กรมธรณีฯ เร่งแก้ปม "อุทยานธรณีโลกสตูล" ถูกยูเนสโกแจกใบเหลือง เสี่ยงถูกเพิกถอน | คมชัดลึก

กรณีมีการตั้งคำถามถึงการดำเนินงานของรัฐบาลต่อสถานการณ์อุทยานธรณีโลกสตูล (Satun UNESCO Global Geopark) หลังได้รับสถานะใบเหลืองจากองค์การยูเนสโกในการประเมินซ้ำ 

14 พ.ย. 2569 นายนิพนธ์ อธิบดีกรมทรัพยากรธรณี ยืนยันกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไม่ได้นิ่งนอนใจต่อปัญหาดังกล่าว โดยได้เร่งขับเคลื่อนการแก้ไขร่วมกับจังหวัดสตูลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างต่อเนื่อง ทั้งการปรับโครงสร้างบริหารจัดการให้มีความถาวร และบูรณาการความร่วมมือทุกภาคส่วน เพื่อให้เป็นไปตามข้อเสนอแนะของยูเนสโกและรักษาสถานะอุทยานธรณีโลกของประเทศไทย

อุทยานธรณีโลกสตูลได้รับการรับรองจากองค์การยูเนสโกเมื่อวันที่ 17 เมษายน 2561 ครอบคลุมพื้นที่ 4 อำเภอ ได้แก่ อำเภอทุ่งหว้า อำเภอมะนัง อำเภอละงู และอำเภอเมืองสตูล มีพื้นที่รวม 2,597.21 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 1.62 ล้านไร่ ครอบคลุมพื้นที่อุทยานแห่งชาติ 2 แห่ง ได้แก่ อุทยานแห่งชาติตะรุเตา และอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา

อย่างไรก็ตาม จากการประเมินซ้ำครั้งที่ 2 ระหว่างวันที่ 15-19 กรกฎาคม 2568 อุทยานธรณีโลกสตูลได้รับสถานะใบเหลือง โดยยูเนสโกมีข้อเสนอแนะให้ปรับปรุงระบบบริหารจัดการ โดยเฉพาะโครงสร้างการบริหารที่ยังขาดความถาวร และการบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงานในพื้นที่ ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องเร่งแก้ไข
 

สำหรับความคืบหน้าในการดำเนินงาน ขณะนี้ผู้ว่าราชการจังหวัดสตูลได้ร่วมกับผู้บริหารโครงการอุทยานธรณีโลกสตูล กรมทรัพยากรธรณี กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช รวมถึงหน่วยงานในพื้นที่ เร่งปรับปรุงโครงสร้างการบริหารจัดการให้มีความชัดเจนและเป็นระบบมากขึ้น โดยเตรียมแต่งตั้งผู้อำนวยการอุทยานธรณีโลกสตูลคนใหม่ พร้อมปรับองค์ประกอบคณะทำงานให้มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาร่วมรับผิดชอบอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อให้การบริหารงานมีความต่อเนื่องและยั่งยืน

นอกจากนี้ เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้แต่งตั้งคณะทำงานขับเคลื่อนการประเมินซ้ำอุทยานธรณีโลกสตูล เพื่อสนับสนุนด้านวิชาการ ประสานความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน และแสวงหาแหล่งเงินทุนสำหรับพัฒนาพื้นที่ให้มีความพร้อมตามข้อเสนอแนะของยูเนสโก สะท้อนถึงการทำงานเชิงรุกของกระทรวงฯ ในการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ

ทั้งนี้ อุทยานธรณีโลกสตูลจะต้องจัดส่งรายงานความก้าวหน้าการพัฒนาพื้นที่ พร้อมเอกสารหลักฐานประกอบการประเมินซ้ำให้ยูเนสโกภายในวันที่ 31 มกราคม 2570 ก่อนที่คณะผู้ประเมินจะลงพื้นที่ตรวจสอบในช่วงกลางปี 2570 และคาดว่าจะทราบผลการพิจารณาประมาณเดือนมกราคม 2571 หากผ่านเกณฑ์จะได้รับสถานะใบเขียวและสามารถรักษาสถานะอุทยานธรณีโลกต่อไปได้อีก 4 ปี แต่หากไม่ผ่านเกณฑ์ก็อาจถูกเพิกถอนสถานะ

นายนิพนธ์ ย้ำว่า กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้ความสำคัญกับการรักษาสถานะอุทยานธรณีโลกสตูลอย่างเต็มที่ โดยไม่ได้มุ่งเพียงแก้ไขข้อท้วงติงเพื่อให้ผ่านการประเมินเท่านั้น แต่ยังต้องการวางรากฐานการบริหารจัดการที่เข้มแข็งและยั่งยืน เปิดโอกาสให้ทุกหน่วยงานและชุมชนในพื้นที่มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรณีและธรรมชาติ ควบคู่กับการสร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวให้กับประชาชนในระยะยาว