กรมการปกครอง โต้ "ชวน" กล่าวอ้าง ใช้กลไก กำนัน/ผู้ใหญ่บ้าน ซื้อเสียง | คมชัดลึก

11 มี.ค. 2569 กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ออกเอกสารชี้แจง กรณีปรากฏข้อมูลข่าวสาร เมื่อวันที่ 6 มี.ค. 2569 ผ่านช่องทางวิทยุโทรทัศน์รัฐภา เกี่ยวกับการใช้กลไกมหาดไทย ตั้งแต่ผู้ว่าราชการจังหวัด นายอำเภอ ปลัดอำเภอ กำนัน และผู้ใหญ่บ้าน ซื้อเสียง โดยมีข้อเท็จจริง ดังนี้
 

นายชวน หลีกภัย อดีตนายกรัฐมนตรี ได้แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการทำงานของกลไกมหาดไทย โดยระบุว่าการบริหารราชการในระดับพื้นที่ของประเทศไทยอาศัยโครงสร้างการปกครองท้องที่ ซึ่งมีกำนัน และผู้ใหญ่บ้าน เป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมโยงนโยบายของภาครัฐกับประชาชนในระดับหมู่บ้าน และระดับตำบล
 

ทั้งนี้ ได้มีการตั้งข้อสังเกตถึงบทบาทและอิทธิพลของกลไกดังกล่าว ต่อระบบการเมืองและการบริหารราชการในระดับพื้นที่ ซึ่งอาจมีผลต่อทิศทางการดำเนินนโยบายของรัฐ จึงควรมีการพิจารณาแนวทางการบริหารจัดการให้เกิดความเหมาะสม โปร่งใส และสอดคล้องกับหลักธรรมาภิบาลในการบริหารราชการแผ่นดิน
 

กรมการปกครอง ขอชี้แจงว่า นับตั้งแต่พระราชกฤษฎีกายุบสภาผู้แทนราษฎรมีผลใช้บังคับ เมื่อวันที่ 12 ธ.ค. 2568 กระทรวงมหาดไทย โดยกรมการปกครอง ได้วางแนวทางการปฏิบัติตนในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและการออกเสียงประชามติของข้าราชและบุคคลากรในสังกัด เพื่อให้การเลือกตั้งดังกล่าวเป็นไปด้วยความเรียบร้อย สุจริตและเที่ยงธรรม ดังนี้

1. กระทรวงมหาดไทยได้มีหนังสือด่วนที่สุด ที่ มท 0310.4/ว 11609 ลงวันที่ 24 ธ.ค. 2568 แจ้งผู้ว่าราชการจังหวัดทกจังหวัด กำชับเจ้าหน้าที่ในสังกัดกระทรวงมหาดไทยทราบถึงความผิดและบทกำหนดโทษ ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 และพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2561 พร้อมทั้งให้ทุกจังหวัดดำเนินการประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนได้รับทราบ เพื่อป้องกันมิให้มีการกระทำอันเป็นความผิดตามกฎหมาย ทั้งนี้ ได้เน้นย้ำบทบาทของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ พึงปฏิบัติหน้าที่ว่างตัวเป็นกลางทางการเมืองอย่างเคร่งครัด
 

2. ในการสัมมนาเตรียมความพร้อมในการสนับสนุนการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เป็นการเลือกตั้งทั่วไปและการออกเสียงประซามติ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เมื่อวันที่ 14 ม.ค. 2569 ซึ่งมีผู้ว่าราชการจังหวัด ปลัดจังหวัด นายอำเภอ และผู้อำนวยการเขตในสังกัดกรุงเทพมหานคร เข้าร่วมสัมมนา โดยปลัดกระทรวงหาดไทยได้เน้นย้ำให้ข้าราชการและเจ้าหน้าที่ในสังกัดกระทรวงมหาดไทยทุกคน วางตัวเป็นกลางทางการเมืองทุกประเภท และกำกับดูแลการปฏิบัฏิบัติหน้าที่อย่างเคร่งครัด
 

ทั้งนี้ ข้าราชการทุกคนต้องยึดถือจรรยาบรรณของข้าราชการเป็นสำคัญ โดย "ห้ามใช้ทรัพยากรของรัฐ ตำแหน่งหน้าที่ หรือเวลาราชการ ไปเอื้อประโยชน์แก่ผู้สมัครรับเลือกตั้งหรือพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่งโดยเด็ดขาด" หากฝ่าฝืนจะมีโทษทางวินัยอย่างร้ายแรง

3. ในการสัมมนาผู้ปฏิบัติงานในการสนับสนุนการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เป็นการเลือกตั้งทั่วไปและการออกเสียงประชามติ ประจำปีงบประมาณาณ พ.ศ. 2569 ซึ่งมีผู้ช่วยจ่าจังหวัด และปลัดอำเภอผู้ปฏิบัติหน้าที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งเข้าร่วมสัมมนาฯ อธิบดีกรมการปกครองได้กำชับข้าราชการ และเจ้าหน้าที่ในสังกัดกรมการปกครอง รวมทั้งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ ตระหนักถึงบทบาทหน้าที่ในการปฏิบัติราชการด้วยความสุจริต เที่ยงธรรม และวางตัวเป็นกลางทางการเมืองในการเลือกตั้งทุกประเภท
 

 

สรุปได้ว่า กรณีที่นายชวน หลีกภัย อดีตนายกรัฐมนตรี ได้กล่าวอ้างถึงการกระทำดังกล่าวนั้น กรมการปกครองยังไม่เคยได้รับเรื่องร้องเรียน หรือปรากฏพยานหลักฐานใด ๆ ที่เกี่ยวข้องต่อกรมการปกครอง จึงเป็นเพียงคำกล่าวอ้างที่ยังไม่ปรากฏข้อเท็จจริง หรือพยานหลักฐานใดรองรับที่มีน้ำหนักเพียงพอให้รับฟังได้ และไม่อาจถือเป็นข้อกล่าวอ้างที่มีมูลข้อเท็จจริงรองรับในทางราชการแต่อย่างใด

 

อย่างไรก็ตาม กรมการปกครองขอขอบคุณต่อการหยิบยกประเด็นดังกล่าวขึ้นกล่าวอ้างต่อสาธารณะ ซึ่งอย่างน้อยก็เป็นการสะท้อนข้อห่วงใยในประเด็นการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่รัฐ โดยกรมการปกครอง จะได้นำข้อสังเกตตั้งกล่าวไปพิจารณาประกอบการกำหนดแนวทางและมาตรกาตรการกำกับดูแลการปฏิบัติหน้าที่ของข้าราชการและเจ้าหน้าที่ในสังกัดต่อไป

ทั้งนี้ หากปรากฏข้อเท็จจริงว่ามีข้าราชการหรือเจ้าหน้าที่ในสังกัดกระทรวงมหาดไทย หรือกรมการปกครองปฏิบัติหน้าที่หรือดำเนินการในลักษณะสนับสนุนพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่ง หรือสนับสนุนผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร โดยไม่วางตัวเป็นกลางทางการเมือง สามารถแจ้งเบาะแสได้ที่ สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ หรือศูนย์ดำรงธรรมกระทรวงมหาดไทย สายด่วน 1567 เพื่อดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงพร้อมดำเนินการทางวินัยและตามกฎหมายต่อไป