เปิดผลชันสูตร "สีดอหูพับ" สำลักอาหารอุดตันหลอดลม-หัวใจล้มเหลว | คมชัดลึก

4 ก.พ. 2569 นายวันชัย สิมมาเศียร หัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูหลวง-จังหวัดเลย ได้รายงานผลการผ่าชันสูตรร่างของช้างป่าสีดอหูพับ ที่เสียชีวิตระหว่างการเคลื่อนย้าย โดยทีมสัตวแพทย์กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ทำการผ่าร่างพิสูจน์หาสาเหตุการณ์เสียชีวิต

รายงาน ระบุว่า การดำเนินการกรณีช้างป่าหูพับ ในวันที่ 4 ก.พ. 2569 สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 8 (ขอนแก่น) ได้ร่วมกับรองผู้ว่าราชการ จ.ขอนแก่น ผอ.ทสจ.ขอนแก่น รองสารวัตร สภ.เวียงเก่า อปท.และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง จัดพิธีทำบุญ อุทิศส่วนกุศลให้แก่สีดอหูพับ และทีมสัตวแพทย์จากกรมอุทยานฯ ได้ดำเนินผ่าชันสูตรหาสาเหตุการเสียชีวิต และทำการเก็บชิ้นเนื้อตัวอย่างเพื่อส่งตรวจพิสูจน์ต่อไป ทั้งนี้ ได้ทำการเก็บชิ้นเนื้อตัวอย่างเสร็จเรียบร้อย และกำลังดำเนินการกลบฝังตามหลักวิชาการต่อไป 

ทั้งนี้ ความเสี่ยงของการจับบังคับช้างป่านั้น เนื่องจากช้างป่าเป็นสัตว์ป่าที่มีขนาดใหญ่ ในการจับบังคับสัตว์ป่าขนาดใหญ่ โดยเฉพาะช้างป่าที่มีความอันตราย การจับบังคับเคลื่อนย้ายด้วยการวางซึม หรือยาสลบ จึงต้องใช้บุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านในการประเมินในประเด็นต่างๆ

ได้แก่ น้ำหนัก อายุ พฤติกรรม ภาวะสุขภาพ แต่อย่างไรก็ตามการประเมินช้างป่าในพื้นที่ธรรมชาติค่อนข้างทำได้ยากลำบาก จึงอาจเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการปฏิบัติงานดังกล่าว เพราะโดยปกติแล้ว ก่อนการวางยาซึมหรือยาสลบในสัตว์เลี้ยงหรือคน มีความจำเป็นต้องงดน้ำ งดอาหาร เพื่อตรวจประเมินสุขภาพในการจะวางยาสลบหรือยาซึม 

แต่อย่างไรก็ตาม ในสัตว์ป่าในธรรมชาติไม่สามารถจะดำเนินการในกระบวนการดังกล่าวได้ จึงมีความเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น สำลักอาหาร ภาวะช็อค การเกิด heat stroke หรือ อาจทำให้เกิดภาวะ capture myopathy หรือสภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ตามมาได้

ผลการผ่าซากช้างป่าหูพับ เพศผู้ อายุ 15-20 ปี น้ำหนัก 2.3 ตัน จากการผ่าซากพบความผิดปกติ ดังนี้

 

• 1.เศษอาหาร เศษหญ้าในช่องปาก 
• 2.พบ Frosty foam ในหลอดลม
• 3.ผนังในทางเดินอาหารซีด
• 4.กล้ามหัวใจขยายตัว มีจุดเลือดออก และซีด
• 5.เยื่อหุ้มม้ามซีด แต่เนื้อเยื่อของม้ามมีสีแดงผิดปกติ
• 6.ไขมันในช่องท้องมีปริมาณ
• 7.พบอาหารในทางเดินอาหารปริมาณมาก (อ้อยและมันสำปะหลัง) พบจุดเลือดออกแบบปื้น
• 8.ลำไส้เล็กและลำไส้ใหญ่พบเลือดออกเป็นปื้นเลือด
• 9.ตับซีดและพบจุดเลือดออก
• 10.ไขมันพอกอัณฑะ 
   

 

 

การเก็บตัวอย่าง

 

• 1.เศษอาหารในช่องปาก กระเพาะอาหาร
• 2.กล้ามเนื้อหัวใจ
• 3.ปอด
• 4.ผนังกระเพาะอาหาร
• 5.ม้าม
• 6.ลำไส้เล็กและใหญ่

 

การวินิจฉัยเบื้องต้นของการเสียชีวิต

 

• 1. ทางเดินหายใจล้มเหลว เนื่องจากการสำลักอาหารและอุดตันที่หลอดลม
• 2. เกิดภาวะ capture myopathy แบบเฉียบพลัน เกิดภาวะช็อค และภาวะหัวใจล้มเหลว

 

 

ขอบคุณภาพจาก : ลุงเกรียง หมีแบกกล้อง