว อย. ตรวจไม่ได้ เพราะไม่มีมาตรฐานน้ำมะพร้าวแท้ ทั้งๆ ที่ประเทศไทยมีมะพร้าวจำนวนมาก ดังนั้นจึงได้มีการเสนอกฎหมาย พ.ร.บ.อาหารปลอดภัย ฉบับใหม่เพราะอาหารไม่ปลอดภัยเลยมาแล้ว 2 ปี พ.ร.บ. ฉบับเก่าล้าสมัยไม่ทันต่อเหตุการณ์ มีบทลงโทษน้อย

 

เมื่อถามว่า เนื่องจากผลตรวจของกรมประมง กับผลแลปที่นำมาแถลงวันนี้ไม่ตรงกัน ดังนั้นจะมีการตรวจแลปที่ 3 เพื่อยืนยันผลหรือไม่ว่าแท้จริงแล้วเป็นปลาอะไร นายณัชชา กล่าวว่า จากการสอบถามอย่างไม่เป็นทางการกับทางกรมประมง เขายืนยันว่า การพิสูจน์ทราบเบื้องต้นว่าเป็นปลานิลนั้น ไม่ได้มีการพิสูจน์ถึงดีเอ็นเอ และไม่ได้ใช้แลป คาดว่าเป็นการพิสูจน์อัตลักษณ์เบื้องต้น ประเมินก้าง ประเมินหนัง ประเมินเนื้อ หรือต่างๆ แต่ง่ายๆ คือมีการอายัดปลากระป๋องไว้กว่า 1.3 หมื่นกระป๋อง ดังนั้น สามารถนำมาตรวจสอบซ้ำได้ โดยวิธีการอะไรก็แล้วแต่ ให้ยืนวันว่ามี DNA ตรงกับ  DNA Bank ที่กรมประมงมีอยู่หรือไม่ หรือมีความคาดเคลื่อนมากน้อยแค่ไหน

เมื่อถามต่อว่า กรณีที่กรมประมงดำเนินการเพียงตรวจอัตลักษณ์แล้ว ยืนยันผลเลยว่าเป็นปลานิล โดยไม่ได้มีการตรวจลึกถึง DNA มองว่าเป็นเพียงความสะเพร่า หรือจงใจที่จะให้ข้อมูลเท็จหรือไม่ นายณัชชา กล่าวว่า ความบกพร่องนั้นชัดเจน เพราะตอนนั้นประชาชนตั้งคำถามตัวโตๆว่า ข้อมูลท่านจะคาดเคลื่อนจริงเท็จอย่างไร ต้องมีเอกสารยืนยันชัดเจนก่อนจะมานำเสนอ ซึ่งวันนั้นเรามีการทวงถามว่า ท่านตรวจด้วยวิธีการใด แต่กลับไม่มีการเปิดเผย มีแค่การระบุว่าตรวจแล้ว ไม่เป็นประเด็น มีเพียงการแจ้งไม่ตรงสลากอย่างเดียว จบ นี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นขณะนั้น

 

“ดังนั้นผมถึงถามว่า วันนี้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรฯ ทราบแล้วหรือยัง มีกระบวนการดำเนินการอย่างอื่นแล้วหรือยัง และหลังผมดำเนินการส่งเอกสารข้อมูลต่างๆ ให้แล้ว ท่านจะดำเนินการอย่างไร” นายณัฐชา กล่าว

 

นายณัฐชา ยังกล่าวว่า ส่วนของหน่วยงานที่เราจะมีการส่งดำเนินคดีนั้น เบื้องต้นมีทั้งกรมประมง กระทรวงเกษตรฯ และอาจรวมถึงสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ที่ร่วมกันแถลงยืนยันว่าปลาที่ใช้ทำปลากระป๋องนั้นคือปลาหมอคางดำ