สมดุลขั้วอำนาจใหม่ ? จับตา 'สีจิ้นผิง' เยือนเกาหลีเหนือ เจอ 'คิมจองอึน' | คมชัดลึก

สำนักข่าว CNBC รายงานข่าว ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ของจีน เริ่มต้นการเดินทางเยือนกรุงเปียงยางในวันจันทร์นี้ (8 มิ.ย.2569) ซึ่งถือเป็นบททดสอบสำคัญว่า จีนจะยังคงมีอิทธิพลเหนือเกาหลีเหนือมากน้อยแค่ไหน ในช่วงเวลาที่เกาหลีเหนือเริ่มเอนเอียงเข้าไปอยู่ในวงโคจรและสนิทสนมกับรัสเซียมากขึ้นเรื่อยๆ

 

สัญญาณความสัมพันธ์และกรอบการเยือน การเดินทางเยือนนาน 2 วันในครั้งนี้ ถือเป็นครั้งแรกในรอบเกือบ 7 ปีที่ สี จิ้นผิง เดินทางมาเกาหลีเหนือเพื่อหารือกับ คิม จองอึน โดยก่อนที่สีจิ้นผิงจะเดินทางมาถึง หนังสือพิมพ์กระบอกเสียงของรัฐบาลเกาหลีเหนือได้ตีพิมพ์บทความของเขา ซึ่งระบุว่า จีนพร้อมมอบมิตรภาพที่ "ไม่สั่นคลอน" และสัญญาว่าจะยกระดับความร่วมมือทวิภาคีในหลายๆ ด้าน รวมถึงด้านการทหารด้วย

 

 

ราเชล มินยอง ลี (Rachel Minyoung Lee) นักวิเคราะห์อาวุโสจาก Stimson Center ระบุว่า ตอนนี้เกาหลีเหนือมีแต้มต่อในการเจรจากับจีนมากกว่าเมื่อตอนที่สีจิ้นผิงมาเยือนครั้งล่าสุดเมื่อปี 2019 เป็นอย่างมาก เนื่องจากเกาหลีเหนือมีความสัมพันธ์ทางการทหารที่ลึกซึ้งกับรัสเซีย โครงการนิวเคลียร์ที่ก้าวหน้าไปไกล และสภาพเศรษฐกิจในประเทศที่เริ่มฟื้นตัวดีขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

 

เกมกดดันเรื่อง "สถานะนิวเคลียร์" นักวิเคราะห์ประเมินว่า เกาหลีเหนือจะใช้การประชุมสุดยอดครั้งนี้กดดันจีนเพื่อขอสิทธิประโยชน์ทางเศรษฐกิจ และอาจรวมถึงการกดดันให้ปักกิ่งยอมรับสถานะการเป็นประเทศนิวเคลียร์แบบเงียบๆ (ซึ่งเชื่อกันว่ารัสเซียแอบยอมรับเรื่องนี้ไปเป็นการส่วนตัวแล้ว) แม้ว่าที่ผ่านมาจีนจะแสดงท่าทีคัดค้านการทดสอบนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนืออย่างเปิดเผย แต่ปัจจุบันท่าทีของจีนเริ่มมีความคลุมเครือ ซึ่งเกาหลีเหนือตั้งใจจะใช้โอกาสนี้บีบให้จีนแสดงจุดยืนให้ชัดเจนขึ้น

 

คิม จองอึน พยายามสร้างความสัมพันธ์ทางการค้าและการทหารที่ใกล้ชิดกับรัสเซีย ถึงขั้นส่งกองทัพเกาหลีเหนือไปช่วยรัสเซียรบในสงครามยูเครน ขณะเดียวกันก็ยังเดินหน้าสะสมอาวุธนิวเคลียร์โดยไม่สนมาตรการคว่ำบาตรของสหประชาชาติ ซึ่งการจับมือกับรัสเซียในลักษณะนี้ กลายมาเป็นไพ่ตายใบใหม่ที่เพิ่มอำนาจต่อรองให้กับเกาหลีเหนือ

จีนไม่ยอมให้ใครเด่นเกินในเกาหลีเหนือ วิกเตอร์ ชา (Victor Cha) ประธานฝ่ายภูมิรัฐศาสตร์และนโยบายต่างประเทศจาก CSIS วิเคราะห์ว่า "สี จิ้นผิง ต้องการคานอิทธิพลของรัสเซียที่มีต่อเกาหลีเหนือ อันเป็นผลมาจากความร่วมมือทางการทหารในสงครามยุโรป เพราะจีนไม่ชอบเห็นใครหน้าไหนมีอิทธิพลเหนือเกาหลีเหนือมากกว่าตัวเอง"

ผู้นำทั้งสองพบกันครั้งล่าสุดเมื่อเดือนกันยายนปีก่อน (2025) ตอนที่ คิม จองอึน เดินทางไปร่วมพิธีสวนสนามทางทหารที่กรุงปักกิ่ง พร้อมกับผู้นำต่างชาติคนอื่นๆ รวมถึงประธานาธิบดี วลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย สำหรับ สี จิ้นผิง การเยือนเกาหลีเหนือครั้งนี้ถือเป็นการเดินทางออกนอกประเทศครั้งแรกของปี 2026 หลังจากที่เขาลดการเดินทางลงตั้งแต่ช่วงโรคระบาด และมักจะใช้วิธีเปิดทำเนียบต้อนรับผู้นำต่างชาติที่เดินทางมาเยือนปักกิ่งแทน

 

เป้าหมายของจีน เรื่องไต้หวันและญี่ปุ่น ในมุมของปักกิ่ง จีนต้องการให้เกาหลีเหนือแสดงจุดยืนอยู่เคียงข้างจีนในประเด็นเรื่องไต้หวัน และร่วมมือกันตอบโต้ท่าทีด้านการทหารของญี่ปุ่นที่เริ่มแข็งกร้าวขึ้น นอกจากนี้ เป้าหมายหลักของจีนยังรวมถึงการควบคุมและบริหารจัดการความเสี่ยง ไม่ให้สถานการณ์ในคาบสมุทรเกาหลีบานปลายจนคุมไม่อยู่

 

เกาหลีเหนือโชว์พาวเวอร์ด้านนิวเคลียร์รับขวัญ ก่อนที่ สี จิ้นผิง จะเดินทางมาถึง เกาหลีเหนือได้เปิดตัวโรงงานเสริมสมรรถนะยูเรเนียมแห่งใหม่ โดย คิม จองอึน ประกาศแผนการที่จะเพิ่มขีดความสามารถของกองกำลังนิวเคลียร์ "แบบทวีคูณ" ซึ่งเป็นการส่งสัญญาณชัดเจนว่า เกาหลีเหนือต้องการตอกย้ำและสถาปนาสถานะการเป็นประเทศที่มีอาวุธนิวเคลียร์อย่างเป็นทางการ

ความสำคัญสูงสุดของปักกิ่ง วิลเลียม ยาง (William Yang) นักวิเคราะห์อาวุโสจาก Crisis Group ระบุว่า การที่ สี จิ้นผิง เลือกให้เกาหลีเหนือเป็นจุดหมายปลายทางแรกในการเดินทางเยือนต่างประเทศของปี 2026 สะท้อนให้เห็นชัดเจนว่า รัฐบาลปักกิ่งให้ความสำคัญกับการฟื้นฟูและกระชับความสัมพันธ์กับเกาหลีเหนือในระดับสูงมาก

 

ไพ่ลับจาก "โดนัลด์ ทรัมป์"? นักวิเคราะห์บางส่วนเชื่อว่า สี จิ้นผิง อาจจะนำข้อความหรือสารบางอย่างจากประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ มาส่งต่อให้เกาหลีเหนือด้วย เนื่องจากทรัมป์เคยส่งสัญญาณว่าพร้อมที่จะรื้อฟื้นการทูตกับ คิม จองอึน อีกครั้ง อย่างไรก็ตาม เกาหลีเหนือยังคงยืนกรานกระต่ายขาเดียวว่า วอชิงตันจะต้องยกเลิกเงื่อนไขเรื่อง "การปลดอาวุธนิวเคลียร์" ออกไปก่อนที่จะมีการเปิดเจรจาใดๆ

 

ท่าทีและมุมมองจากเกาหลีใต้ กระทรวงการต่างประเทศของเกาหลีใต้แถลงว่า หวังว่าการเยือนของ สี จิ้นผิง ในครั้งนี้ จะ "ช่วยสร้างบทบาทที่สร้างสรรค์ในการแก้ปัญหาต่างๆ บนคาบสมุทรเกาหลี" ขณะที่รัฐมนตรีกระทรวงรวมชาติของเกาหลีใต้ระบุว่า มีความเป็นไปได้สูงที่ประเด็นเรื่องการจัดการประชุมสุดยอดระหว่างเกาหลีเหนือและสหรัฐฯ ในอนาคต จะถูกหยิบยกขึ้นมาหารือในการประชุมที่เปียงยางสัปดาห์นี้ด้วยเช่นกัน