เจาะปมร้อน! MOU 44 คืออะไร? มรดกยุคทักษิณถึงคิว "นายกหนู" ฉีกทิ้ง? ไม่สนเขมร | คมชัดลึก

 

กลายเป็นประเด็นการเมืองที่ร้อนแรงที่สุดในขณะนี้ เมื่อรัฐบาลส่งสัญญาณชัดเจนเตรียมพิจารณายกเลิก "MOU 44" บันทึกความเข้าใจระหว่างไทย-กัมพูชา ว่าด้วยพื้นที่อ้างสิทธิทับซ้อนทางทะเล (Overlapping Claims Area - OCA) ที่ยืดเยื้อมานานกว่า 2 ทศวรรษ ท่ามกลางกระแสวิพากษ์วิจารณ์เรื่องการรักษาอธิปไตยและการจัดสรรผลประโยชน์ทางพลังงาน

 

 

MOU 44 คืออะไร? ทำไมต้องสนใจ

MOU 44 หรือ บันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือในการพัฒนาพื้นที่ทางทะเลที่ไทยและกัมพูชาอ้างสิทธิทับซ้อนกัน ลงนามเมื่อวันที่ 18 มิถุนายน 2544 ในสมัยรัฐบาล ทักษิณ ชินวัตร โดยมีสาระสำคัญ 2 ส่วนที่ต้องทำควบคู่กัน (Inseparable Package) 

• การปักปันเขตแดนทางทะเล: เจรจาลากเส้นเขตแดนให้ชัดเจน
• การพัฒนาพื้นที่ร่วมกัน (Joint Development Area - JDA): ขุดเจาะปิโตรเลียม (ก๊าซธรรมชาติและน้ำมัน) มาแบ่งปันกัน
• พื้นที่เจ้าปัญหานี้มีขนาดราว 26,000 ตารางกิโลเมตร (หรือประมาณ 16 ล้านไร่) ในอ่าวไทย ซึ่งคาดการณ์ว่ามีมูลค่าทรัพยากรพลังงานมหาศาลมหาศาลหลัก "ล้านล้านบาท"

 

 

ชนวนเหตุเตรียม "ฉีก" และใช้กลไกโลกแทน

แม้ MOU 44 จะเป็นกรอบการเจรจาเดียวที่มีอยู่ แต่ฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยมองว่า "ไทยเสียเปรียบ" ตั้งแต่เริ่มต้น เพราะการยอมรับกรอบนี้เท่ากับยอมรับเส้นอ้างสิทธิของกัมพูชาที่ลากผ่าน "เกาะกูด" จ.ตราด ซึ่งขัดต่อหลักกฎหมายสากล ล่าสุด พล.ร.อ. ธาดาวุธ ทัดพิทักษ์กุล เสนาธิการทหารเรือ และ นายกรัฐมนตรี ให้ความเห็นสอดคล้องกันว่า ปัจจุบันกัมพูชาได้เข้าเป็นสมาชิก UNCLOS 1982 (อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล) แล้ว ทำให้ไทยสามารถเปลี่ยนจากการใช้ MOU 44 ที่ไม่มีความคืบหน้า มาใช้กลไกกฎหมายระหว่างประเทศที่สากลยอมรับในการเจรจาแทนได้ทันที

 

 

3 ข้อพิพาทที่เป็นเหตุผลของการยกเลิก

• เรื่องเกาะกูด: แม้ไทยจะยืนยันว่าเกาะกูดเป็นของไทย 100% ตามสนธิสัญญาสยาม-ฝรั่งเศส แต่เส้นที่กัมพูชาลากใน MOU 44 กลับผ่ากลางเกาะกูด ทำให้เกิดความกังวลเรื่องการสูญเสียอธิปไตยในอนาคต
• ความไม่คืบหน้า: ผ่านมา 25 ปี การเจรจาไม่เคยจบ เพราะต่างฝ่ายต่างไม่ยอมลดเส้นเขตแดนของตนเอง
• ความโปร่งใส: มีข้อครหาเรื่อง "ดีลลับ" หรือผลประโยชน์ทับซ้อนของนักการเมืองในการแบ่งปันทรัพยากรพลังงาน ทำให้สังคมเกิดความไม่ไว้วางใจ

 

ขณะนี้กระทรวงการต่างประเทศเตรียมนำเรื่องเข้าสู่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เพื่อพิจารณายกเลิก MOU 44 อย่างเป็นทางการ หาก ครม. มีมติเห็นชอบ ไทยจะเดินหน้าเจรจาภายใต้กรอบ UNCLOS ซึ่งจะเน้นหลักการแบ่งพื้นที่ตามกฎหมายทะเลโลกที่ชัดเจนกว่าเดิม  การประกาศยกเลิก MOU 44 ครั้งนี้ จึงไม่ใช้แค่การเปลี่ยนกระดาษสัญญา แต่เป็นการเปลี่ยน "ยุทธศาสตร์ชาติ" ในการปกป้องเขตแดนและขุมทรัพย์พลังงานในอ่าวไทย ที่คนไทยต้องจับตาดูแบบห้ามกระพริบตา!