แรงกว่าที่คาดการณ์ไว้ "พายุแม่เหล็กโลก" ประเทศไทยปลอดภัยดี | คมชัดลึก

GISTDA สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) เปิดเผยว่า เมื่อวันที่ 11 พ.ย. 2568 เกิดการปะทุของเปลวสุริยะขนาดใหญ่ระดับ X5.1 ซึ่งจัดอยู่ในระดับรุนแรงสูงสุด พร้อมกับการปล่อยมวลโคโรนา (CME) ที่พุ่งตรงมายังโลก

ทาง GISTDA ได้ติดตามพายุสนามแม่เหล็กโลก ตั้งแต่วันที่ 11 – 12 พ.ย. 2568 มวลโคโรนาจำนวนมหาศาล และวิเคราะห์ด้วยระบบพยากรณ์สภาพอวกาศ หรือ JASPER จากเหตุการณ์ดังกล่าวได้เดินทางมาถึงโลก และส่งผลให้เกิดพายุแม่เหล็กโลกระดับ G4 (Severe Geomagnetic Storm)

ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นทั่วโลก : จะเกิดแสงเหนือแสงใต้ (Aurora) ลงมาถึงละติจูดแม่เหล็กประมาณ 45 องศา ดาวเทียมอาจมีปัญหาการสื่อสาร การควบคุมทิศทางและการปรับระดับความสูง สัญญาณสื่อสารความถี่สูง (HF) อาจขัดข้องเป็นระยะ และอาจเกิดกระแสไฟฟ้าเหนี่ยวนำในท่อส่งน้ำมันหรือก๊าซธรรมชาติ

ทั้งนี้ จากการวิเคราะห์โดยระบบพยากรณ์สภาพอวกาศ หรือ JASPER พบว่าประเทศไทยยังปลอดภัยจากผลกระทบโดยตรง เนื่องจากอยู่ในบริเวณละติจูดต่ำ มีสนามแม่เหล็กปกป้อง แต่หน่วยงานด้านดาวเทียมการสื่อสาร การบิน และพลังงาน ควรเฝ้าระวังสถานการณ์อย่างใกล้ชิด

อย่างไรก็ตาม GISTDA ยังคงติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด และจะรายงานข้อมูลทันทีเมื่อมีอัปเดต
 

 

ข้อมูลน่ารู้เกี่ยวกับระดับความรุนแรงของพายุแม่เหล็กโลก : G1-G5 หมายถึง ระดับความรุนแรงของพายุสนามแม่เหล็กโลก (Geomagnetic Storm) ซึ่งเกิดจากการที่มวลสารและรังสีจากดวงอาทิตย์ (เช่น การปล่อยมวลโคโรนา หรือ CME) พุ่งเข้าปะทะและรบกวนสนามแม่เหล็กของโลก ระบบการแบ่งระดับความรุนแรงของพายุสนามแม่เหล็กโลกที่ใช้กันทั่วไป (NOAA G-Scale) แบ่งออกเป็น 5 ระดับ ดังนี้

 

G1 (Minor - เล็กน้อย) 

 

ผลกระทบ : อาจมีผลกระทบเล็กน้อยต่อระบบไฟฟ้าในระดับสูง (ใกล้ขั้วโลก) หรืออาจทำให้เกิดการเบี่ยงเบนเล็กน้อยของดาวเทียม

ปรากฏการณ์ : สามารถเห็นแสงออโรรา (แสงเหนือ-แสงใต้) ได้ในละติจูดกลาง

 

G2 (Moderate - ปานกลาง)

 

ผลกระทบ: อาจต้องมีการปรับแรงดันไฟฟ้าในระบบไฟฟ้าบ้างเป็นครั้งคราว, อาจมีผลกระทบต่อการทำงานของ ดาวเทียม (เช่น ระบบควบคุมทิศทาง) อาจเกิดสัญญาณรบกวน วิทยุคลื่นความถี่สูง (HF) ในละติจูดสูงได้

ปรากฏการณ์ : แสงออโรราลงมาถึงละติจูดต่ำลงได้

 

G3 (Strong - รุนแรง)

 

ผลกระทบ : อาจเกิดความผิดปรกติของแรงดันไฟฟ้าในระบบส่งไฟฟ้า แต่ยังสามารถควบคุมได้, ดาวเทียมอาจเกิดการสะสมประจุที่ชิ้นส่วนและมีปัญหาในการควบคุมทิศทาง อาจมีปัญหาการกระจายสัญญาณ วิทยุความถี่ต่ำเป็นระยะ และอาจมีผลต่อความแม่นยำของสัญญาณ GNSS

 

ปรากฏการณ์ : แสงออโรราลงไปถึงละติจูดแม่เหล็กที่ 50 องศา

 

ระดับที่รุนแรงกว่า (G4 และ G5)

 

G4 (Severe - รุนแรงมาก): มีความเสี่ยงที่จะเกิดความเสียหายในพื้นที่กว้างของระบบไฟฟ้า และมีปัญหาการสื่อสารกับดาวเทียมอย่างมาก

G5 (Extreme - รุนแรงที่สุด) : เป็นระดับที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายร้ายแรงต่อระบบไฟฟ้าและเทคโนโลยีในเขตละติจูดสูง เหตุการณ์ที่รู้จักกันดีคือ Carrington Event ในปี ค.ศ. 1859