ชาวมุสลิมกว่า 5,000 แสดงพลังสันติวิธี ละหมาดฮาญัตวอนพื้นที่สงบ หลังคนร้ายก่อเหตุรายวัน | คมชัดลึก

20 มิ.ย. 2569 ที่มัสยิดกลางจังหวัดปัตตานีอำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี พี่น้องชาวไทยมุสลิมในพื้นที่จังหวัดปัตตานีและใกล้เคียงทั้งชายและหญิงจำนวนกว่า 5,000 คน ได้ร่วมกันแสดงพลังหลั่งไหลเข้าร่วมพิธีละหมาดฮาญัตและร่วมกันขอพร (ดุอาร์) ต่อพระผู้เป็นเจ้า (อัลลอฮ์ ซ.บ.) เพื่อให้พื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้เกิดความสงบสุข ประชาชนมีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน หลังจากยังคงเกิดสถานการณ์ความไม่สงบรายวันขึ้นอย่างต่อเนื่องในห้วงที่ผ่านมา

 

 

 

พิธีในครั้งนี้มี นายแวดือราแม มะมิงจิ ประธานคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดปัตตานี เป็นผู้นำละหมาด พร้อมด้วยบุคคลสำคัญในพื้นที่เข้าร่วมอย่างคับคั่ง อาทิ นางพาตีเมาะ สะดียามู ผู้ว่าราชการจังหวัดปัตตานี, นายกมลศักดิ์ ลีวาเมาะสส.นราธิวาส เขต 5 พรรคประชาชาติ, คณะทำงานพรรคประชาชาติ, คณาจารย์และนักวิชาการจากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี (มอ.ปัตตานี) รวมถึงองค์กรทนายความ และประชาชนผู้ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ความไม่สงบจำนวนมาก

การรวมตัวละหมาดฮาญัตครั้งใหญ่ในวันนี้ สืบเนื่องมาจากสถานการณ์ความรุนแรงรายวันที่ยังไม่คลี่คลาย และกรณีชนวนเหตุสำคัญจากคดีความที่เกิดขึ้นกับ นายกมลศักดิ์ ลีวาเมาะ สส.เขต 5 นราธิวาส ซึ่งถูกลอบยิงเมื่อวันที่ 20 พ.ค. ที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบัน (20 มิ.ย. 69) นับเป็นเวลาครบ 1 เดือนเต็ม

 

 

นางพาตีเมาะ สะดียามู ผู้ว่าราชการจังหวัดปัตตานี ได้กล่าวถึงการจัดกิจกรรมในครั้งนี้ว่า การแสดงออกอย่างสร้างสรรค์และสันติวิธีมีหลากหลายรูปแบบ ความอดทน(ซอบัร) และการมีส่วนร่วมในเจตนารมณ์ร่วมกันอย่างการละหมาดฮาญัตในวันนี้แสดงให้เห็นถึงวัตถุประสงค์ที่ชัดเจน มิติของศาสนาอิสลามล้วนให้แนวทางที่สันติวิธีมากมาย การใช้รูปแบบที่สร้างการมีส่วนร่วมบนพื้นฐานของความศรัทธา จะช่วยบรรเทาเบาบางสิ่งที่ไม่ดีและสิ่งเลวร้ายในพื้นที่ลงไปได้มาก

 

"จังหวัดเองได้พูดคุยกับทางบาบอ ท่านอิหม่าม และคณะกรรมการว่า การละหมาดฮาญัตครั้งนี้เราขอส่วนหนึ่งของกลุ่มผู้หญิงมาร่วมโดยเฉพาะ เพราะพลังดุอาอ์ของผู้หญิงเป็นพลังที่บริสุทธิ์ วันนี้เรานำกลุ่มผู้หญิงที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ปัญหาความยากจน ถูกกระทำ หรือถูกละเลย รวมถึงกลุ่มเด็กกำพร้าซึ่งมาเป็นกลุ่มใหญ่มาก เพื่อให้ทุกคนได้เห็นว่าผลพวงที่พวกเราช่วยกันสร้างในวันนี้มันเกิดอะไรขึ้นเพราะผู้หญิงคือแม่ คือพี่สาว น้องสาวของคุณ และพวกเขาเป็นผู้ได้รับผลกระทบโดยตรง ถึงเวลาหรือยังที่เราจะหันมาเรียนรู้ร่วมกัน ยอมรับความเป็นจริง แล้วมาร่วมกันคิดสร้างกระบวนการอย่างสร้างสรรค์และสันติวิธี" ผู้ว่าฯ ปัตตานี กล่าว

 

 

นางพาตีเมาะ กล่าวเพิ่มเติมว่า ปัญหาหรือผลกระทบที่เกิดขึ้นในพื้นที่ไม่ได้เกิดขึ้นแค่กับตัวท่าน สส. เพียงคนเดียว แต่เป็นสิ่งที่พี่น้องประชาชนทั้งหมดได้รับตลอดเวลา ทุกฝ่ายต้องให้กำลังใจ ให้ความอดทน และให้ความร่วมมือต่อกัน เพราะสถานการณ์เช่นนี้สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน และจังหวัดปัตตานีเองก็เผชิญความรุนแรงไม่ได้ยิ่งหย่อนไปกว่าพื้นที่ใด

 

ด้าน ผศ.ไพซอล ดาโอ๊ะ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ระบุว่า เหตุแรงจูงใจในการจัดงานครั้งนี้ ส่วนหนึ่งมาจากคดีของ สส.กมลศักดิ์ ซึ่งเป็นจุดเริ่มและชนวนสำคัญ แต่ในภาพรวมเป็นการมุ่งสร้างความรู้สึกมีส่วนร่วมเพื่อขอสันติภาพให้แก่อุมมะฮ์ (ชุมชนมุสลิม) ทั้งในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้และทั้งประเทศ ผ่านการเสริมสร้างองค์ความรู้จากผู้รู้ในพื้นที่

 

 

ผศ.ไพซอล กล่าวต่อถึงแง่มุมทางคดีและโครงสร้างปัญหาว่า คดีนี้ต้องพิสูจน์ไปตามกระบวนการยุติธรรมและหลักฐานที่มี แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่าความรู้สึกของประชาชนมองว่าเป็นการถูกกระทำจากหน่วยงานหรือองค์กรด้านความมั่นคง แม้ฝ่ายรัฐจะพยายามอธิบายว่าเป็นประเด็นส่วนตัวก็ตาม ในฐานะนักวิชาการมองว่าทุกเหตุการณ์อาจไม่ได้มาจากต้นตอปัญหาเดียว มีทั้งเรื่องส่วนตัวที่ฉวยโอกาสอ้างเหตุการณ์ และความรุนแรงที่เกิดขึ้นจริงทั้งจากกลุ่มขบวนการหรือจากการกระทำของรัฐ

 

 

"คดีนี้ถ้าคุยตามพยานหลักฐาน ณ ปัจจุบัน มันเห็นได้ชัดและปฏิเสธไม่ได้ว่ามีส่วนสัมพันธ์กับหน่วยงานของรัฐ ในฐานะที่เป็นเจ้าหน้าที่รัฐ แม้ในตอนนั้นเราจะยังไม่ทราบจุดเป้าหมายว่าถูกสั่งการมาอย่างไร หรือเป็นการกระทำของกลุ่มบุคคลที่ใช้หน่วยงานรัฐในพื้นที่ซึ่งช่ำชองและเชี่ยวชาญด้านอาวุธมาเป็นส่วนหนึ่งในการก่อเหตุ แต่เราเลี่ยงไม่ได้ว่ามันสัมพันธ์กัน เพราะหลักฐานที่ปรากฏชัด ทั้งเรื่องของ 'คน รถ อาวุธ' และสถานที่ที่ใช้จัดการประชุมเพื่อหารือ ทุกอย่างมันถูกอนุมัติโดยหน่วยงาน ถือเป็นเคสแรกที่มีความชัดเจนที่สุดตั้งแต่เคยมีมา จากเดิมที่หลายเคสก่อนหน้านี้มักจะคลุมเครือและชาวบ้านในพื้นที่รู้ตัวคนสั่งการแต่ไม่กล้าพูดเพราะผู้กระทำมีทั้งอำนาจและอาวุธพร้อม"

 

 

ผศ.ไพซอล กล่าวอีกว่า การที่แม่ทัพภาค (กองทัพภาคที่ 4) ออกมาชี้แจงในห้วงก่อนหน้านี้ น่าจะเป็นเพราะเอฟเฟกต์ของคดีนี้ใหญ่มากและลามไปถึงสถาบันการศึกษา โรงเรียน และตาดีกาในพื้นที่ ทำให้ฝ่ายปฏิบัติการทางอาวุธอาจโดนเบรกอย่างไรก็ตาม ตนไม่เห็นด้วยกับการใช้ความรุนแรงในการแก้ปัญหา เพราะการฆ่าคนใดคนหนึ่งไม่ทำให้ปัญหาจบ แต่จะยิ่งขยายวงกว้างและทำให้หน่วยงานรัฐถูกตราหน้าว่าเป็นผู้อยู่เบื้องหลัง ทุกฝ่ายต้องหันมายอมรับวิธีที่เป็นอารยะ พูดคุยกัน และมุ่งแก้ไขที่ต้นตอของปัญหา ไม่ใช่แก้ที่ปลายเหตุด้วยความรุนแรงย้อนยุคเหมือน 50 ปีที่แล้ว

 

 

 

ขณะที่ นายกมลศักดิ์ ลีวาเมาะ สส.พรรคประชาชาติ นราธิวาส ได้เปิดเผยความคืบหน้าทางคดีอย่างมีนัยสำคัญว่า ในวันจันทร์ที่ 22 มิถุนายน 2569 นี้ จะมีการเดินทางไปขึ้นศาล ซึ่งในปัจจุบันคดีของตนอยู่ในชั้นฝากขังครั้งที่ 6 สำนวนยังคงอยู่ที่พนักงานอัยการและยังไม่ได้มีการส่งฟ้องผู้ต้องหาทั้ง 7 คน

 

 

      

"การขึ้นศาลในวันจันทร์นี้ เป็นเรื่องสืบเนื่องจากทางฝ่ายผมได้ยื่นขอความเป็นธรรมกับอัยการ ขอให้มีการออกหมายเรียกเอกสารการติดต่อทางโทรศัพท์จากบริษัทผู้ให้บริการ ทั้ง AIS และ True ในช่วงก่อนเกิดเหตุ เนื่องจากเกรงว่าพนักงานสอบสวนจะรวบรวมได้ไม่ครบถ้วน ซึ่งทางอัยการได้รับเรื่องและยื่นต่อศาลเพื่อขอ 'สืบพยานล่วงหน้าก่อนฟ้อง' โดยศาลได้เมตตาออกหมายเรียกให้ผู้ให้บริการเครือข่ายมาสืบพยานและรับรองเอกสารในวันจันทร์นี้ ซึ่งเมื่อได้เอกสารฉบับนี้มา เราจะสามารถเห็นกระบวนการวางแผนทั้งหมดว่ามีการติดต่อสัมพันธ์กับใครบ้าง" นายกมลศักดิ์ ระบุ

 

 

 

นอกจากนี้ นายกมลศักดิ์ ยังได้เปิดเผยข้อมูลเชิงลึกที่สร้างความตื่นตระหนกเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งถูกค้นพบในระหว่างการแสวงหาพยานหลักฐานในคดีของตนเอง โดยระบุว่า เครือข่ายความมั่นคงมีการดึงข้อมูลการใช้งานโทรศัพท์ของประชาชนในพื้นที่ส่งให้เจ้าหน้าที่เป็นรายวัน

 

  

 "เหมือนพระผู้เป็นเจ้าได้ชี้ทางให้เห็นสิ่งที่มีมากกว่านั้น คือเราค้นพบว่า ทางกอ.รมน. และกองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 9 โดยอ้าง ศอ.บต. ได้ใช้คำสั่งประกาศของ กอ.รมน. และอ้างอำนาจตาม พ.ร.ก.ฉุกเฉิน เพื่อเรียกข้อมูลหมายเลขผู้ใช้บริการซิมการ์ดโทรศัพท์ทั้งหมดในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ รวมกว่า 2 ล้านหมายเลขส่งให้หน่วยความมั่นคงเป็นรายวันทุกเดือน"

 

 

นายกมลศักดิ์ เน้นย้ำว่า การกระทำดังกล่าวขัดต่อหลักกฎหมายอย่างชัดเจนเนื่องจากข้อมูลการใช้โทรศัพท์มี พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) คุมครองอยู่ อีกทั้งในปัจจุบันพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ไม่ได้มีการประกาศใช้พ.ร.ก.ฉุกเฉิน ครบทุกอำเภอ โดยเหลือพื้นที่ประกาศใช้เพียงแค่ประมาณ 47 เปอร์เซ็นต์เท่านั้น การนำ กฎหมายพิเศษนี้มาอ้างเพื่อดึงข้อมูลของประชาชนทั้งหมดจึงไม่ถูกต้อง ซึ่งตนในฐานะ สส. และทำงานร่วมกับคณะกรรมาธิการที่เกี่ยวข้อง จะต้องทำหน้าที่ติดตามและกระทุ้งเรื่องนี้เพื่อให้เกิดการทบทวนโดยเร่งด่วนต่อไป 

 

การทรมานฯ ซึ่งหลังจากนี้ทุกภาคส่วนจำเป็นต้องกลับมาทบทวนเพื่อไม่ให้เกิดการละเมิดสิทธิ์ซึ่งกันและกัน และหวังว่าชนวนเหตุจากคดีของ สส.กมลศักดิ์ จะนำไปสู่จุดเปลี่ยนสำคัญในโครงสร้างการปฏิบัติการในพื้นที่ ทั้งในด้านข้อมูลข่าวสารและการควบคุมการใช้อาวุธของเจ้าหน้าที่รัฐในอนาคต สอดคล้องกับความเห็นของ ผศ.ไพซอล ดาโอ๊ะ ที่มองในมิติทางวิชาการว่า การปฏิบัติการดึงข้อมูลลักษณะนี้กลายเป็นความเคยชินของหน่วยงานในพื้นที่พิเศษจนมองข้ามกฎหมาย PDPA และพ.ร.บ.ป้องกันและปราบปราม