ดีลล่มอีกแล้ว?! สหรัฐฯ-อิหร่าน เจรจาไม่คืบหน้า ปิดช่องแคบฮอร์มุซต่อ | คมชัดลึก

วันที่ 13 ส.ค.2569 สำนักข่าว Reuters รายงานข่าว อิหร่านและสหรัฐอเมริกา ยังคงขัดแย้งกันอย่างรุนแรงเกี่ยวกับความพยายามในการตกลงยุติสงครามในอ่าวเปอร์เซียอย่างถาวร ตามรายงานจากแหล่งข่าวระดับสูงของอิหร่านซึ่งเปิดเผยว่า ไม่มีความก้าวหน้าใดๆ ในการเจรจาเพื่อฟื้นฟูข้อตกลงชั่วคราวที่เคยตกลงกันไว้เมื่อเดือนมิถุนายน รวมถึงการกำหนดกรอบเวลาในการปฏิบัติตามข้อตกลงดังกล่าว

 

ถ้อยแถลงดังกล่าวเกิดขึ้นในขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ ได้ออกมาวิพากษ์วิจารณ์ผู้นำอิหร่านอีกครั้ง ซึ่งถือเป็นการซ้ำเติมโอกาสในการคลี่คลายวิกฤตการณ์ให้ริบหรี่ลงไปอีก หลังจากเกิดเหตุโจมตีเรือสินค้าในภูมิภาคระลอกใหม่เมื่อวันอังคารที่ 11 ส.ค.2569 ผ่านมา

 

ข้อตกลงที่เห็นพ้องกันในเดือนมิถุนายนได้ประกาศให้มีการ "ยุติการปฏิบัติการทางทหารทุกฝ่ายโดยทันทีและถาวร" แต่กลับพังทลายลงอย่างรวดเร็ว โดยประธานาธิบดีทรัมป์ระบุเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคมว่าข้อตกลงได้ "จบลงแล้ว" ขณะที่กระทรวงการต่างประเทศของอิหร่านได้ประกาศ "ระงับ" ข้อตกลงในอีกหนึ่งสัปดาห์ต่อมา

 

สหรัฐฯ กล่าวหาว่าอิหร่านล้มเหลวในการปฏิบัติตามข้อตกลงเพื่อเปิดเส้นทางเดินเรือสำคัญบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่เตหะรานระบุว่าวอชิงตันตระบัดสัตย์ต่อข้อผูกพัน ซึ่งรวมถึงการยกเลิกการปิดล้อมท่าเรือของอิหร่านและการอายัดสินทรัพย์ของอิหร่าน

"หนึ่งในประเด็นที่มีการหารือผ่านตัวกลางคือ การให้สหรัฐฯ กลับเข้าสู่ข้อตกลงชั่วคราวและกำหนดกรอบเวลาที่ชัดเจนในการปฏิบัติตามข้อผูกพัน แต่กลับไม่มีความก้าวหน้าใดๆ เลยในประเด็นนี้" แหล่งข่าวชาวอิหร่านกล่าว

 

ทรัมป์กล่าวเมื่อวันพุธว่า สหรัฐฯ มี "อำนาจควบคุมอย่างเบ็ดเสร็จ" เหนือช่องแคบฮอร์มุซ อย่างไรก็ตาม หน่วยงานกำกับดูแลช่องแคบอ่าวเปอร์เซีย (Persian Gulf Strait Authority) ซึ่งเป็นองค์กรที่อิหร่านจัดตั้งขึ้นเพื่อบริหารจัดการเส้นทางน้ำดังกล่าว ระบุว่าเส้นทางนี้ยังคงถูกปิดล้อมและจะไม่เปิดใช้งานจนกว่าเงื่อนไขของอิหร่านจะได้รับการยอมรับ

 

"อิหร่านดีแต่พูดแต่ไร้การกระทำ และไม่ได้เป็นขาใหญ่แห่งตะวันออกกลางอีกต่อไป" ทรัมป์โพสต์ข้อความบนแพลตฟอร์ม Truth Social ของเขา

ตลอดช่วงความขัดแย้งที่ผ่านมา ทรัมป์ได้สลับไปมาระหว่างการขู่ว่าจะยกระดับความรุนแรง กับการกล่าวอ้างว่าข้อตกลงสันติภาพใกล้จะบรรลุผลแล้ว

มีผู้เสียชีวิตหลายพันคนในความขัดแย้งนี้ โดยส่วนใหญ่อยู่ในอิหร่านและเลบานอน นับตั้งแต่สหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่านเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ขณะที่อิหร่านได้ตอบโต้ด้วยการโจมตีสินทรัพย์และโครงสร้างพื้นฐานของสหรัฐฯ ในหลายประเทศ รวมถึงโอมาน จอร์แดน คูเวต อิสราเอล สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และซาอุดีอาระเบีย

 

ข้อตกลงหยุดยิงชั่วคราวเมื่อเดือนมิถุนายนกำหนดระยะเวลาไว้ 60 วัน โดยสามารถขยายเวลาได้หากยินยอมพร้อมใจกันทั้งสองฝ่าย ซึ่งคาดหวังว่าอิหร่านและสหรัฐฯ จะบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้ายในการจำกัดโครงการนิวเคลียร์ของเตหะรานและการยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ

 

แหล่งข่าวชาวอิหร่านได้ปฏิเสธรายงานข่าวเมื่อวันพุธจากสำนักข่าวอนาโดลู (Anadolu) ของตุรกี ที่อ้างแหล่งข่าวรัฐบาลปากีสถานว่าได้ตกลงขยายเวลารอบ 60 วันดังกล่าว

 

"ไม่มีการพูดคุยเรื่องการขยายเวลา เพราะในมุมมองของอิหร่าน ไม่มีช่วงเวลาใดที่เริ่มต้นขึ้น ดังนั้นจึงไม่มีอะไรให้ขยาย สหรัฐอเมริกาละเมิดข้อตกลงชั่วคราวหลังจากบรรลุข้อตกลงได้เพียง 48 ชั่วโมง และถอนตัวออกไปในอีกไม่กี่วันต่อมา" แหล่งข่าวกล่าว

 

สัญญาน้ำมันดิบล่วงหน้า Brent พุ่งสูงขึ้นนับตั้งแต่เริ่มสงครามในเดือนกุมภาพันธ์ โดยแตะระดับสูงสุดที่ 126 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ซึ่งสูงกว่าระดับก่อนเกิดสงครามประมาณ 75% โดยการซื้อขายที่ผันผวนสะท้อนถึงความกังวลเกี่ยวกับการหยุดชะงักของการจัดส่งน้ำมันในอ่าวเปอร์เซีย และสัญญาณที่ไม่แน่นอนเกี่ยวกับการเจรจาสันติภาพ

กองทัพสหรัฐฯ ระบุว่า เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา เกิดเหตุโจมตีแยกกัน 2 ครั้ง โดยเหตุต้องสงสัยว่าเป็นการโจมตีจากกลุ่มฮูตีต่อเรือบรรทุกสินค้าขนาดเล็กทำให้ลูกเรือเสียชีวิต 4 รายในช่องแคบบาบเอลมันเดบ และเฮลิคอปเตอร์ MH-60 ของกองทัพเรือสหรัฐฯ ได้ยิงขีปนาวุธเฮลไฟร์ (Hellfire) 2 ลูกเพื่อทำลายระบบบังคับเลี้ยวของเรือสินค้าชักธงปานามา

 

ราคาน้ำมันปรับตัวขึ้น แต่เริ่มทรงตัวในการซื้อขายที่ผันผวนเมื่อวันพุธ หลังจากนักวิเคราะห์ปรับลดคาดการณ์ความต้องการใช้น้ำมันในปี 2569 โดยสัญญาน้ำมันดิบ Brent ล่วงหน้าซื้อขายอยู่ที่ประมาณ 88 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล และน้ำมันดิบ West Texas Intermediate (WTI) ของสหรัฐฯ อยู่ที่ประมาณ 83 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล