ครูหนึ่ง แฉ วงจรเงินเดือนครูบิดเบี้ยว ระบบประเมินทำพิษ ครูผู้น้อยกระอัก-ผู้บริหารกินรวบ | คมชัดลึก

นายธีรศักดิ์ จิระตราชู หรือ “ครูหนึ่ง” ผู้สมัคร สส.แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน  โพสต์เฟซบุ๊ก เรื่อง การขึ้นเงินเดือนครู - ความปกติของโรงเรียนไทย? บนระบบประเมินที่บิดเบี้ยว ระบุว่า 

 

ผ่านมาเกือบ 8 ปีแล้ว ตั้งแต่มี กฎ ก.ค.ศ. ว่าด้วยการเลื่อนเงินเดือนของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2561 ซึ่งออกตามความในพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2547 สาระสำคัญคือ เปลี่ยนระบบการเลื่อนเงินเดือนจากเดิมที่เป็น "แบบขั้น" มาเป็น "แบบช่วงเงินเดือน" (ขั้นต่ำ-ขั้นสูง) หรือแบบเปอร์เซ็นต์นั่นเอง

รายละเอียดการเลื่อนเงินเดือนค่อนข้างซับซ้อน ขออธิบายอย่างสังเขป คือ

 

(ก.) เงินเดือนครูแต่ละปีจะเพิ่มขึ้น 2 รอบ คือ 1 เมษายน และ 1 ตุลาคม ของทุกปี โรงเรียนส่วนใหญ่ก็จะประเมินกันในช่วง ก.พ.-มี.ค. และช่วง ส.ค.-ก.ย.

 

(ข.) แต่ละรอบรัฐจะให้เงินเพิ่มขึ้น 3% จากผลรวมของเงินเดือนครูทั้งโรงเรียนมาเป็นเงินตั้งต้นเพื่อนำเงินก้อนนั้นมาขึ้นเงินเดือนครู และรองผู้อำนวยการในโรงเรียนนั้น ๆ (ส่วนของ ผอ. จะไปคำนวณในกลุ่มเขตพื้นที่) ทั้งนี้เมื่อเขตฯ จัดสรร อาจถึงครูจริง ๆ 2.98-2.99 %

 

(ค.) การเพิ่มเงินเดือน จะใช้ฐานคำนวณ “ฐานล่าง” และ “ฐานบน” ของวิทยฐานะนั้น ๆ ตามที่กฎหมายและ ก.ค.ศ. กำหนด 

 

(ง.) โรงเรียนจะตั้งกรรมการประเมิน 3 คน ประเมินขึ้นเงินเดือนครูตามค่าเป้าหมายที่ ร.ร.กำหนด โดยจะให้สัดส่วนการขึ้นที่ลดหลั่นกันไป (กฎ ก.ค.ศ. ห้ามประเมินแบบหารเท่ากัน)

 

(จ.) นำผลเปอร์เซ็นที่ประเมินได้ไปคำนวณกับฐานคำนวณ ได้ยอดเงินเท่าไหร่ให้นำไปบวกกับเงินเดือนครูในปัจจุบัน นั่นคือเงินเดือนที่ได้รับพิจารณาให้เพิ่มขึ้น โดยจะผ่านการพิจารณาของ ก.ศ.จ. และ อ.ก.ค.ศ.เขตฯ

ปัญหาที่เกิดขึ้นตามการรวบรวมข้อมูล และวิเคราะห์ของผม..คือ

 

(1) ครูผู้ช่วย และครูไม่มีวิทยฐานะเสียเปรียบมาก นอกจากเงินเดือนน้อย ฐานเงินเดือนต่ำแล้ว หากผู้ประเมินไม่เป็นธรรม เล่นพรรคเล่นพวก เงินเดือนจะขึ้นน้อย หากคำนวณตลอดอายุราชการ อาจสูญเสียผลประโยชน์พึงได้หลายหมื่นบาท ผลข้างเคียงคือ ครูกลุ่มนี้เติบโตช้า สร้างตัว สร้างครอบครัวจากวิชาชีพครูได้ช้า มีความเสี่ยงต่อการสร้างหนี้ที่เกินตัว

 

(2) การอนุญาตให้สายบริหาร (รองผู้อำนวยการ) มาแบ่ง สายสอน (ครู คศ.) และเป็นความขัดแย้งทางผลประโยชน์ (conflict of interest) เพราะตนเองมีส่วนประเมินขึ้นเงินเดือนครูด้วย ถึงแม้รอง ผอ. จะถูกประเมินโดย ผอ. แต่การมีส่วนได้ส่วนเสียกับเงินก้อนเดียวกันก็อาจไม่สง่างาม

 

(3) ครูสะท้อนมาว่า รอง ผอ. มักจะได้เปอร์เซ็นต์การเลื่อนเงินเดือนในระดับท็อป ซึ่งเมื่อฐานเงินเดือนของ รอง ผอ. สูง การได้เปอร์เซ็นต์เยอะจะดึง "เม็ดเงินรวม" ของโรงเรียนไปเป็นจำนวนมากทำให้ครูผู้สอน (ที่ฐานเงินเดือนน้อยกว่า) เหลือเม็ดเงินมาแบ่งกันน้อยลง และได้เปอร์เซ็นต์น้อยตามไปด้วย ระบบนี้ทำให้ 2% ของครูที่วิทยฐานะน้อยฐานล่าง อาจได้น้อยกว่า 1% ของรอง ผอ. ที่มีวิทยฐานะสูงฐานบน

 

(4) ครูโรงเรียนขนาดเล็กจะจะลำบากมาก ๆ นอกจากครูต้องทำงานมากขึ้นเพราะมีครูน้อย เมื่อเทียบกับโรงเรียนขนาดใหญ่ที่อาจจะมีจำนวนครูให้แบ่งทำงานได้มากกว่า เปอร์เซ็นที่โรงเรียนขนาดเล็กจะได้นั้นจะน้อยมาก ๆ ซึ่งไม่ยุติธรรมกับครูกลุ่มนี้ ถึงแม้จะมีข้ออ้างว่าอาจมีส่วน % บางส่วนที่เขตพื้นที่กันไว้ แต่ก็อาจได้น้อยเมื่อเทียบกับภาระงานที่ต้องทำ

 

(5) มีข้อครหาอย่างมาก ๆ ว่าการประเมินขึ้นเงินเดือนนั้นหลายครั้งไม่ได้ขึ้นกับ ครูคนนั้นทำงานหนักแค่นั้น ทุ่มเทเพื่อลูกศิษย์มากแค่ไหน แต่ขึ้นอยู่กับเป็น “คนของใคร” ใครใกล้ชิด ผอ. หรือผู้บริหารมากกว่ากัน แบบนี้สร้างพื้นที่ทำงานที่ทำให้ “ครูดีหมดไฟ” ไม่อยากทำงาน ระบบเลียนายเฟื่องฟูกัดกร่อนระบบคุณภาพการศึกษาไทยต่อไป ครูที่ไม่คิดจะสอนเด็กก็ได้โปรโมทแบบไม่อายฟ้าดิน

 

สิ่งเหล่านี้รวบรวมมากจากประสบการณ์รับฟังครู และที่ครูร้องเรียนมาใน Inbox ของผม หลายคนแจ้งว่านี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่เขาส่งเสียง แต่ไม่เคยมีใครให้ความเป็นธรรมเรื่องนี้ได้เลย 

 

เสียงของพวกเขาดังไม่พอที่จะทำให้ใครเหลียวมาสนใจได้ แม้ว่าระบบการประเมินนี้มีปัญหาและข้อครหามากมาย 

 

หน้าที่ผู้แทนราษฎรจะเฉยเมยต่อเสียงนี้ได้อย่างไร การยอมรับระบบนี้ให้มีอยู่โดยไม่ยึดผลประโยชน์ของคนทำงาน ผลประโยชน์ของเด็กเป็นหลัก ทำให้โรงเรียนตกต่ำลง เพราะสุดท้ายเราจะไม่สามารถรักษาครูที่ทำงานไว้ในโรงเรียนได้เลย

 

ผมสัญญาว่าผมจะทวงคืนระบบประเมินครู การขึ้นเงินเดือนครูที่ยุติธรรม กลับคืนมาสู่ “ครู” ให้ได้ ทันทีที่ กมธ.การศึกษา จัดตั้งขึ้นในสภา ผมจะดำเนินการเรื่องนี้ทันที

 

ในการนี้ขอส่งสัญญาณถึง คุณประเสริฐ จันทรรวงทอง รมว.ศึกษาธิการ ให้เร่งจัดการเรื่องนี้อย่างเร่งด่วน