ทนายอนันต์ชัย บุก กขค. ร้องเอาผิดแพลตฟอร์มยักษ์ บังคับใช้ขนส่ง-เมิน กม.ผูกขาด | คมชัดลึก

28 เม.ย. 2569 นายอนันต์ชัย ไชยเดช ทนายความ เข้าร้องเรียนต่อสำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า หรือ สำนักงาน กขค.  เพื่อทวงความเป็นธรรมให้ทั้งร้านค้าและผู้บริโภคที่ถูกมัดมือชก โดยพฤติกรรมแพลตฟอร์มรายใหญ่ ตั้งค่า Default ให้ร้านค้าเปลี่ยนบริษัทขนส่งเองไม่ได้ ถือเป็นการฝ่าฝืนประกาศสำนักงาน กขค. อย่างชัดเจน เพราะนอกจากจะสร้างภาระต้นทุนที่สูงขึ้นและบริการที่ล่าช้าแล้ว ยังเป็นการปิดกั้นโอกาสทางการค้าของผู้ให้บริการขนส่งรายอื่นในตลาดอีกด้วย

นายอนันต์ชัย ระบุว่า ทั้งที่ สำนักงาน กขค. ออกประกาศควบคุมไว้อย่างชัดเจน โดย ข้อ 3 ห้ามการกระทำที่มีลักษณะกีดกัน บังคับ หรือจำกัดสิทธิ ซึ่งนำไปสู่การผูกขาด หรือลดการแข่งขัน หรือจำกัดการแข่งขันในตลาด 

 

พฤติกรรมดังกล่าวเข้าข่ายต้องห้ามตามข้อ 4 (2)(ข) 1) อย่างชัดเจน ที่ระบุว่า การบังคับใช้บริการขนส่ง หรือการตั้งค่า Default ที่ผู้ขายไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้โดยสะดวก เป็น “พฤติกรรมต้องห้าม” โดยตรง แต่สิ่งที่เกิดขึ้นจริงกลับสวนทาง แพลตฟอร์มยังคงใช้รูปแบบเดิมอย่างไม่สะทกสะท้านต่อกฎหมาย และเป็นการก่อให้เกิดการผูกขาดหรือลดการแข่งขันหรือจำกัดการแข่งขัน อีกทั้งยังเป็นการฝ่าฝืนข้อ 3 ของประกาศ สำนักงาน กขค. โดยตรง

นอกจากนี้ยังอาจเข้าข่ายผิดกฎหมายตามพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 หลายมาตรา ได้แก่ มาตรา 50, 54, 55, 57 และ 58 ซึ่งมีโทษ ตามมาตรา 72 จำคุกไม่เกินสองปี ปรับไม่เกินร้อยละ 10 ของรายได้ในปีที่กระทำความผิด หรือทั้งจำทั้งปรับ    ครอบคลุมทั้งการใช้อำนาจตลาด การร่วมกันจำกัดการแข่งขัน และการกระทำทางการค้าที่ไม่เป็นธรรม

แม้ล่าสุด กขค. จะมีการเข็น “ไกด์ไลน์ E-Commerce” ออกมาบังคับใช้เพื่อคุมเข้มพฤติกรรมการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมไม่เป็นธรรมและการใช้อัลกอริทึมกีดกันการมองเห็น แต่สถานการณ์จริงที่ร้านค้ายังคงถูกบีบทำให้เกิดคำถามตัวโตจากสังคมว่า กฎหมายที่มีอยู่จะถูกนำมาใช้จัดการอย่างจริงจัง หรือสุดท้ายจะปล่อยให้ผู้ประกอบการและผู้บริโภคเผชิญชะตากรรมในระบบเศรษฐกิจดิจิทัลที่ไร้การแข่งขันอย่างเท่าเทียมต่อไป 

 

ด้านสำนักงาน กขค. ออกประกาศ ไกด์ไลน์ E-Commerce เพื่อกำกับดูแลพฤติกรรมทางการค้าของผู้ประกอบธุรกิจแพลตฟอร์มดิจิทัลแบบ Multi-sided Platform โดยมีผลบังคับใช้ทันที หลังประกาศในราชกิจจานุเบกษา โดยระบุว่า แนวทางดังกล่าวอ้างอิงตามพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 เพื่อใช้พิจารณาการกระทำที่อาจเข้าข่ายไม่เป็นธรรม หรือจำกัดการแข่งขัน

 

สาระสำคัญแบ่งเป็น 2 ด้าน ได้แก่ 

• ด้านราคา ห้ามกำหนดราคาเลียนแบบคู่แข่ง การเลือกปฏิบัติด้านราคาโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร และการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมที่เป็นภาระเกินควรโดยไม่แจ้งล่วงหน้า
• ด้านพฤติกรรมอื่น ห้ามใช้ระบบอัลกอริทึมกีดกันการมองเห็นสินค้า เอื้อประโยชน์ให้บริการของตนเอง หรือบังคับให้ผู้ค้าต้องใช้บริการที่แพลตฟอร์มกำหนด

 

ทั้งนี้หากเข้าข่ายความผิด จะมีโทษทั้งทางอาญาและโทษปรับทางปกครอง โดย สำนักงาน กขค. ย้ำจะพิจารณาเป็นรายกรณีอย่างรอบด้าน