เด็กโซมาเลีย นับแสนคน ใกล้อดxาย เซ่นพิษวิกฤตช่องแคบฮอร์มุซ | คมชัดลึก

สำนักข่าว Reuters รายงานข่าว จากปัญหาการขนส่งล่าช้า ต้นทุนที่พุ่งสูงขึ้น และความช่วยเหลือจากทั่วโลกที่หดตัวลง ซึ่งทวีความรุนแรงขึ้นจากความขัดแย้งในอิหร่าน กำลังทำให้เด็กโซมาเลียหลายแสนคนที่มีภาวะขาดสารอาหารรุนแรงต้องเผชิญกับภาวะขาดแคลนอาหารที่จำเป็นต่อการอยู่รอด

 

สำหรับเด็กที่ขาดสารอาหารในโซมาเลีย ซึ่งกำลังเผชิญกับภัยพิบัติซ้ำซ้อนอย่างภาวะอดอยากที่ใกล้เข้ามาและการตัดงบประมาณความช่วยเหลือจากต่างประเทศอย่างรุนแรง สงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่านไม่ได้หมายถึงแค่ราคาน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้นเท่านั้น แต่ยังเป็นเรื่องความเป็นความตายอีกด้วย

การขาดแคลนอาหารบำบัดที่จำเป็นต่อการช่วยชีวิต ซึ่งได้รับผลกระทบจากการหยุดชะงักของการขนส่ง กำลังบีบให้คลินิกต่างๆ ต้องปฏิเสธการรับเด็กที่ขาดสารอาหารรุนแรงและต้องปันส่วนเสบียง ตามรายงานของสำนักข่าว Reuters เด็กอายุต่ำกว่า 5 ปีเกือบครึ่งล้านคนกำลังเผชิญกับ "ภาวะขาดสารอาหารเฉียบพลันรุนแรง" หรือภาวะผอมแห้ง ซึ่งเป็นรูปแบบความหิวโหยที่คุกคามชีวิตมากที่สุด และความล่าช้านี้กำลังทำให้ผลกระทบจากการตัดลดงบประมาณความช่วยเหลือเลวร้ายลงไปอีก

เจ้าหน้าที่สาธารณสุขในเมืองไบโดอา (Baidoa) และโมกาดิชู (Mogadishu) กล่าวว่าพวกเขาต้องยืดระยะเวลาการใช้สต็อกนมพิเศษและอาหารบดถั่วลิสงที่มีสารอาหารหนาแน่น ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในการช่วยชีวิตเด็กเหล่านี้ เนื่องจากความต้องการมีจำนวนมากและเรามีเสบียงไม่เพียงพอ จึงต้องลดปริมาณที่ให้กับเด็กๆ ลง 

 

ตามข้อมูลของคณะกรรมการกู้ภัยระหว่างประเทศ (International Rescue Committee - IRC) ซึ่งเป็นผู้จัดหาเสบียงให้แก่คลินิกแห่งนี้ ระบุว่าอาหารบดถั่วลิสงจำนวน 225 กล่องที่เหลืออยู่ในคลินิก ซึ่งรองรับการรักษาเด็กมากกว่า 1,200 คน น่าจะหมดลงภายในสองสัปดาห์ และหากการรักษามีภาวะสะดุด ไม่ต่อเนื่อง เด็กๆ จะอ่อนแอลงมากทั้งทางร่างกายและจิตใจ และอาจเป็นไปไม่ได้ที่จะแก้ไขให้กลับมาเป็นปกติได้

IRC เป็นหนึ่งในสามกลุ่มบรรเทาทุกข์ที่ระบุว่า ความล่าช้าในการขนส่งและต้นทุนที่เพิ่มขึ้นซึ่งเชื่อมโยงกับสงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่าน กำลังทำให้สถานการณ์ที่ซับซ้อนอยู่แล้วเลวร้ายลงไปอีก ที่คลินิกในเมืองไบโดอาทางตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งดำเนินงานโดย READO พันธมิตรในท้องถิ่นของ IRC

 

Muumino Adan Aamin แม่ลูกเก้าคน ได้พยายามนำอาหารบดถั่วลิสงไปให้ Ruweido ลูกสาววัย 11 เดือนของเธอที่อยู่ในแผนการรักษาที่ต้องได้รับอาหารวันละ 3 ซอง แต่ Aamin ถูกปฏิเสธถึงสองครั้งเนื่องจากคลินิกไม่มีของ ทำให้ Aamin เกือบเสีย Anisa ลูกสาวอีกคนไปจากความหิวโหย อีกทั้งภัยแล้งในปี 2017 ผลักดันให้โซมาเลียเข้าใกล้ภาวะอดอยาก เหลือแต่กระดูกกับหนัง เด็กน้อยรอดชีวิตมาได้เพราะอาหารบดถั่วลิสงเท่านั้น 9 ผ่านไป ภัยแล้งครั้งใหม่ได้ทำให้ประชาชน 6.5 ล้านคน หรือหนึ่งในสามของชาวโซมาเลีย ตกอยู่ในภาวะหิวโหยเฉียบพลัน และกลุ่มบรรเทาทุกข์กำลังพยายามอย่างยิ่งที่จะอุดช่องว่างเหล่านั้น

Shukri Abdulkadir ผู้ประสานงานของ IRC ในโซมาเลียกล่าวว่า คำสั่งซื้ออาหารบดถั่วลิสงของ IRC ซึ่งเพียงพอสำหรับเลี้ยงเด็กกว่า 1,000 คน ได้ติดค้างอยู่ที่ท่าเรือ Mundra ของอินเดียเมื่อสองเดือนก่อน เนื่องจากมีความแออัดจากสินค้าที่ถูกเปลี่ยนเส้นทางเพราะไม่สามารถเทียบท่าในอ่าวเปอร์เซียได้ หลังจากได้รับแจ้งว่าอาหารบดถั่วลิสงที่ผลิตในอินเดียจะใช้เวลาขนส่งอย่างน้อยอีก 30 วันกว่าจะมาถึง IRC จึงตัดสินใจยกเลิกคำสั่งซื้อนั้น ทางกลุ่มจึงได้สั่งซื้อฉุกเฉินจำนวน 400 กล่องจากไนโรบี และกำลังขนย้ายเสบียงในโมกาดิชูไปยังเมืองไบโดอาในระหว่างที่รอเสบียงดังกล่าว

 

แต่การเพิ่มขึ้นของค่าขนส่งและต้นทุนการผลิตได้ดันราคาอาหารต่อหนึ่งกล่องจาก 55 ดอลลาร์ (ประมาณ 1,787.61 บาท เป็น 200 ดอลลาร์ (ประมาณ 6,500.40 บาท) ตามข้อมูลของ CARE International ซึ่งคำสั่งซื้อล่าสุดขององค์กรนี้ตอนนี้ซื้อได้เพียงพอสำหรับเด็ก 83 คน จากเดิมที่เคยซื้อได้ถึง 300 คน

ในปี 2024 การจัดส่งนมบำบัดและอาหารบำบัดพร้อมบริโภค (RUTF) จากยุโรปมายังโซมาเลียโดยปกติใช้เวลา 30–35 วัน โดยเพิ่มขึ้นเป็น 40–45 วันในปี 2025 เนื่องจากเรือต้องเปลี่ยนเส้นทางอ้อมแอฟริกาเพราะภัยคุกคามด้านความปลอดภัยในทะเลแดง

 

Mohamed Omar หัวหน้าฝ่ายสุขภาพและโภชนาการของ Action Against Hunger (ACF) ในโมกาดิชูกล่าวว่า นับตั้งแต่สหรัฐฯ และอิสราเอลโจมตีอิหร่านเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ และอิหร่านปิดทางเข้าอ่าวเปอร์เซีย การขาดแคลนเรือได้ผลักดันให้ระยะเวลาขนส่งยืดออกไปเป็น 55–65 วัน ในขณะเดียวกัน ในโซมาเลีย IPC ซึ่งเป็นหน่วยงานติดตามภาวะความหิวโหยทั่วโลก ระบุว่าขณะนี้มีประชาชนกว่า 2 ล้านคนอยู่ในระยะ "ฉุกเฉิน" ซึ่งเป็นระดับก่อนที่จะถึงภาวะอดอยาก

 

การรับเด็กที่ขาดสารอาหารรุนแรงเข้าศูนย์สุขภาพที่สนับสนุนโดย ACF ในช่วงเดือนมกราคม-มีนาคม เพิ่มขึ้น 35 เปอร์เซ็นต์จากปีที่แล้ว เจ้าหน้าที่ที่โรงพยาบาลทั่วไป Daynile ซึ่งกำลังรักษาเด็ก 360 คนที่มีภาวะผอมแห้ง กล่าวเมื่อวันที่ 20 เมษายนว่า พวกเขามีเสบียงแทบไม่เพียงพอสำหรับสัปดาห์นี้

โซมาเลียไม่ได้อยู่ในกลุ่มประเทศยากจน 17 ประเทศที่ถูกระบุให้ได้รับส่วนแบ่งกองทุนประจำปีนี้ที่จัดสรรโดยสำนักงานเพื่อการประสานงานด้านมนุษยธรรมแห่งสหประชาชาติ (OCHA) จากสหรัฐฯ ซึ่งเป็นประเทศที่ทำการตัดลดงบประมาณช่วยเหลือต่างประเทศอย่างรุนแรงที่สุด OCHA ระบุว่าสถานพยาบาลกว่า 200 แห่งต้องปิดตัวลงและทีมแพทย์เคลื่อนที่ต้องยุบตัวลง

 

ในเดือนธันวาคม OCHA ระบุว่าเด็กที่ขาดสารอาหารรุนแรงกว่า 60,500 คนไม่ได้รับการรักษาอันเป็นผลมาจากเรื่องนี้ และตัวเลขอาจเพิ่มขึ้นเป็น 150,000 คนหากช่องว่างทางการเงินยังคงอยู่ จากนั้น เมื่อสงครามอิหร่านปะทุขึ้น ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงในประเทศพุ่งสูงขึ้น 150 เปอร์เซ็นต์

"โซมาเลียได้รับผลกระทบอย่างหนักจากสงครามอิหร่าน เพราะผู้คนยังคงบอบช้ำจากผลกระทบของภัยแล้งครั้งก่อน" Abdulkadir จาก IRC กล่าว "เป็นเรื่องยากมากที่ผู้คนจะรับมือกับแรงกระแทกเหล่านี้"

 

OCHA ได้เรียกร้องเงิน 852 ล้านดอลลาร์จากผู้บริจาคทั่วโลกเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดภาวะอดอยากเต็มรูปแบบ จำนวนนี้ต่ำกว่า 1.42 พันล้านดอลลาร์ที่ขอไปเมื่อปีที่แล้วมาก แต่ถึงอย่างนั้นก็ได้รับเงินบริจาคมาเพียง 14 เปอร์เซ็นต์ของจำนวนดังกล่าวเท่านั้น