อิหร่าน จัดพิธีศพใหญ่ "คาเมเนอี" อดีตผู้นำสูงสุด ท่ามกลางวิกฤตสงคราม | คมชัดลึก

สำนักข่าว Reuters รายงานข่าว ร่างของอยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี อดีตผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ถูกตั้งบำเพ็ญกุศลภายในโถงพิธีขนาดใหญ่ในกรุงเตหะรานเมื่อวันศุกร์ที่ 3 ก.ค.2569 ผ่านมา หลังจากที่ได้เสียชีวิตตั้งแต่เดือน ก.พ.2569 

 

โดยมีทั้งผู้นำศาสนา เจ้าหน้าที่รัฐ ตัวแทนระดับสูงจากต่างประเทศ และประชาชนผู้ไว้อาลัย เดินทางมาร่วมแสดงความเคารพต่ออดีตผู้นำสูงสุดของอิหร่านรายนี้ ซึ่งเสียชีวิตจากการทิ้งระเบิดโจมตีของสหรัฐฯ และอิสราเอล

 

โดยทางการอิหร่านกำลังจัดพิธีแห่ศพครั้งใหญ่เป็นเวลานานหนึ่งสัปดาห์เต็ม เพื่อไว้อาลัยให้แก่คาเมเนอี ผู้ซึ่งยุติการครองอำนาจยาวนาน 37 ปี จากการโจมตีทางอากาศครั้งแรกของสงครามครั้งนี้ โดยพิธีนี้จัดขึ้นเพื่อแสดงออกถึงความจงรักภักดีของประชาชนต่อระบอบการปกครองโดยผู้นำศาสนา และแสดงพลังทางอุดมการณ์ปฏิวัติของสาธารณรัฐอิสลาม

ร่างของคาเมเนอีมีกำหนดจะถูกเคลื่อนย้ายไปยังเมืองกุม, นาจาฟ และกัรบะลาอ์ ซึ่งเป็นศูนย์กลางที่ยิ่งใหญ่ของชาวมุสลิมนิกายชีอะห์ทั้งในอิหร่านและอิรัก ก่อนที่จะนำไปฝังเพื่อทำพิธีสุดท้ายในวันพฤหัสบดี ณ เมืองมัชฮัด ซึ่งเป็นที่ตั้งของศาสนสถานศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของประเทศ

 

โลงศพของเขาถูกเปิดเผยต่อหน้าฝูงชนผู้สนับสนุนที่ร่ำไห้อย่างเนืองแน่นเมื่อคืนวันพฤหัสบดีที่ 2 ก.ค.2569 โดยผู้คนต่างพากันโยกกายและทุบศีรษะตัวเองเป็นจังหวะตามบทเพลงสวดไว้อาลัย ท่ามกลางดอกไม้ที่ถูกโยนจากแท่นวางศพเข้าไปในกลุ่มชน จนกระทั่งในวันศุกร์ โลงศพของเขา รวมถึงโลงศพของสมาชิกในครอบครัวที่เสียชีวิตพร้อมกัน ได้ถูกนำมาตั้งบำเพ็ญกุศล ณ โถงสวดมนต์ขนาดใหญ่ที่สร้างขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่ อยาตอลเลาะห์ รูฮอลลาห์ โคมัยนี อดีตผู้นำสูงสุดคนก่อนหน้า

พิธีศพครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาวิกฤตสำหรับอิหร่าน ซึ่งเป็นช่วงที่กลุ่มผู้นำศาสนาที่หนุนหลังโดยกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) กำลังลำพองใจจากการรอดพ้นจากสิ่งที่พวกเขาเคยมองว่าเป็น "สงครามที่คุกคามต่อความอยู่รอดของประเทศ" ในการต่อสู้กับศัตรูที่ยิ่งใหญ่และทรงพลังที่สุด

 

ทางการอิหร่านตั้งเป้าที่จะระดมประชาชนหลายล้านคนให้เข้าร่วมในพิธีแห่ครั้งใหญ่ในช่วงไม่กี่วันข้างหน้านี้ โดยมีการจัดหาทั้งบริการรถรับส่ง อาหาร และที่พักฟรี เพื่อเพิ่มจำนวนผู้เข้าร่วมงานให้ได้มากที่สุด

 

อย่างไรก็ตาม แม้เวลาจะผ่านไปเกือบ 5 ทศวรรษนับตั้งแต่การปฏิวัติในปี 1979 และแม้รัฐบาลจะพยายามประกาศกร้าวถึงความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันของคนในชาติในช่วงก่อนเริ่มพิธีศพของคาเมเนอี แต่ในความเป็นจริง สาธารณรัฐอิสลามแห่งนี้แทบไม่เคยเผชิญกับรอยร้าวและความแตกแยกภายในรุนแรงเท่านี้มาก่อน

เหล่านักวิเคราะห์ชี้ว่า แรงสนับสนุนที่มีต่อกลุ่มผู้นำศาสนานั้นเปราะบางและบางเฉียบยิ่งกว่ากระดาษ นอกจากนี้ ผู้นำสูงสุดคนใหม่ ซึ่งก็คือ โมจตาบา คาเมเนอี (บุตรชายของคาเมเนอี) ก็ยังไม่มีภาพปรากฏตัวให้เห็นในสื่อใดๆ เลย นับตั้งแต่เขาได้รับบาดเจ็บจากการโจมตีทางอากาศที่คร่าชีวิตบิดาของเขา

 

การถูกคว่ำบาตรอย่างรุนแรงมานานหลายปีทำระบบเศรษฐกิจของประเทศเป็นอัมพาต ขณะที่การประท้วงใหญ่ของประชาชนทั่วประเทศที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งและรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ก็ถูกกองกำลังความมั่นคงปราบปรามด้วยกำลังที่โหดเหี้ยมขึ้นตามลำดับ ซึ่งรวมถึงเหตุการณ์นองเลือดในเดือนมกราคมที่มีผู้ประท้วงถูกสังหารไปหลายพันคน

 

ทว่า ปัญหาที่หยั่งรากลึกเหล่านั้นกลับถูกปัดตกไปในสัปดาห์นี้ เนื่องจากทางการหันมามุ่งเน้นการจัดฉากเพื่อแสดงแสนยานุภาพของรัฐและภาพลักษณ์ความจงรักภักดีของมวลชนแทน

 

ถนนหนทางในกรุงเตหะรานถูกควบคุมอย่างเข้มงวด โดยมีรถทหารและรถตำรวจจอดเรียงรายตามถนนสายหลัก พร้อมทั้งมีเจ้าหน้าที่ตำรวจและสมาชิกกองกำลังอาสาสมัครกึ่งทหารเสื้อดำ (Basij) ขี่จักรยานยนต์ตรวจตราอย่างถี่ถ้วน ยิ่งไปกว่านั้น อิหร่านยังได้ประกาศเตือนสหรัฐฯ และอิสราเอลว่าห้ามทำการโจมตีใดๆ ในระหว่างพิธีศพนี้เด็ดขาด

 

หลังจากโลงศพเคลื่อนมาถึงเมื่อวันศุกร์ โดยถูกแบกยกสูงเหนือมือที่ชูขึ้นของฝูงชนที่เฝ้ารอ โลงศพเหล่านั้นได้ถูกนำไปวางไว้ในโถงสวดมนต์บนแท่นยกระดับสีขาว หน้าช่องโค้งที่ตกแต่งด้วยกระเบื้องอย่างประณีตงดงาม ขนาบข้างด้วยธงชาติและธงไว้อาลัยสีดำ

บนโลงศพมี "ผ้าโพกศีรษะสีดำ" (ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของผู้นำศาสนาที่สืบเชื้อสายมาจากนิกายโปรดของนิกาย) วางอยู่บนผ้าพันคอลายตารางที่พับไว้ ซึ่งในอิหร่านผ้าพันคอถือเป็นสัญลักษณ์ของอุดมการณ์ปฏิวัติสายแข็งและการยืนหยัดเคียงข้างชาวปาเลสไตน์

 

สำหรับบุคคลสำคัญจากต่างประเทศที่มาร่วมงาน ได้แก่ ดมิทรี เมดเวเดฟ อดีตประธานาธิบดีรัสเซีย, เหอ เหวย รองประธานสภาประชาชนแห่งชาติจีน, เชห์บาซ ชารีฟ นายกรัฐมนตรีปากีสถาน และ นิซาร์ อาเมดี ประธานาธิบดีอิรัก รวมถึงผู้นำและเจ้าหน้าที่จากประเทศอื่นๆ อีกมากมาย

 

ครอบครัวของ ฮัสซัน นาสรัลเลาะห์ อดีตผู้นำกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ และครอบครัวของ อิหมัด มุกนิเยห์ ผู้บัญชาการระดับสูง (ซึ่งทั้งคู่เป็นพันธมิตรชาวเลบานอนที่ใกล้ชิดของอิหร่านและถูกอิสราเอลสังหารก่อนหน้านี้) ได้เดินทางมาร่วมพิธีด้วยเช่นกัน

 

ทางด้านผู้นำทางการเมืองของอิหร่านเอง ทั้งประธานาธิบดี ประธานรัฐสภา รัฐมนตรีต่างประเทศ และเจ้าหน้าที่คนอื่นๆ ต่างทยอยเดินเข้ามาหลั่งน้ำตาและสวดมนต์ในช่วงเช้าวันศุกร์ โดยมีกลุ่มนายพลยืนทำความเคารพอยู่หน้าโลงศพ ซึ่งหนึ่งในนั้นคือ อาหมัด วาฮิดี หัวหน้ากองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติ (IRGC) คนใหม่ ซึ่งไม่เคยปรากฏตัวต่อสาธารณะเลยนับตั้งแต่เข้ารับตำแหน่งเนื่องจากกังวลเรื่องความปลอดภัยและการลอบสังหาร

 

 

การเสียชีวิตของเขาจากการโจมตีของศัตรู จึงเข้าล็อกกับประเพณีอันทรงพลังของชาวชีอะห์ในเรื่อง "การพลีชีพเพื่อศาสนา (Martyrdom) และการไว้อาลัย" ซึ่งจะมีการจัดขบวนแห่ของกลุ่มคนที่ทุบอกหรือเฆี่ยนหลังตัวเองเพื่อแสดงความโศกเศร้า

 

สัญลักษณ์อันทรงพลังนี้เห็นได้ชัดจากธงศพสีดำที่แขวนอยู่ตามถนนในเมืองนับตั้งแต่เขาเสียชีวิต ซึ่งอ้างอิงถึงการพลีชีพของอิหม่ามฮุสเซน (อิหม่ามคนที่ 3 ของนิกายชีอะห์) ในช่วงศตวรรษที่ 7 ที่ใจกลางกรุงเตหะรานตลอดทั้งคืน ฝูงชนยืนร่ำไห้และสวดมนต์โดยมีสมาชิกกองกำลัง Basij เป็นผู้นำ ขณะที่คนอื่นๆ ช่วยกันแจกโปสเตอร์รูปของคาเมเนอี

 

"อินชาอัลเลาะห์ (หากเป็นพระประสงค์ของพระเจ้า) ความโศกเศร้าของประชาชนจะบรรเทาลงได้บ้าง ก็ต่อเมื่อเราได้ล้างแค้นให้แก่เลือดของท่าน เรียกร้องความยุติธรรม และทำให้มั่นใจว่าเลือดของผู้นำเราจะไม่สูญเปล่า" โมบีนา ราซากี นักศึกษาวัย 18 ปีจากเมืองอิสฟาฮาน ซึ่งเดินทางมาร่วมพิธีพร้อมกับเพื่อนร่วมชั้นกล่าว

ผู้ที่เสียชีวิตพร้อมกับคาเมเนอี และถูกตั้งโลงศพไว้เคียงข้างกัน ได้แก่ ลูกสาว, ลูกเขย, หลานสาวที่เป็นทารก รวมถึงภรรยาของ โมจตาบา (ลูกชายของเขา) ด้วย

 

ในตอนนี้ โรงแรมต่างๆ ได้มอบส่วนลดให้ถึง 50% โรงเรียน มัสยิด และโรงยิมต่างๆ ถูกจัดเตรียมไว้รองรับผู้มาไว้อาลัย ขณะที่เครือข่ายรถบัสและรถไฟถูกปรับเปลี่ยนเส้นทางเพื่ออำนวยความสะดวกในการเดินทางมายังงานหลัก

 

หลังจากเสร็จสิ้นพิธีแห่ครั้งใหญ่ในใจกลางกรุงเตหะรานในวันจันทร์ ร่างของเขาจะถูกเคลื่อนย้ายไปยังเมืองกุม ซึ่งเป็นเมืองแห่งวิทยาลัยศาสนาและศูนย์กลางลำดับชั้นปกครองของชาวชีอะห์ในอิหร่าน เพื่อประกอบพิธีในวันอังคาร

 

จากนั้นจะมีการจัดพิธีในเมืองศักดิ์สิทธิ์ของอิรัก ได้แก่ นาจาฟ และกัรบะลาอ์ ในวันพุธ โดยคาดว่าจะมีบุคคลสำคัญจากเครือข่ายตัวแทนกลุ่มชีอะห์ในภูมิภาคของอิหร่านเข้าร่วมเป็นจำนวนมาก

 

และท้ายที่สุด ร่างของเขาจะถูกนำไปฝังในวันพฤหัสบดี หลังจากเสร็จสิ้นพิธีแห่อีกครั้งในเมืองมัชฮัด ใกล้กับสุสานของอิหม่ามเรซา ซึ่งเป็นบุคคลที่ชาวอิหร่านให้ความเคารพศรัทธาอย่างสูงสุด