ทุกเงินบาทที่คุณแลกซื้อของได้น้อยลง เมื่อราคาน้ำมันที่สูงยังคงกดดันค่าเงินไทย | คมชัดลึก

ลองถามใครสักคนในกรุงเทพฯ ที่วางแผนไปเที่ยวญี่ปุ่นปีนี้ แล้วคุณน่าจะได้ยินคำบ่นแบบเดียวกัน โรงแรมดูราคาไม่แพงตอนที่จองครั้งแรก งบค่าราเมนก็ดูเหลือเฟือ แต่พอไปแลกเงินจริง กลับพบว่าเงินบาทใช้ได้ไม่คุ้มอย่างที่คาดไว้เลย

 

ความรู้สึกนั้นไม่ได้มาจากโชคร้ายเรื่องจังหวะเวลาเพียงอย่างเดียว ราคาน้ำมันที่สูงได้กดดันค่าเงินไทยมาระยะหนึ่งแล้ว และผลกระทบก็ไปไกลกว่าแค่นักท่องเที่ยว นักศึกษาที่จ่ายค่าเล่าเรียนในต่างประเทศ ครอบครัวที่ส่งเงินไปต่างประเทศ และธุรกิจที่ซื้อสินค้านำเข้า ล้วนเจอปัญหาเงียบ ๆ แบบเดียวกัน
 

ทำไมน้ำมันจึงกระทบเงินบาทอย่างหนัก

ประเทศไทยซื้อน้ำมันดิบส่วนใหญ่จากต่างประเทศ ดังนั้นทุกครั้งที่ราคาโลกปรับขึ้น ประเทศต้องใช้ดอลลาร์มากขึ้นเพียงเพื่อให้รถยนต์ รถบรรทุก และโรงงานเดินหน้าต่อไปได้ ทุกครั้งที่คุณ แปลงค่าเงิน ที่เคาน์เตอร์ธนาคารหรือผ่านแอป คุณกำลังรับรู้ส่วนเล็ก ๆ ของบิลก้อนใหญ่นั้น เพราะดอลลาร์ส่วนเพิ่มทั้งหมดที่ต้องใช้ซื้อน้ำมันได้เพิ่มแรงกดดันต่อเงินบาทอย่างต่อเนื่อง

กลไกนี้ทำงานผ่านดุลการค้า เมื่อค่าใช้จ่ายด้านการนำเข้าเพิ่มขึ้นเร็วกว่ารายได้ที่ไทยได้จากการส่งออกและการท่องเที่ยว เงินบาทก็ถูกขายเพื่อซื้อดอลลาร์มากกว่าในทิศทางตรงกันข้าม อัตราแลกเปลี่ยนไม่จำเป็นต้องมีวิกฤตรุนแรงเพื่อจะค่อย ๆ อ่อนลง แค่มีช่วงเวลายาวนานที่เงินไหลออกยังคงมากกว่าเงินไหลเข้าก็เพียงพอแล้ว

ยังมีเรื่องของความเชื่อมั่นด้วย นักลงทุนต่างชาติจับตาน้ำมันอย่างใกล้ชิดเมื่อตัดสินใจว่าจะถือสินทรัพย์ไทยมากน้อยแค่ไหน และหากพวกเขาคิดว่าต้นทุนพลังงานที่สูงขึ้นจะบีบการเติบโต บางรายอาจลดการถือหุ้นและพันธบัตรไทยลง แรงขายนั้นก็กลายเป็นแรงกดดันต่อค่าเงินเพิ่มขึ้นอีก

 

 

ครัวเรือนไทยรู้สึกถึงผลกระทบตรงไหน

ปั๊มน้ำมันคือที่ที่เห็นได้ชัดที่สุด แม้รัฐบาลมักใช้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงช่วยพยุงราคาดีเซลไว้ระยะหนึ่ง ส่วนที่เห็นได้ไม่ชัดนักคือทุกอย่างที่ต้องพึ่งการขนส่ง ตั้งแต่ผักที่บรรทุกเข้ากรุงเทพฯ ไปจนถึงเครื่องใช้ไฟฟ้านำเข้าบนชั้นวาง ซึ่งราคาอาจค่อย ๆ ขยับขึ้นในหลายสัปดาห์ต่อมา

ทำไมน้ำมันจึงกระทบเงินบาทอย่างหนัก

ประเทศไทยซื้อน้ำมันดิบส่วนใหญ่จากต่างประเทศ ดังนั้นทุกครั้งที่ราคาโลกปรับขึ้น ประเทศต้องใช้ดอลลาร์มากขึ้นเพียงเพื่อให้รถยนต์ รถบรรทุก และโรงงานเดินหน้าต่อไปได้ ทุกครั้งที่คุณ แปลงค่าเงิน ที่เคาน์เตอร์ธนาคารหรือผ่านแอป คุณกำลังรับรู้ส่วนเล็ก ๆ ของบิลก้อนใหญ่นั้น เพราะดอลลาร์ส่วนเพิ่มทั้งหมดที่ต้องใช้ซื้อน้ำมันได้เพิ่มแรงกดดันต่อเงินบาทอย่างต่อเนื่อง

 

กลไกนี้ทำงานผ่านดุลการค้า เมื่อค่าใช้จ่ายด้านการนำเข้าเพิ่มขึ้นเร็วกว่ารายได้ที่ไทยได้จากการส่งออกและการท่องเที่ยว เงินบาทก็ถูกขายเพื่อซื้อดอลลาร์มากกว่าในทิศทางตรงกันข้าม อัตราแลกเปลี่ยนไม่จำเป็นต้องมีวิกฤตรุนแรงเพื่อจะค่อย ๆ อ่อนลง แค่มีช่วงเวลายาวนานที่เงินไหลออกยังคงมากกว่าเงินไหลเข้าก็เพียงพอแล้ว

 

ยังมีเรื่องของความเชื่อมั่นด้วย นักลงทุนต่างชาติจับตาน้ำมันอย่างใกล้ชิดเมื่อตัดสินใจว่าจะถือสินทรัพย์ไทยมากน้อยแค่ไหน และหากพวกเขาคิดว่าต้นทุนพลังงานที่สูงขึ้นจะบีบการเติบโต บางรายอาจลดการถือหุ้นและพันธบัตรไทยลง แรงขายนั้นก็กลายเป็นแรงกดดันต่อค่าเงินเพิ่มขึ้นอีก

ครัวเรือนไทยรู้สึกถึงผลกระทบตรงไหน

ปั๊มน้ำมันคือที่ที่เห็นได้ชัดที่สุด แม้รัฐบาลมักใช้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงช่วยพยุงราคาดีเซลไว้ระยะหนึ่ง ส่วนที่เห็นได้ไม่ชัดนักคือทุกอย่างที่ต้องพึ่งการขนส่ง ตั้งแต่ผักที่บรรทุกเข้ากรุงเทพฯ ไปจนถึงเครื่องใช้ไฟฟ้านำเข้าบนชั้นวาง ซึ่งราคาอาจค่อย ๆ ขยับขึ้นในหลายสัปดาห์ต่อมา

แล้วก็ยังมีทุกอย่างที่ตั้งราคาเป็นเงินตราต่างประเทศ ลองนึกภาพผู้ปกครองคนหนึ่งในเชียงใหม่ เวลา 21.00 น. ของวันอังคาร กำลังเข้าแอปธนาคารเพื่อจ่ายค่าเล่าเรียนมหาวิทยาลัยของลูกในออสเตรเลีย ค่าเล่าเรียนไม่ได้เปลี่ยน แต่จำนวนเงินบาทเปลี่ยน และขึ้นอยู่กับเดือนนั้น อาจสูงกว่าที่จ่ายไปเมื่อภาคเรียนที่แล้วอย่างเห็นได้ชัด

อะไรที่ช่วยต้านแรงกดดันได้

โชคดีที่น้ำมันไม่ใช่ปัจจัยเดียวที่ขับเคลื่อนเงินบาท การท่องเที่ยวยังคงเป็นแหล่งเงินตราต่างประเทศขนาดใหญ่ของไทย และเมื่อนักท่องเที่ยวหลั่งไหลเข้าภูเก็ต พัทยา และหมู่เกาะต่าง ๆ พวกเขาก็นำเงินตราจำนวนมากเข้ามาด้วย ซึ่งสุดท้ายจะถูกแลกเป็นเงินบาท ฤดูท่องเที่ยวที่คึกคักสามารถช่วยลดแรงกดดันจากต้นทุนพลังงานได้บางส่วน

 

การส่งออกก็สำคัญเช่นกัน รวมถึงวิธีที่ธนาคารแห่งประเทศไทยประเมินสถานการณ์ หากธนาคารกลางเห็นว่าเงินบาทเคลื่อนไหวเร็วเกินไป ก็สามารถเข้าแทรกแซงเพื่อให้การเคลื่อนไหวราบรื่นขึ้น แม้โดยทั่วไปจะเลือกลดความผันผวนที่รุนแรงมากกว่าการต่อสู้กับแนวโน้มโดยตรง กระแสทองคำก็สร้างความแตกต่างได้อย่างน่าประหลาดใจ เพราะคนไทยซื้อขายทองคำกันมาก และการซื้อขายเหล่านั้นมักเกี่ยวข้องกับดอลลาร์

 

ความหมายสำหรับผู้ที่ติดตาม USD THB

สำหรับเทรดเดอร์ น้ำมันได้กลายเป็นอีกหนึ่งกราฟที่ควรเปิดไว้ข้าง USD THB เมื่อราคาน้ำมันดิบพุ่งขึ้นจากความกังวลด้านอุปทานในตะวันออกกลาง หรือจาก
แล้วก็ยังมีทุกอย่างที่ตั้งราคาเป็นเงินตราต่างประเทศ ลองนึกภาพผู้ปกครองคนหนึ่งในเชียงใหม่ เวลา 21.00 น. ของวันอังคาร กำลังเข้าแอปธนาคารเพื่อจ่ายค่าเล่าเรียนมหาวิทยาลัยของลูกในออสเตรเลีย ค่าเล่าเรียนไม่ได้เปลี่ยน แต่จำนวนเงินบาทเปลี่ยน และขึ้นอยู่กับเดือนนั้น อาจสูงกว่าที่จ่ายไปเมื่อภาคเรียนที่แล้วอย่างเห็นได้ชัด

 

อะไรที่ช่วยต้านแรงกดดันได้

โชคดีที่น้ำมันไม่ใช่ปัจจัยเดียวที่ขับเคลื่อนเงินบาท การท่องเที่ยวยังคงเป็นแหล่งเงินตราต่างประเทศขนาดใหญ่ของไทย และเมื่อนักท่องเที่ยวหลั่งไหลเข้าภูเก็ต พัทยา และหมู่เกาะต่าง ๆ พวกเขาก็นำเงินตราจำนวนมากเข้ามาด้วย ซึ่งสุดท้ายจะถูกแลกเป็นเงินบาท ฤดูท่องเที่ยวที่คึกคักสามารถช่วยลดแรงกดดันจากต้นทุนพลังงานได้บางส่วน

การส่งออกก็สำคัญเช่นกัน รวมถึงวิธีที่ธนาคารแห่งประเทศไทยประเมินสถานการณ์ หากธนาคารกลางเห็นว่าเงินบาทเคลื่อนไหวเร็วเกินไป ก็สามารถเข้าแทรกแซงเพื่อให้การเคลื่อนไหวราบรื่นขึ้น แม้โดยทั่วไปจะเลือกลดความผันผวนที่รุนแรงมากกว่าการต่อสู้กับแนวโน้มโดยตรง กระแสทองคำก็สร้างความแตกต่างได้อย่างน่าประหลาดใจ เพราะคนไทยซื้อขายทองคำกันมาก และการซื้อขายเหล่านั้นมักเกี่ยวข้องกับดอลลาร์

ความหมายสำหรับผู้ที่ติดตาม USD THB

สำหรับเทรดเดอร์ น้ำมันได้กลายเป็นอีกหนึ่งกราฟที่ควรเปิดไว้ข้าง USD THB เมื่อราคาน้ำมันดิบพุ่งขึ้นจากความกังวลด้านอุปทานในตะวันออกกลาง หรือจากการตัดสินใจด้านการผลิตของผู้ผลิตรายใหญ่ เงินบาทอาจอ่อนค่าตามไปด้วย บางครั้งภายในเซสชันเดียวกัน

ถึงอย่างนั้น พูดตามตรง ความสัมพันธ์นี้ก็ไม่ได้สมบูรณ์แบบ ดอลลาร์สหรัฐที่อ่อนค่าลงสามารถหนุนเงินบาทได้แม้ราคาน้ำมันยังสูง และฤดูท่องเที่ยวที่แข็งแกร่งก็สามารถลดผลกระทบได้เป็นเดือน การมองน้ำมันเป็นชิ้นส่วนสำคัญชิ้นหนึ่งของจิ๊กซอว์ แทนที่จะเป็นภาพทั้งหมด มักนำไปสู่การตัดสินใจที่ดีกว่าการคิดว่าราคาน้ำมันดิบที่ขึ้นทุกครั้งจะทำให้เงินบาทอ่อนค่าทันที

บทสรุป

ราคาน้ำมันที่สูงทำให้ทุกเงินบาทที่คุณแลกซื้อของได้น้อยลงเล็กน้อย สาเหตุหลักคือไทยต้องใช้ดอลลาร์จำนวนมากเพื่อจ่ายค่าพลังงาน แรงกดดันนั้นปรากฏที่ปั๊มน้ำมัน ในราคาสินค้าตามร้าน และเห็นได้ชัดที่สุดทุกครั้งที่เงินต้องข้ามพรมแดน

 

อะไรจะเปลี่ยนสถานการณ์ได้? ราคาน้ำมันที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง ฤดูท่องเที่ยวที่คึกคัก หรือดอลลาร์สหรัฐที่อ่อนค่าลง ล้วนช่วยให้เงินบาทมีพื้นที่หายใจได้ จนกว่าจะถึงตอนนั้น นักเดินทางที่กำลังจะไปญี่ปุ่นอาจอยากแลกเงินเป็นหลายครั้งในจำนวนน้อย แทนที่จะแลกทั้งหมดในครั้งเดียว เผื่อไว้ก่อน