จี้รัฐเอาจริงแผนพัฒนาข้าวไทยยั่งยืนห่วงชาวนาแข่งขันไม่ได้-ต้นทุนผลิตสูงกว่าเวียดนาม
กระทุ้งรัฐวางนโยบายพัฒนาข้าวไทยอย่างยั่งยืน ทำให้ชาวนาเข้มแข็ง ระบุต้นทุนผลิตสูงแข่งขันกับเวียดนามลำบาก แบกสารพัดปัญหา ทั้งปุ๋ยแพง น้ำไม่เพียงพอ ไม่มีที่ดินของตัวเอง แถมถูกเอาเปรียบจากโรงสีและพ่อค้า ห่วงปล่อยไปถูกต่างชาติครอบแน่ คนไทยต้องกินข้าวราคาแพง
นายวิเชียร พวงลำเจียก อุปนายกสมาคมชาวนาไทย กล่าวในการร่วมเสวนาเรื่อง “ทางรอดของข้าวไทยในอาเซียน และอาเซียน+3” จัดโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ร่วมกับศูนย์ศึกษาการค้าระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทยว่า ชาวนาไทยกำลังสูญเสียความสามารถการแข่งขัน หากรัฐบาลไม่มีแผนดูแลพัฒนาอย่างจริงจัง โดยเฉพาะเรื่องปัจจัยการผลิต ทั้งปุ๋ยเคมี ยาฆ่าแมลง และแหล่งน้ำ ก็น่าเป็นห่วงว่าการผลิตข้าวของประเทศจะตกอยู่ในมือต่างชาติ และในที่สุดคนไทยต้องบริโภคข้าวราคาแพง
นอกจากนี้ รัฐบาลต้องเร่งดำเนินการแก้ไขปัญหาเรื่องที่ดินทำกินอย่างเป็นระบบ เนื่องจากปัจจุบันมีชาวนาที่เป็นเจ้าของที่ดินเองเพียง 20% และกลุ่มนายทุนที่เคยให้เช่าที่นาก็เริ่มประกาศยกเลิกการให้เช่าที่ทำนา เพื่อนำที่ดินไปทำกิจการอื่น หากปล่อยให้สถานการณ์เป็นเช่นนี้ จะทำให้ชาวนาไทยหมดหนทางทำมาหากินและกลายเป็นลูกจ้างนายทุนทั้งคนไทยและต่างชาติที่เข้ามาในรูปบริษัทเอกชนมากขึ้น และเชื่อว่าในอนาคตจะมีต่างชาติเข้ามาทำนาในเมืองไทยจำนวนมากขึ้น
นายนิพนธ์ วงษ์ตระหง่าน ที่ปรึกษารองนายกรัฐมนตรี และนายกกิตติมศักดิ์สมาคมโรงสีข้าวไทย ระบุว่า ต้นทุนการผลิตข้าวของไทยยังสูงกว่าคู่แข่งอย่างเวียดนาม นอกจากนี้ การปลูกข้าวของไทยยังพึ่งพาดินฟ้าอากาศเป็นหลักและยังถูกเอาเปรียบจากพ่อค้าและโรงสี เช่น การโกงน้ำหนักข้าวในขั้นตอนการชั่งและวัดความชื้น ซึ่งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องจัดซื้อเครื่องตรวจวัดความชื้น หรือเครื่องชั่งน้ำหนักเป็นกองกลาง ให้ชาวนามาตรวจสอบ ก่อนนำข้าวไปขายให้โรงสี และควรให้ชาวนาขายข้าวได้ตามราคาที่แท้จริงของตลาด
นายสมพร อิศวิลานนท์ นักวิชาการอาวุโสและผู้ประสานงานโครงการเฝ้ามองนโยบายเกษตรไทย สกว. กล่าวว่า ขอให้รัฐบาลใหม่มีนโยบายส่งเสริมข้าวให้เป็นพืชเศรษฐกิจอย่างแท้จริง ไม่ใช่เป็นพืชการเมืองที่ใช้เป็นเครื่องมือในการหาเสียง ซึ่งนโยบายในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา พบว่ามีการมุ่งเน้นการเพิ่มรายได้ แต่ไม่มีแผนลดต้นทุนและเพิ่มคุณภาพ แตกต่างกับนโยบายของคู่แข่งอย่างเวียดนาม ที่มีการประกันกำไรขั้นต่ำ 30% และกำหนดราคาขั้นต่ำในการส่งออก และยังมีนโยบายลดต้นทุนให้แก่ชาวอย่างแท้จริง หรือมากกว่า 50% ทำให้ราคาข้าวเวียดนามปรับขึ้นอย่างต่อเนื่องและมีส่วนแบ่งตลาดเพิ่มขึ้น
นายปราโมทย์ วานิชานนท์ นายกกิตติมศักดิ์สมาคมโรงสีข้าวไทย กล่าวว่า นโยบายดูแลราคาข้าว ไม่ว่าจะเป็นนโยบายรับประกันรายได้หรือรับจำนำข้าวไม่ใช่ปัจจัยสำคัญการดูแลชาวนาและระบบค้าข้าวของไทย แต่รัฐบาลควรเน้นการทำให้ชาวนาเข้มแข็ง ธุรกิจค้าข้าวแข่งขันได้ ซึ่งเป็นความยั่งยืนมากกว่าที่พรรคการเมืองจะแข่งขันว่านโยบายแบบใดดีกว่ากัน